Samenvatting samenvating kinderarts

1



Fysiologie van de pasgeborene
Evolutie van morbiditeit en mortaliteit
Definities

Mortaliteit

Verlossing = geboorte van 1 of meer kinderen met een
gewicht groter dan 500gram uit 1moeder
(tweeling is 1 verlossing, en 2 geboortes)

Geboorte = uitdrijving van 1 kind, levend of dood, dat meer
dan 500gram weegt, of meer dan 22weken
zwangerschap of meer dan 25cm lengte

Pariteit= aantal verlossingen die een vrouw heeft
meegemaakt: primipara = 1, mulitpara = 2+

Vroeggeboorte = bevalling voor 37ste week

Laag geboortegewicht = geboortegewicht minder dan 2500gram

Foetale sterfte = ieder doodgeboren kind dat 500gr of meer
weegt

Vroeg-neonatale sterfte = overlijden van een levend geboren kind met een
geboortegewicht van 500gr of meer, voor de 8 ste
dag na de bevalling

Perinatale sterfte = de som van de foetale en vroegneonatale sterfte

Neonatale sterfte = overlijden van een levend geboren kind met een
geboortegewicht van 500gr of meer, vanaf de 8 ste
dag tot de 28ste dag na de geboorte

Postneonatale sterfte = overlijden van een levend geboren kind met een
geboortegewicht van 500gr of meer, vanaf de
29ste dag tot de 365ste dag na de geboorte

Zuigelingensterfte = overlijden van een levend geboren kind met een
geboortegewicht van 500gr of meer, binnen het
eerste levensjaar



Morbiditeit

 Het aantal ziektegevallen op 100 000 levenden

, 2


Evolutie van mortaliteitsindices

 In ons land is er een constante daling van de perinatale sterfte en van de zuigelingensterfte
 Goede graadmeter voor de medische zorg in ons land, maar ook afhankelijk van
sociaaleconomische omstandigheden
 De perinatale sterfte in Vlaanderen behoort tot de laagste in de wereld
 De perinatale mortaliteit bedraagt 7,1% (4,3% doodgeboren, 2,8% in de eerste week)


Fysiologie van de intra-uteriene groei
Duur van de zwangerschap

 Voldragen of à terme: 37 – 41weken, gem. 40weken (92,6%)
 Vroeggeboorte of preterm: <37weken
o Prematuur: 33-36weken (6,4%)
o Immatuur: 20-32weken (0,4%)
 Overdragen, postterm of serotien: >42weken

Geboortegewicht

 Normaal geboortegewicht: 2500 – 4000gram
 Laag geboortegewicht: 1000-2500gram
 Extreem laag geboortegewicht: minder dan 1000gram
 Dysmatuur of groeiachterstand: het geboortegewicht te laag is voor de zwangerschapsduur
(intra-uteriene groeiretardatie IUGR)  adhv curves (als gewicht onder P10 zit)
 Macrosoom: geboortegewicht is hoog voor de zwangerschapsduur

Geboortelengte

 Normaal: 48-52cm
 Microsoom: <47cm
 Macrosoom: >52cm

Schedelomtrek

 Normaal: 33-38cm
 Microsephalie: <33cm
 Macrosephalie: >38cm
 Formule voor schedelomtrek te bepalen tot 1jaar




 Microsephalie kan te wijten zijn aan een aangeboren syndroom (bv: Downsyndroom) of een
intra-uteriene infectie (bv: rubella of toxoplasmose)
 Macrosephalie kan te wijten zijn aan een hydrocephalie (waterhoofd), een stapelingsziekte
(Mucopolysaccharidose) of een Sotos syndroom (cerebraal gigantisme met leerstoornissen)

, 3


Apgarscore
 De toestand van de baby wordt bepaald op 1min, 5min en 10min na de geboorte




 De apgar score op 5min is belangrijk, want het geeft aan hoe snel de baby recupereert
 De meeste pasgeborenen hebben geen reanimatie nodig, onmiddellijk na de geboorte
beginnen zij te huilen, normaal te ademen en worden ze roze
 De baby wordt aan de mama gegeven nadat hij bedekt is met een warme doek om afkoeling
te voorkomen
 Wanneer de baby niet snel een normale ademhaling vertoont, dan wordt hij overgebracht
naar de reanimatietafel, de warmtelamp voorkomt dan afkoeling
o Ademhaling 1ste minuut onregelmatig en oppervlakkig en hartritme >100/min
extra zuurstof met slang van ambu (Apgar 5-7)
o Kind niet start met ademhalen of hartslag daalt tot <100/min
reanimatie met masker en hartmassage (Apgar 3-4)
o Wanneer de baby niet onmiddellijk verbeter of wanneer de baby duidelijk in zeer
slecht toestand is
geintubeerd en medicatie toegediend (Apgar 0-2)


Onderzoek van de pasgeborene
Routine onderzoek van de pasgeborene

 Algemene observatie van het uitzicht van de baby, zijn lichaamshouding en bewegingen
 Gewicht, lengte en schedelomtrek worden gemeten en uitgezet in een percentielcurve
 De schedelnaden en fontannelen worden gepalpeerd
o overlangse schedelnaad vaak breed open, dwarse vertoont dikwijls overlapping
o grote fontanel gespannen en baby huilt niet  verhoogde druk in hersenen
(waterhoofd)  controle door echografie
o waterhoofd kan laattijdig gevolg zin van hersenvliesontsteking
 aangezicht wordt geobserveerd
o als het abnormaal is kan dit het gevolg zijn van een syndroom  eventueel geneticus
raadplegen
 huidkleur van baby wordt gecontroleerd
o als baby vuurrood of bleek ziet  bloedonderzoek om een teveel aan rode
bloedcellen of bloedarmoede op te sporen
o geelzucht gedurende eerste 24u verder onderzoek