SAMENVATTING ONDERZOEK
MEVROUW THIJS
Franne Schepers
2CM3
1
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave....................................................................................................................2
Hoofdstuk 1: Inleiding.........................................................................................................5
1.1 Wat is onderzoek?....................................................................................................................5
Voorbeelden van onderzoeken.......................................................................................................5
Fasen in onderzoek.........................................................................................................................5
Probleemanalyse..........................................................................................................................................6
Onderzoeksontwerp.....................................................................................................................................6
Dataverzameling...........................................................................................................................................6
Data-analyse.................................................................................................................................................6
Rapportage...................................................................................................................................................6
Soorten onderzoek.........................................................................................................................6
Fundamenteel onderzoek............................................................................................................................6
Praktijkgericht of toegepast onderzoek.......................................................................................................6
1.2 Wat is communicatieonderzoek?.............................................................................................7
Hoofdstuk 2: De onderzoeksvraag.......................................................................................8
2.1 De probleemstelling.................................................................................................................8
2.2 De Doelstelling.........................................................................................................................8
Doelstellingen van fundamenteel onderzoek.................................................................................8
Doelstellingen van toegepast of praktijkgericht onderzoek............................................................8
2.3 De vraagstelling.......................................................................................................................8
2.4 Operationalisatie.....................................................................................................................9
2.5 Soort onderzoek.......................................................................................................................9
Beschrijvend onderzoek..................................................................................................................9
Evaluatief onderzoek......................................................................................................................9
Exploratief onderzoek...................................................................................................................10
Toetsend onderzoek.....................................................................................................................10
2.6 Kwalitatief of kwantitatief?....................................................................................................10
Kwalitatief onderzoek...................................................................................................................10
Kwantitatief onderzoek.................................................................................................................10
Kiezen van de onderzoeksstrategie...............................................................................................10
2.7 Opdrachten............................................................................................................................11
Composteren in Limburg..............................................................................................................11
Nascholing alumni........................................................................................................................11
Interne communicatie...................................................................................................................12
Thuiszorgorganisatie.....................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Ontwerpen...................................................................................................14
3.1 Wetenschappelijk onderzoek.................................................................................................14
Criteria..........................................................................................................................................14
Controleerbaarheid/intersubjectiviteit......................................................................................................14
Betrouwbaarheid.......................................................................................................................................14
Generaliseerbaarheid.................................................................................................................................14
Validiteit.....................................................................................................................................................14
2
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
3.2 Bureauonderzoek...................................................................................................................15
Criteria..........................................................................................................................................15
3.3 Survey....................................................................................................................................15
Aselecte vs. selecte steekproef.....................................................................................................16
Criteria..........................................................................................................................................16
3.4 Kwalitatief (veld)onderzoek...................................................................................................17
Criteria..........................................................................................................................................17
3.5 Experimenten.........................................................................................................................17
Criteria..........................................................................................................................................18
3.6 Samengevat...........................................................................................................................18
3.7Strategie kiezen.......................................................................................................................18
Hoofstuk 4: Uitvoeren.......................................................................................................20
4.1 Een survey voorbereiden........................................................................................................20
Hoe?.............................................................................................................................................20
Soorten vragen.............................................................................................................................20
Gesloten vragen.........................................................................................................................................20
Open vragen...............................................................................................................................................20
Halfopen vragen.........................................................................................................................................20
Soorten schalen............................................................................................................................20
Formulering van de vraag.............................................................................................................21
Vermijd moeilijke woorden........................................................................................................................21
Stel enkel eenvoudige vragen....................................................................................................................21
Pas op voor te veel ontkenningen..............................................................................................................21
Vermijd normatieve woorden, in vraag en antwoordmogelijkheden........................................................22
Vermijd vage woorden, in vraag en antwoordmogelijkheden...................................................................22
Zorg dat de antwoordmogelijkheden elkaar zo veel mogelijk uitsluiten...................................................22
SOorten antwoorden....................................................................................................................23
Meervoudige antwoorden.........................................................................................................................23
Dichotoom antwoord.................................................................................................................................23
Belangrijk......................................................................................................................................23
4.2 Surveygegevens verwerken in excel.......................................................................................23
Basisbegrippen.............................................................................................................................23
4.3 Opdrachten............................................................................................................................25
Hoofdstuk 5: Analyseren van kwantitatieve gegevens........................................................26
5.1 Data-analyse van kwantitatieve gegevens..............................................................................26
Kwantitatieve gegevens?...............................................................................................................26
Aantallen/frequenties?..............................................................................................................................26
Percentages................................................................................................................................................27
Grafieken in Excel..........................................................................................................................28
Cirkeldiagram.............................................................................................................................................28
Staafdiagram..............................................................................................................................................29
Histogram...................................................................................................................................................29
Lijngrafiek...................................................................................................................................................29
Boxdiagram.................................................................................................................................................29
Spreidingsdiagram......................................................................................................................................29
5.2Centrummaten........................................................................................................................30
3
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
5.3Standaarddeviatie...................................................................................................................30
5.4Kruistabellen...........................................................................................................................30
5.5Representativiteit...................................................................................................................30
Steekproef....................................................................................................................................30
Representativiteit.........................................................................................................................31
Steekproefgrootte.........................................................................................................................31
5.6Opdrachten.............................................................................................................................31
4
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1.1 WAT IS ONDERZOEK?
VOORBEELDEN VAN ONDERZOEKEN
- Smartphone stoot tv van haar troon
- Één op twee Belgen wil op zondag winkelen
- Vrouwen sturen vaker vrouwonvriendelijke tweets dan mannen
- Muziek beïnvloedt smaakbeleving
Muziek of het geluid dat men hoort tijdens het eten, beïnvloedt de smaakbeleving. Dat blijkt
uit een doctoraats-onderzoek door Felipe Reinoso Carvalho van het Laboratorium voor
Experimentele Psychologie aan de KU Leuven. Carvalho ontwikkelde samen met hoogleraar
Charles Spence van Oxford University en topchocolatier Dominique Persoons vier
verschillende pralines en twee soundtracks.
Vervolgens moesten 116 testpersonen twee identieke pralines proeven met uiteenlopende
stijlen van muziek in de hoofdtelefoon. Bij het eten van de eerste praline kregen ze via de
hoofdtelefoon ‘creamy’ muziek te horen, bij de tweede was de muziek eerder ‘rough’. Uit het
onderzoek bleek dat de mensen die de chocolade aten bij het beluisteren van de ‘creamy’
muziek de praline als romiger en zoeter omschreven. Wie de ‘rough’ soundtrack te horen
kreeg, ervoer dezelfde chocolade eerder als ruwer en bitter.
Maar!
De meeste experimenten zijn niet reproduceerbaar: Wanneer psychologen proberen om
experimenten van hun collega’s opnieuw te doen, krijgen ze zes keer op de tien een ander resultaat.
Soms zelfs een tegengesteld.
FASEN IN ONDERZOEK
5
, Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
PROBLEEMANALYSE
Zo specifiek mogelijk het probleem of de opdracht omschrijven, wat houdt het in, wie heeft invloed
hierop, wat zijn de noden, tijd en budget, haalbaarheid, …?
ONDERZOEKSONTWERP
Het voorstel van wat doen we, hoe, wanneer, welk budget et tijdsplanning, alle praktische zaken
voorstellen aan opdrachtgever
DATAVERZAMELING
Onderzoek uitvoeren, enquete afnemen, experiment uitvoeren, ...
DATA-ANALYSE
Gegevens analyseren, meestal met behulp van Excel of SPS.
RAPPORTAGE
Tijdens het onderzoek moet je continu de cirkel
Ontwerpen – Verzamelen – Analyseren – Evalueren
doorlopen. Je moet continu met alles bezig zijn en alles up to date houden!
SOORTEN ONDERZOEK
FUNDAMENTEEL ONDERZOEK
‘Weten om te weten’
Kennis vergroten over de samenleving
Theorieën over onbekend terrein zijn vaak ontstaan uit fundamenteel onderzoek
Vaak in opdracht van universiteit en onderzoeksinstituut
PRAKTIJKGERICHT OF TOEGEPAST ONDERZOEK
‘Weten om te doen’
Bijdrage leveren aan de oplossing van een praktisch probleem in de vorm van kennis en inzicht,
praktijkprobleem moet opgelost worden.
Vaak in opdracht van organisatie of hogescholen
6
MEVROUW THIJS
Franne Schepers
2CM3
1
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave....................................................................................................................2
Hoofdstuk 1: Inleiding.........................................................................................................5
1.1 Wat is onderzoek?....................................................................................................................5
Voorbeelden van onderzoeken.......................................................................................................5
Fasen in onderzoek.........................................................................................................................5
Probleemanalyse..........................................................................................................................................6
Onderzoeksontwerp.....................................................................................................................................6
Dataverzameling...........................................................................................................................................6
Data-analyse.................................................................................................................................................6
Rapportage...................................................................................................................................................6
Soorten onderzoek.........................................................................................................................6
Fundamenteel onderzoek............................................................................................................................6
Praktijkgericht of toegepast onderzoek.......................................................................................................6
1.2 Wat is communicatieonderzoek?.............................................................................................7
Hoofdstuk 2: De onderzoeksvraag.......................................................................................8
2.1 De probleemstelling.................................................................................................................8
2.2 De Doelstelling.........................................................................................................................8
Doelstellingen van fundamenteel onderzoek.................................................................................8
Doelstellingen van toegepast of praktijkgericht onderzoek............................................................8
2.3 De vraagstelling.......................................................................................................................8
2.4 Operationalisatie.....................................................................................................................9
2.5 Soort onderzoek.......................................................................................................................9
Beschrijvend onderzoek..................................................................................................................9
Evaluatief onderzoek......................................................................................................................9
Exploratief onderzoek...................................................................................................................10
Toetsend onderzoek.....................................................................................................................10
2.6 Kwalitatief of kwantitatief?....................................................................................................10
Kwalitatief onderzoek...................................................................................................................10
Kwantitatief onderzoek.................................................................................................................10
Kiezen van de onderzoeksstrategie...............................................................................................10
2.7 Opdrachten............................................................................................................................11
Composteren in Limburg..............................................................................................................11
Nascholing alumni........................................................................................................................11
Interne communicatie...................................................................................................................12
Thuiszorgorganisatie.....................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Ontwerpen...................................................................................................14
3.1 Wetenschappelijk onderzoek.................................................................................................14
Criteria..........................................................................................................................................14
Controleerbaarheid/intersubjectiviteit......................................................................................................14
Betrouwbaarheid.......................................................................................................................................14
Generaliseerbaarheid.................................................................................................................................14
Validiteit.....................................................................................................................................................14
2
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
3.2 Bureauonderzoek...................................................................................................................15
Criteria..........................................................................................................................................15
3.3 Survey....................................................................................................................................15
Aselecte vs. selecte steekproef.....................................................................................................16
Criteria..........................................................................................................................................16
3.4 Kwalitatief (veld)onderzoek...................................................................................................17
Criteria..........................................................................................................................................17
3.5 Experimenten.........................................................................................................................17
Criteria..........................................................................................................................................18
3.6 Samengevat...........................................................................................................................18
3.7Strategie kiezen.......................................................................................................................18
Hoofstuk 4: Uitvoeren.......................................................................................................20
4.1 Een survey voorbereiden........................................................................................................20
Hoe?.............................................................................................................................................20
Soorten vragen.............................................................................................................................20
Gesloten vragen.........................................................................................................................................20
Open vragen...............................................................................................................................................20
Halfopen vragen.........................................................................................................................................20
Soorten schalen............................................................................................................................20
Formulering van de vraag.............................................................................................................21
Vermijd moeilijke woorden........................................................................................................................21
Stel enkel eenvoudige vragen....................................................................................................................21
Pas op voor te veel ontkenningen..............................................................................................................21
Vermijd normatieve woorden, in vraag en antwoordmogelijkheden........................................................22
Vermijd vage woorden, in vraag en antwoordmogelijkheden...................................................................22
Zorg dat de antwoordmogelijkheden elkaar zo veel mogelijk uitsluiten...................................................22
SOorten antwoorden....................................................................................................................23
Meervoudige antwoorden.........................................................................................................................23
Dichotoom antwoord.................................................................................................................................23
Belangrijk......................................................................................................................................23
4.2 Surveygegevens verwerken in excel.......................................................................................23
Basisbegrippen.............................................................................................................................23
4.3 Opdrachten............................................................................................................................25
Hoofdstuk 5: Analyseren van kwantitatieve gegevens........................................................26
5.1 Data-analyse van kwantitatieve gegevens..............................................................................26
Kwantitatieve gegevens?...............................................................................................................26
Aantallen/frequenties?..............................................................................................................................26
Percentages................................................................................................................................................27
Grafieken in Excel..........................................................................................................................28
Cirkeldiagram.............................................................................................................................................28
Staafdiagram..............................................................................................................................................29
Histogram...................................................................................................................................................29
Lijngrafiek...................................................................................................................................................29
Boxdiagram.................................................................................................................................................29
Spreidingsdiagram......................................................................................................................................29
5.2Centrummaten........................................................................................................................30
3
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
5.3Standaarddeviatie...................................................................................................................30
5.4Kruistabellen...........................................................................................................................30
5.5Representativiteit...................................................................................................................30
Steekproef....................................................................................................................................30
Representativiteit.........................................................................................................................31
Steekproefgrootte.........................................................................................................................31
5.6Opdrachten.............................................................................................................................31
4
,Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1.1 WAT IS ONDERZOEK?
VOORBEELDEN VAN ONDERZOEKEN
- Smartphone stoot tv van haar troon
- Één op twee Belgen wil op zondag winkelen
- Vrouwen sturen vaker vrouwonvriendelijke tweets dan mannen
- Muziek beïnvloedt smaakbeleving
Muziek of het geluid dat men hoort tijdens het eten, beïnvloedt de smaakbeleving. Dat blijkt
uit een doctoraats-onderzoek door Felipe Reinoso Carvalho van het Laboratorium voor
Experimentele Psychologie aan de KU Leuven. Carvalho ontwikkelde samen met hoogleraar
Charles Spence van Oxford University en topchocolatier Dominique Persoons vier
verschillende pralines en twee soundtracks.
Vervolgens moesten 116 testpersonen twee identieke pralines proeven met uiteenlopende
stijlen van muziek in de hoofdtelefoon. Bij het eten van de eerste praline kregen ze via de
hoofdtelefoon ‘creamy’ muziek te horen, bij de tweede was de muziek eerder ‘rough’. Uit het
onderzoek bleek dat de mensen die de chocolade aten bij het beluisteren van de ‘creamy’
muziek de praline als romiger en zoeter omschreven. Wie de ‘rough’ soundtrack te horen
kreeg, ervoer dezelfde chocolade eerder als ruwer en bitter.
Maar!
De meeste experimenten zijn niet reproduceerbaar: Wanneer psychologen proberen om
experimenten van hun collega’s opnieuw te doen, krijgen ze zes keer op de tien een ander resultaat.
Soms zelfs een tegengesteld.
FASEN IN ONDERZOEK
5
, Franne Schepers 2CM3 Samenvatting Onderzoek
PROBLEEMANALYSE
Zo specifiek mogelijk het probleem of de opdracht omschrijven, wat houdt het in, wie heeft invloed
hierop, wat zijn de noden, tijd en budget, haalbaarheid, …?
ONDERZOEKSONTWERP
Het voorstel van wat doen we, hoe, wanneer, welk budget et tijdsplanning, alle praktische zaken
voorstellen aan opdrachtgever
DATAVERZAMELING
Onderzoek uitvoeren, enquete afnemen, experiment uitvoeren, ...
DATA-ANALYSE
Gegevens analyseren, meestal met behulp van Excel of SPS.
RAPPORTAGE
Tijdens het onderzoek moet je continu de cirkel
Ontwerpen – Verzamelen – Analyseren – Evalueren
doorlopen. Je moet continu met alles bezig zijn en alles up to date houden!
SOORTEN ONDERZOEK
FUNDAMENTEEL ONDERZOEK
‘Weten om te weten’
Kennis vergroten over de samenleving
Theorieën over onbekend terrein zijn vaak ontstaan uit fundamenteel onderzoek
Vaak in opdracht van universiteit en onderzoeksinstituut
PRAKTIJKGERICHT OF TOEGEPAST ONDERZOEK
‘Weten om te doen’
Bijdrage leveren aan de oplossing van een praktisch probleem in de vorm van kennis en inzicht,
praktijkprobleem moet opgelost worden.
Vaak in opdracht van organisatie of hogescholen
6
