Les 8 – Homeostase van vocht en elektrolyten
- Inleiding: De homeostase van zout wordt niet geregeld door de zoutbalans, maar
door de waterbalans. Dit is een zeer grote paradox in de nier. De nier gaat de
zoutconcentratie in het bloed regelen door met de water input en output te
spelen, terwijl ze de waterconcentratie in het bloed gaat regelen, door met de
input en output van zout te spelen.
- Dia 2: Er is een zekere marge op het volume vloeistof aanwezig in het
lichaam. Op de osmolariteit is een veel kleinere marge; deze moet binnen
zeer nauwe grenzen blijven.
- Dia 3: Wat we innemen aan vloeistoffen, moet ergens gecompenseerd worden
door een bepaalde output. De input van water gebeurt oraal, maar er is ook een
beperkte metabole productie van water. De output van water moet ervoor zorgen
dat er een continu een evenwicht aanwezig is. De output van water gebeurt via de
ademhaling, de huid, en uiteraard via de nier. Er moet continu een evenwicht
zijn tussen de input en de output.
- Dia 4: De nieren moeten niet enkel zorgen voor de balans van water en zout, maar
oa ook voor het behoud van de kaliumconcentratie. Als er een afwijking is in de
kaliumconcentratie, kan dit leiden tot afwijkingen van de contractiliteit
hartspiercellen en zelfs tot bijvoorbeeld ventriculaire tachycardie.
Alle functies van de nier moeten tegelijk verwezenlijkt worden, en er mag
er geen enkele achtergesteld worden.
- Dia 5: In gezonde toestand wordt de osmolariteit van het bloed
voornamelijk bepaald door zout dus Na én Cl, maar om het gemakkelijk te
houden stellen we dat de osmolariteit bepaald wordt door de
natriumconcentratie.
Een afwijkende osmolariteit heeft een effect op de cel, omdat de tonus van
alle cellen in belangrijke mate geregeld wordt door de osmolariteit,
aangezien water gewoonlijk vrij over de celmembranen kan bewegen. Als de
osmolariteit gaat afwijken, zullen de cellen ofwel opzwellen ofwel uitdrogen en
dit kan effect hebben op de celfunctie.
Levercellen kunnen bijvoorbeeld verstoord worden in hun functie bij een
verstoorde osmolariteit. Zo zal zwelling van de levercellen eiwit en glycogeen
synthese activeren, terwijl krimpen van de cellen zal zorgen voor eiwit en
glycogeen afbraak. Wanneer iemand bijvoorbeeld hersendood is, gaan vooral de
hersenfuncties uiteraard volledig verstoord worden. Productie van het
antidiuretisch hormoon geraakt oa verstoord, waardoor de mensen enorme
hoeveelheden water kunnen verliezen. Hierdoor ontstaan grote problemen met
de osmolariteit van het plasma, en bijgevolg zal dit ook groot effect hebben op de
cellen, waaronder de levercellen. Hierdoor zal bijvoorbeeld de lever van
hersendode patiënten, niet geschikt zijn voor transplantatie.
Het hoofd bestaat uit beenderen en heeft hierdoor een vast volume, waarin de
hersenen zitten. De hersenen hebben dus ook een bepaald, gedefinieerd volume.
Wanneer de bloedtonus daalt en de hersencellen hierdoor gaan zwellen, zal
er hersenoedeem ontstaan. Dit oedeem zal in conflict komen met het
beenderstelsel omdat dit niet toelaat dat het oedeem uitzet. Dit zal ernstige
oorzaken hebben, gaande van convulsies tot dood. Wanneer de osmolariteit in het
- Inleiding: De homeostase van zout wordt niet geregeld door de zoutbalans, maar
door de waterbalans. Dit is een zeer grote paradox in de nier. De nier gaat de
zoutconcentratie in het bloed regelen door met de water input en output te
spelen, terwijl ze de waterconcentratie in het bloed gaat regelen, door met de
input en output van zout te spelen.
- Dia 2: Er is een zekere marge op het volume vloeistof aanwezig in het
lichaam. Op de osmolariteit is een veel kleinere marge; deze moet binnen
zeer nauwe grenzen blijven.
- Dia 3: Wat we innemen aan vloeistoffen, moet ergens gecompenseerd worden
door een bepaalde output. De input van water gebeurt oraal, maar er is ook een
beperkte metabole productie van water. De output van water moet ervoor zorgen
dat er een continu een evenwicht aanwezig is. De output van water gebeurt via de
ademhaling, de huid, en uiteraard via de nier. Er moet continu een evenwicht
zijn tussen de input en de output.
- Dia 4: De nieren moeten niet enkel zorgen voor de balans van water en zout, maar
oa ook voor het behoud van de kaliumconcentratie. Als er een afwijking is in de
kaliumconcentratie, kan dit leiden tot afwijkingen van de contractiliteit
hartspiercellen en zelfs tot bijvoorbeeld ventriculaire tachycardie.
Alle functies van de nier moeten tegelijk verwezenlijkt worden, en er mag
er geen enkele achtergesteld worden.
- Dia 5: In gezonde toestand wordt de osmolariteit van het bloed
voornamelijk bepaald door zout dus Na én Cl, maar om het gemakkelijk te
houden stellen we dat de osmolariteit bepaald wordt door de
natriumconcentratie.
Een afwijkende osmolariteit heeft een effect op de cel, omdat de tonus van
alle cellen in belangrijke mate geregeld wordt door de osmolariteit,
aangezien water gewoonlijk vrij over de celmembranen kan bewegen. Als de
osmolariteit gaat afwijken, zullen de cellen ofwel opzwellen ofwel uitdrogen en
dit kan effect hebben op de celfunctie.
Levercellen kunnen bijvoorbeeld verstoord worden in hun functie bij een
verstoorde osmolariteit. Zo zal zwelling van de levercellen eiwit en glycogeen
synthese activeren, terwijl krimpen van de cellen zal zorgen voor eiwit en
glycogeen afbraak. Wanneer iemand bijvoorbeeld hersendood is, gaan vooral de
hersenfuncties uiteraard volledig verstoord worden. Productie van het
antidiuretisch hormoon geraakt oa verstoord, waardoor de mensen enorme
hoeveelheden water kunnen verliezen. Hierdoor ontstaan grote problemen met
de osmolariteit van het plasma, en bijgevolg zal dit ook groot effect hebben op de
cellen, waaronder de levercellen. Hierdoor zal bijvoorbeeld de lever van
hersendode patiënten, niet geschikt zijn voor transplantatie.
Het hoofd bestaat uit beenderen en heeft hierdoor een vast volume, waarin de
hersenen zitten. De hersenen hebben dus ook een bepaald, gedefinieerd volume.
Wanneer de bloedtonus daalt en de hersencellen hierdoor gaan zwellen, zal
er hersenoedeem ontstaan. Dit oedeem zal in conflict komen met het
beenderstelsel omdat dit niet toelaat dat het oedeem uitzet. Dit zal ernstige
oorzaken hebben, gaande van convulsies tot dood. Wanneer de osmolariteit in het
