Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Perioperatieve zorg
Kurt: 4 open vragen (40%), Herman: 5 open vragen (40%), Kevin: multiple choice (20%)
Inhoud gastcolleges : leerstof examen. 5 vragen examen: Inleidende, pre – per - en post, transplantatie/sterelisatie/recovery
Inleiding
Patiëntveiligheid in de perioperatieve zorg:
-Veilige omgeving
-Gebruik van controlemiddelen (checklists)
-Doorgedreven kennis en correcte toepassing
-Juiste observatie en aanbeveling (observeren is belangrijkste taak)
-Materiaalkennis
-Hygiëne
-Kennis van steriliteit
-Heldere communicatie
Safe Surgery Checklist
-Wie is verantwoordelijk voor het invullen? Het team
-Wat zijn valkuilen bij het invullen?
-Wat zijn de voordelen van het gebruik?
-Praktische organisatie?
Sign in: Voor je de pt naar de OK zaal brengt, stel je vragen: Ben je nuchter (ikv intuberen), ben
je allergisch (bv latex = 1st opereren), neem je medicatie? (bv cardio)
Time out: Wanneer de pt aangeeft dat hij bv een allergie, dan staat iedereen even stil om te
beslissen wat er zal gebeuren.
Sign out: Net voor de wonde wordt gesloten. Men gaat beslissen of er nog stalen moeten
genomen worden, instrumenten worden geteld, … Je staat samen stil of je klaar bent.
-Kostenbesparend
-Verbeterde communicatie
-Verbeterde veiligheidscultuur
-Betere samenwerking
Het gebruik van de SSC is een belangrijke indicator voor patiëntveiligheid
Hygiëne:
De besmettingscyclus (Streepjes zijn de schakels, deze zouden op bepaalde plaatsen doorbroken moeten worden om besmetting te voorkomen)
kennen Micro organisme
Gastheer Plaats
Ingangspoort Uitgangspoort
1
,Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Verspreiding
Bv bij HIV:
-Micro organisme = HIV
-Plaats = Menselijk lichaam
-Uitgangspoort = Bloed, speeksel, sperma
-Verspreiding = Direct contact
-Ingangspoort = Slijmvliezen, bloedbaan
-Gastheer = Mens
Om besmetting te voorkomen kan je de schakel ‘direct contact’ verbreken door bv
handschoenen te dragen. Je kan medicatie nemen, dan zit je thv ‘plaats’. Wanneer besmetting
kwam door IV druggebruik dan zit je thv de ‘ingangspoort’.
Peroperatief wassen:
-Chloorhexidine zeep is het meest geschikt -> Reduceert kolonisatie met een factor 9 (dus
kolonisatie is 9x minder) (bij Povidon-jood is dit slechts 1,9 (= isobethadine), heeft geen zin)
-2x douchen met 4% chloorhexidinegluconaat (CHG)
-1 minuut wachten na inzepen voor afspoelen
-Gebruik 120ml CHG per douchebeurt
-Stuur pt een herinnering
Invloed van temperatuur op bacteriële groei:
-37°C is vaak de ideale temp voor micro-org
Pt koelt sterk af tijdens een operatie, waarom?
-Er is geen spieractiviteit door spierrelaxantia, het OK zal is koud om bacteriële groei te
voorkomen, infuusvloeistoffen en spoelvloeistoffen zijn koud (soms 1 tot 2l) -> Kerntemp daalt
Preventieve maatregelen tegen afkoeling:
-Bear huggers (warmeluchtdeken dat je op temp kan instellen)
-Watermatrassen (Matras waar warm water door loopt)
Luchtverversing: (leertekst)
-Chemische verontreiniging
-Thermische verontreiniging
-Microbiologische verontreiniging
OK bed staat op lege plek op rechtse tekening, de lucht bevat geen micro-organisme. Daarom
mag je niet zomaar binnen in een OK of de deur open laten staan.
2
,Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Handhygiëne:
-Wassen: Na contact met humane vloeistoffen, voor en na het aanraken van voedsel en wanneer
de handen zichtbaar bevuild zijn.
-Handontsmetting: Bij het binnen- en buitengaan van een kamer, voor het uitvoeren van
handelingen, …
-We gaan niet meer scrubben, maar rubben. (Ontsmetten, moet je niet afspoelen)
Zonering:
-Propere kant en vuile kant in OK
Steriliteit:
Wat is steriliteit?
-Afwezigheid van micro-organismen, maar kan nooit 0 zijn.
Principes:
-Alles in steriel veld is steriel
-Randen van verpakkingen zijn niet steriel
-Tafels steriel dekken
-OK jassen
-Tafels
-Materiaal
-Personen in beweging (veroorzaken veel luchtcirculatie, pas hiermee op)
Hoe kan je zien of materiaal steriel is?
-Je kan dit eigenlijk niet zien aan het instrument zelf. Je kan het misschien wel zien aan de
verpakking, aan een label, vervaldatum, …
Steriel werken:
-Voorbereiding: Materiaal klaarleggen, nakijken, controleren
-Plannen: Werk in logische volgorde
-Uitvoeren: Voer de plannen uit, denk na over afwijkingen
-Evalueren: Leer uit je ervaringen
Steriel materiaal:
Wat zijn de aandachtspunten bij het gebruik van disposable materiaal?
-
3
, Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Instrumentenleer:
Kocher heeft tandjes (chirurgisch instrument), Pean heeft geen tandjes (anatomisch instrument)
Bek
Slot – scharnier
Crémaillères
Materiaal van instrumenten:
-Chirurgische instrumenten bestaan uit roestvrij staal. Bepaalde onderdelen kunnen extra
gehard worden, meestal de bek. Dit om slijtage te voorkomen. Vaak te herkennen aan vergulde
ogen van het instrument.
Naam van de instrumenten:
-Instrumenten hebben vaak een auteursnaam en een bijnaam
-1 uitvinder heeft vaak verschillende instrumenten op zijn/haar naam staan
-Verschillen in instrumentarium zijn vaak klein
Toepassingen:
Ontsmetten van de huid:
-Depperklem Foerster-Ballenger
-Korentang Gross-Maier
Scheiden van weefsels:
-Scalpel -> Bistouriheft (handvat) + bistouri (mesje dat erop past)
Pincetten:
-Anatomische pincetten (zonder tanden), Bv Adson, zeer kleine pincet voor microchirurgie
-Chirurgische pincetten (met tanden)
4
Perioperatieve zorg
Kurt: 4 open vragen (40%), Herman: 5 open vragen (40%), Kevin: multiple choice (20%)
Inhoud gastcolleges : leerstof examen. 5 vragen examen: Inleidende, pre – per - en post, transplantatie/sterelisatie/recovery
Inleiding
Patiëntveiligheid in de perioperatieve zorg:
-Veilige omgeving
-Gebruik van controlemiddelen (checklists)
-Doorgedreven kennis en correcte toepassing
-Juiste observatie en aanbeveling (observeren is belangrijkste taak)
-Materiaalkennis
-Hygiëne
-Kennis van steriliteit
-Heldere communicatie
Safe Surgery Checklist
-Wie is verantwoordelijk voor het invullen? Het team
-Wat zijn valkuilen bij het invullen?
-Wat zijn de voordelen van het gebruik?
-Praktische organisatie?
Sign in: Voor je de pt naar de OK zaal brengt, stel je vragen: Ben je nuchter (ikv intuberen), ben
je allergisch (bv latex = 1st opereren), neem je medicatie? (bv cardio)
Time out: Wanneer de pt aangeeft dat hij bv een allergie, dan staat iedereen even stil om te
beslissen wat er zal gebeuren.
Sign out: Net voor de wonde wordt gesloten. Men gaat beslissen of er nog stalen moeten
genomen worden, instrumenten worden geteld, … Je staat samen stil of je klaar bent.
-Kostenbesparend
-Verbeterde communicatie
-Verbeterde veiligheidscultuur
-Betere samenwerking
Het gebruik van de SSC is een belangrijke indicator voor patiëntveiligheid
Hygiëne:
De besmettingscyclus (Streepjes zijn de schakels, deze zouden op bepaalde plaatsen doorbroken moeten worden om besmetting te voorkomen)
kennen Micro organisme
Gastheer Plaats
Ingangspoort Uitgangspoort
1
,Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Verspreiding
Bv bij HIV:
-Micro organisme = HIV
-Plaats = Menselijk lichaam
-Uitgangspoort = Bloed, speeksel, sperma
-Verspreiding = Direct contact
-Ingangspoort = Slijmvliezen, bloedbaan
-Gastheer = Mens
Om besmetting te voorkomen kan je de schakel ‘direct contact’ verbreken door bv
handschoenen te dragen. Je kan medicatie nemen, dan zit je thv ‘plaats’. Wanneer besmetting
kwam door IV druggebruik dan zit je thv de ‘ingangspoort’.
Peroperatief wassen:
-Chloorhexidine zeep is het meest geschikt -> Reduceert kolonisatie met een factor 9 (dus
kolonisatie is 9x minder) (bij Povidon-jood is dit slechts 1,9 (= isobethadine), heeft geen zin)
-2x douchen met 4% chloorhexidinegluconaat (CHG)
-1 minuut wachten na inzepen voor afspoelen
-Gebruik 120ml CHG per douchebeurt
-Stuur pt een herinnering
Invloed van temperatuur op bacteriële groei:
-37°C is vaak de ideale temp voor micro-org
Pt koelt sterk af tijdens een operatie, waarom?
-Er is geen spieractiviteit door spierrelaxantia, het OK zal is koud om bacteriële groei te
voorkomen, infuusvloeistoffen en spoelvloeistoffen zijn koud (soms 1 tot 2l) -> Kerntemp daalt
Preventieve maatregelen tegen afkoeling:
-Bear huggers (warmeluchtdeken dat je op temp kan instellen)
-Watermatrassen (Matras waar warm water door loopt)
Luchtverversing: (leertekst)
-Chemische verontreiniging
-Thermische verontreiniging
-Microbiologische verontreiniging
OK bed staat op lege plek op rechtse tekening, de lucht bevat geen micro-organisme. Daarom
mag je niet zomaar binnen in een OK of de deur open laten staan.
2
,Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Handhygiëne:
-Wassen: Na contact met humane vloeistoffen, voor en na het aanraken van voedsel en wanneer
de handen zichtbaar bevuild zijn.
-Handontsmetting: Bij het binnen- en buitengaan van een kamer, voor het uitvoeren van
handelingen, …
-We gaan niet meer scrubben, maar rubben. (Ontsmetten, moet je niet afspoelen)
Zonering:
-Propere kant en vuile kant in OK
Steriliteit:
Wat is steriliteit?
-Afwezigheid van micro-organismen, maar kan nooit 0 zijn.
Principes:
-Alles in steriel veld is steriel
-Randen van verpakkingen zijn niet steriel
-Tafels steriel dekken
-OK jassen
-Tafels
-Materiaal
-Personen in beweging (veroorzaken veel luchtcirculatie, pas hiermee op)
Hoe kan je zien of materiaal steriel is?
-Je kan dit eigenlijk niet zien aan het instrument zelf. Je kan het misschien wel zien aan de
verpakking, aan een label, vervaldatum, …
Steriel werken:
-Voorbereiding: Materiaal klaarleggen, nakijken, controleren
-Plannen: Werk in logische volgorde
-Uitvoeren: Voer de plannen uit, denk na over afwijkingen
-Evalueren: Leer uit je ervaringen
Steriel materiaal:
Wat zijn de aandachtspunten bij het gebruik van disposable materiaal?
-
3
, Maes Chelsea 3VBl VZOM: Geneeskunde/ heelkunde Pathologie 2
Instrumentenleer:
Kocher heeft tandjes (chirurgisch instrument), Pean heeft geen tandjes (anatomisch instrument)
Bek
Slot – scharnier
Crémaillères
Materiaal van instrumenten:
-Chirurgische instrumenten bestaan uit roestvrij staal. Bepaalde onderdelen kunnen extra
gehard worden, meestal de bek. Dit om slijtage te voorkomen. Vaak te herkennen aan vergulde
ogen van het instrument.
Naam van de instrumenten:
-Instrumenten hebben vaak een auteursnaam en een bijnaam
-1 uitvinder heeft vaak verschillende instrumenten op zijn/haar naam staan
-Verschillen in instrumentarium zijn vaak klein
Toepassingen:
Ontsmetten van de huid:
-Depperklem Foerster-Ballenger
-Korentang Gross-Maier
Scheiden van weefsels:
-Scalpel -> Bistouriheft (handvat) + bistouri (mesje dat erop past)
Pincetten:
-Anatomische pincetten (zonder tanden), Bv Adson, zeer kleine pincet voor microchirurgie
-Chirurgische pincetten (met tanden)
4
