Recht & Maatschappij
Hoorcollege 2: Law, Sociology and Anthropology
Juridische methode
Juridische casus als uitgangspunt
Heuristiek/rechtsvinding: de rechter zoekt naar een te rechtvaardigen oplossing
- Waar? Rechtsbronnen: verdrag, wet, regulering, jurisprudentie, gewoonte,
beginselen, doctrine, …
- Hoe? Interpretatief, logisch, normatief, …
Subsumptie / Simple & Hard Cases (de feiten onder de regel brengen)
Legitimatie / Argumentatie (waarom heeft de rechter deze regel gekozen)
= Evaluatief / Normatief / Doctrinair
Sociaal-wetenschappelijke methode
Sociaal probleem als uitganspunt. De behandeling van dit probleem geschiedt in een
aantal fasen (inzicht krijgen in het probleem, beleid erop aanpassen).
Onderzoeksdesign onderzoeksmethode analyse van resultaten.
Wat is er nu vervelend aan deze methode? Je kunt de werkelijkheid op verschillende
manieren leren kennen. Je kunt drie perspectieven gebruiken om een begrip te krijgen
van de werkelijkheid, om die te leren kennen en begrijpen (onderzoeksparadigma):
- Positivisme
- Interpretivisme
- Kritisch realisme
Meerdere designs, methoden en analysetechnieken (de relatie tussen recht en
maatschappij doorgronden zonder de juridische methode te gebruiken)
= Beschrijvend, verklarend en empirisch
Recht & Maatschappij: welke discipline?
Sociology of Law (= Legal Sociology)
Anthropology of Law (= Legal Anthropology)
Andere benaderingen worden afgewezen omdat zij reductionistisch zijn (te beperkend). Als
we de relatie tussen recht en samenleving zo goed mogelijk willen begrijpen, dan is het niet
aangewezen om bijvoorbeeld Law&Economics te hanteren. Volgens economen handelen
mensen rationeel vanuit winstmaximalisatie. De economie heeft daarom een reductionistisch
wereldbeeld. De geschiedenis is beperkend omdat we ons liever bezighouden met het nu.
Waarom sociologie (& antropologie) als sociaalwetenschappelijke discipline?
Hyperfocus op de maatschappij: ‘socius’
Sterke methodologie: ‘logos’
Vermijden van reductionisme
In lijn met het motto van TiU & TLS:
- (oud) Understanding Society
- (nieuw) Advancing Society
Wat is dan rechtssociologie?
Rechtssociologie bestudeert de relatie tussen recht en maatschappij
Vanuit een extern perspectief en een brede rechtsopvatting
Volgens bepaalde methodologische voorschriften:
- Met methodologische excellentie in empirisch onderzoek
Hoorcollege 2: Law, Sociology and Anthropology
Juridische methode
Juridische casus als uitgangspunt
Heuristiek/rechtsvinding: de rechter zoekt naar een te rechtvaardigen oplossing
- Waar? Rechtsbronnen: verdrag, wet, regulering, jurisprudentie, gewoonte,
beginselen, doctrine, …
- Hoe? Interpretatief, logisch, normatief, …
Subsumptie / Simple & Hard Cases (de feiten onder de regel brengen)
Legitimatie / Argumentatie (waarom heeft de rechter deze regel gekozen)
= Evaluatief / Normatief / Doctrinair
Sociaal-wetenschappelijke methode
Sociaal probleem als uitganspunt. De behandeling van dit probleem geschiedt in een
aantal fasen (inzicht krijgen in het probleem, beleid erop aanpassen).
Onderzoeksdesign onderzoeksmethode analyse van resultaten.
Wat is er nu vervelend aan deze methode? Je kunt de werkelijkheid op verschillende
manieren leren kennen. Je kunt drie perspectieven gebruiken om een begrip te krijgen
van de werkelijkheid, om die te leren kennen en begrijpen (onderzoeksparadigma):
- Positivisme
- Interpretivisme
- Kritisch realisme
Meerdere designs, methoden en analysetechnieken (de relatie tussen recht en
maatschappij doorgronden zonder de juridische methode te gebruiken)
= Beschrijvend, verklarend en empirisch
Recht & Maatschappij: welke discipline?
Sociology of Law (= Legal Sociology)
Anthropology of Law (= Legal Anthropology)
Andere benaderingen worden afgewezen omdat zij reductionistisch zijn (te beperkend). Als
we de relatie tussen recht en samenleving zo goed mogelijk willen begrijpen, dan is het niet
aangewezen om bijvoorbeeld Law&Economics te hanteren. Volgens economen handelen
mensen rationeel vanuit winstmaximalisatie. De economie heeft daarom een reductionistisch
wereldbeeld. De geschiedenis is beperkend omdat we ons liever bezighouden met het nu.
Waarom sociologie (& antropologie) als sociaalwetenschappelijke discipline?
Hyperfocus op de maatschappij: ‘socius’
Sterke methodologie: ‘logos’
Vermijden van reductionisme
In lijn met het motto van TiU & TLS:
- (oud) Understanding Society
- (nieuw) Advancing Society
Wat is dan rechtssociologie?
Rechtssociologie bestudeert de relatie tussen recht en maatschappij
Vanuit een extern perspectief en een brede rechtsopvatting
Volgens bepaalde methodologische voorschriften:
- Met methodologische excellentie in empirisch onderzoek
