Recht & Maatschappij
Hoorcollege 5: Alternatieven voor het rechtsinstrumentalisme
Eerste alternatieve theorie: het semi-autonome sociale veld (SASV)
Tekst: S.F. Moore, Recht en maatschappelijke verandering
Recapitulatie
Het rechtsinstrumentalisme:
- 5 kenmerken
- 3 (meervoudige) vooronderstellingen
- Metafoor stedenbouw
Werden allemaal ontkracht
Alternatief: S.F. Moore: SASF
Dat idee is verder uitgewerkt door J. Griffiths: sociale werking (HC 6)
Naar een alternatief
Terugkerend naar de metafoor van de stedenbouwkunde: het werk van
(stads/stedebouwkundige) antropologe Jane Jacobs
Bekijkt de stad als voetganger, als betrokken in het sociale weefsel, van beneden
naar boven (bottom-up ipv top-down)
Dit doet ook rechtsantropologe S.F. Moore
Kern: kracht van het recht om bij te dragen aan sociale veranderingen
Law and social change: the semi-autonomous social fields as an appropriate subject of study
Schreef één van de best gekende en invloedrijkste artikelen op het terrein van de
sociologie en de antropologie van het recht
Het idee van een SASV is een bekend beginsel in de studie van recht en maatschappij
Ondanks alle lof ook kritiek als wetenschappelijk concept (bv. moeilijke
operationalizing)
Introductie
Verband met HC 4: social engineering en kritiek (p. 43)
Verband met HC 1 (e.v.): Malinowksi: ‘alle regels, die opgevat en gevolgd worden als
bindende verplichtingen’ (p. 44) wederkerigheid is een sociale norm die net zo
effectief is als een wettelijke norm, want de gemeenschap zelf oefent een zware
informele sociale druk uit
Probleemstelling:
« the formal, legal institutions (incl. the monopoly on the legitimate use of violence) cannot be
said to have a monopoly of any kind on the other various forms of effective coercion »
Een juridische norm geniet het monopolie van afdwingbaarheid door de overheid, maar een
juridische norm geniet niet het monopolie van effectiviteit. Sociale normen kunnen namelijk net
zo effectief zijn als juridische normen.
Definitie SASV: heeft het vermogen regels voort te brengen (…) en af te dwingen; maar het
bevindt zich ook in een grotere sociale omgeving die het beïnvloedt
Weber (HC 2): tussen staat en individu bevinden zich sociale velden met
- een eigen rechtsorde
- eigen sancties, zoals uitsluiting
Hoorcollege 5: Alternatieven voor het rechtsinstrumentalisme
Eerste alternatieve theorie: het semi-autonome sociale veld (SASV)
Tekst: S.F. Moore, Recht en maatschappelijke verandering
Recapitulatie
Het rechtsinstrumentalisme:
- 5 kenmerken
- 3 (meervoudige) vooronderstellingen
- Metafoor stedenbouw
Werden allemaal ontkracht
Alternatief: S.F. Moore: SASF
Dat idee is verder uitgewerkt door J. Griffiths: sociale werking (HC 6)
Naar een alternatief
Terugkerend naar de metafoor van de stedenbouwkunde: het werk van
(stads/stedebouwkundige) antropologe Jane Jacobs
Bekijkt de stad als voetganger, als betrokken in het sociale weefsel, van beneden
naar boven (bottom-up ipv top-down)
Dit doet ook rechtsantropologe S.F. Moore
Kern: kracht van het recht om bij te dragen aan sociale veranderingen
Law and social change: the semi-autonomous social fields as an appropriate subject of study
Schreef één van de best gekende en invloedrijkste artikelen op het terrein van de
sociologie en de antropologie van het recht
Het idee van een SASV is een bekend beginsel in de studie van recht en maatschappij
Ondanks alle lof ook kritiek als wetenschappelijk concept (bv. moeilijke
operationalizing)
Introductie
Verband met HC 4: social engineering en kritiek (p. 43)
Verband met HC 1 (e.v.): Malinowksi: ‘alle regels, die opgevat en gevolgd worden als
bindende verplichtingen’ (p. 44) wederkerigheid is een sociale norm die net zo
effectief is als een wettelijke norm, want de gemeenschap zelf oefent een zware
informele sociale druk uit
Probleemstelling:
« the formal, legal institutions (incl. the monopoly on the legitimate use of violence) cannot be
said to have a monopoly of any kind on the other various forms of effective coercion »
Een juridische norm geniet het monopolie van afdwingbaarheid door de overheid, maar een
juridische norm geniet niet het monopolie van effectiviteit. Sociale normen kunnen namelijk net
zo effectief zijn als juridische normen.
Definitie SASV: heeft het vermogen regels voort te brengen (…) en af te dwingen; maar het
bevindt zich ook in een grotere sociale omgeving die het beïnvloedt
Weber (HC 2): tussen staat en individu bevinden zich sociale velden met
- een eigen rechtsorde
- eigen sancties, zoals uitsluiting
