Org.: Opsporing; politie 'Geschiedenis tot jaren 80' <--
Administratieve politie: voorkomen van misdrijven, openbare ordehh en obv politieregelementen.
Gerechtelijke politie: opsporen van misdrijven, vaststellen, bewijzen verzamelen, misdadigers voor
gerecht dagen, politiecommissarissen, veld- en boswachters, luitenanten en kapiteins gendarmerie.
Gendarmerie (nationale)
1830-1885:
November 1830: ontbinding Maréchaussée; vervangen door ‘Gendarmerie
nationale’.
Aanvankelijk kleine rol op vlak van ordehandhaving. Vnl. veiligheid op het platteland
Aantal manschappen blijft beperkt (± 1200 begin, 2000 in 1883)
Strikte discipline
1886-1914:
In het begin bescheiden rol in openbare orde
Opmars agv openbare ordeproblemen; gendarmerie wordt grootste openbare
ordehandhaver
Kritieken op optreden (m.n. nieuwe rol politieke infoverzameling) en militarisering,
maar ook brutaal optreden
Zet in op opleiding en professionalisering | reorganisatie 1889: brigades, mobiel
eskadron
1918-1940:
Verdere uitbouw
Gendarmerie wordt spil in openbare ordehandhaving.
Geleidelijk aan spreekt men in Vlaanderen van ‘Rijkswacht’
1919: ruim 5.800 manschappen
1945-1959:
Uitzuivering na de tweede wereldoorlog.
Uitbreiding: wierp zich op als ordehandhaver bij uitstek
Oprichting van bewakings- en opsporingsbrigades (BOB) (-> zware
misdaadbestrijding, maar 486 pp op ruim 12.000 manschappen)
Wet op de Rijkswacht (2 december 1957): sluitstuk van verzelfstandigingsproces
Behoud militaire karakter | Geen demilitarisering (cf .verwerping voorstel
Vreven), maar wel startpunt van demilitariseringsproces
1960-1981
Kritische interpellaties in parlement omtrent optreden (eenheidswet, Zwartberg,
Leuven…) en ontplooiing Rijkswacht.
Evenwel verdere uitbouw:
Kwantitatief: verdere aangroei.
Kwalitatief:
1972: Speciaal Interventie-escadron (SIE = oude Groep Dyane):
doel: bestrijden internationaal terrorisme en luchtvaartpiraterij
1974: antidrugafdeling (wordt Nationaal Drugsbureau (NDB) in
1975); undercover operaties
Inzet op uitrusting en apparatuur; studie naar informaticagebruik.
Rijkswacht zet in op zware criminaliteitsbestrijding, professionalisering
Zaak-François (fraude ikv drugsonderzoek) zorgt voor beroering – hij werd later
veroordeeld wegens o.a. handel in verdovende middelen, valsheid in geschrifte,
verduistering.
Leger
1830-1885:
Binnenlandse ordehh
1885-1914:
Administratieve politie: voorkomen van misdrijven, openbare ordehh en obv politieregelementen.
Gerechtelijke politie: opsporen van misdrijven, vaststellen, bewijzen verzamelen, misdadigers voor
gerecht dagen, politiecommissarissen, veld- en boswachters, luitenanten en kapiteins gendarmerie.
Gendarmerie (nationale)
1830-1885:
November 1830: ontbinding Maréchaussée; vervangen door ‘Gendarmerie
nationale’.
Aanvankelijk kleine rol op vlak van ordehandhaving. Vnl. veiligheid op het platteland
Aantal manschappen blijft beperkt (± 1200 begin, 2000 in 1883)
Strikte discipline
1886-1914:
In het begin bescheiden rol in openbare orde
Opmars agv openbare ordeproblemen; gendarmerie wordt grootste openbare
ordehandhaver
Kritieken op optreden (m.n. nieuwe rol politieke infoverzameling) en militarisering,
maar ook brutaal optreden
Zet in op opleiding en professionalisering | reorganisatie 1889: brigades, mobiel
eskadron
1918-1940:
Verdere uitbouw
Gendarmerie wordt spil in openbare ordehandhaving.
Geleidelijk aan spreekt men in Vlaanderen van ‘Rijkswacht’
1919: ruim 5.800 manschappen
1945-1959:
Uitzuivering na de tweede wereldoorlog.
Uitbreiding: wierp zich op als ordehandhaver bij uitstek
Oprichting van bewakings- en opsporingsbrigades (BOB) (-> zware
misdaadbestrijding, maar 486 pp op ruim 12.000 manschappen)
Wet op de Rijkswacht (2 december 1957): sluitstuk van verzelfstandigingsproces
Behoud militaire karakter | Geen demilitarisering (cf .verwerping voorstel
Vreven), maar wel startpunt van demilitariseringsproces
1960-1981
Kritische interpellaties in parlement omtrent optreden (eenheidswet, Zwartberg,
Leuven…) en ontplooiing Rijkswacht.
Evenwel verdere uitbouw:
Kwantitatief: verdere aangroei.
Kwalitatief:
1972: Speciaal Interventie-escadron (SIE = oude Groep Dyane):
doel: bestrijden internationaal terrorisme en luchtvaartpiraterij
1974: antidrugafdeling (wordt Nationaal Drugsbureau (NDB) in
1975); undercover operaties
Inzet op uitrusting en apparatuur; studie naar informaticagebruik.
Rijkswacht zet in op zware criminaliteitsbestrijding, professionalisering
Zaak-François (fraude ikv drugsonderzoek) zorgt voor beroering – hij werd later
veroordeeld wegens o.a. handel in verdovende middelen, valsheid in geschrifte,
verduistering.
Leger
1830-1885:
Binnenlandse ordehh
1885-1914:
