Hoofdstuk 18 Geld en het bankwezen
Waarom gebruiken we geld?
Geld is belangrijk voor goede werking van moderne economie
Geld heeft drie verschillende functies: waardemeter, ruilmiddel en beleggingsmiddel
a) Geld als waardemeter
Maatstaf om waarde van verschillende goederen te vergelijken
Relatieve prijzen: alles uitdrukken t.o.v. waarde bepaald goed (uitdrukken in numéraire)
Nominale prijzen: alles uitdrukken in waarde van geld
b) Geld als algemeen aanvaard ruilmiddel
Vroeger: directe ruil (object tegen object), zeer inefficiënt
Nu: indirecte ruil (object tegen geld), vereenvoudiging van economisch systeem
Aantal markten = aantal goederen
c) Geld als beleggingsmiddel
Men kan geld investeren of opsparen
Voordeel van geld: perfect liquide (snel en zonder kosten om te wisselen tegen goederen)
Geld heeft geen gebruikswaarde en brengt niets op
Geld = bron van goede werking economie
Specialisatie en arbeidsverdeling mogelijk
Geld = bron van moeilijkheden voor werking economie
Crisis van 2008-2009
Wat gebruiken we als geld?
Drie verschillende soorten geld: chartaal (cash), giraal (elektronisch geld) en quasigeld
Geldhoeveelheid in enge zin (M1); chartaal en giraal geld
Geldhoeveelheid in ruime zin (M3); chartaal, giraal en quasigeld
Daarnaast ook internationaal geld
Goederengeld
Object (goed) staat garant voor bepaalde waarde
Moet aan enkele voorwaarden voldoen om als geld gebruikt te kunnen worden:
Moeilijk multipliceerbaar, grotere waarde per eenheid gewicht, duurzaam, deelbaar zonder
waardeverlies
Zilveren of gouden munten werden gebruikt als geld
De geldhoeveelheid in enge zin (M1)
Chartaal geld
Door overheid bekrachtigd betaalmiddel = wettelijk betaalmiddel
Indien ze circuleren of als beleggingsmiddel gebruikt worden (CP)
Giraal geld
Opvraagbare tegoeden op zichtrekeningen bij banken
Elektronisch geld (D)
Chartaal en giraal geld zijn perfecte substituten
De geldhoeveelheid in ruime zin (M3)
= M1 + quasigeld
Net iets minder liquide dan girorekeningen (zoals zichtrekeningen), vandaar ‘quasi’
Quasigeld: spaarrekeningen, termijndeposito’s < 2 jaar + enkele kortetermijnactiva
Waarom gebruiken we geld?
Geld is belangrijk voor goede werking van moderne economie
Geld heeft drie verschillende functies: waardemeter, ruilmiddel en beleggingsmiddel
a) Geld als waardemeter
Maatstaf om waarde van verschillende goederen te vergelijken
Relatieve prijzen: alles uitdrukken t.o.v. waarde bepaald goed (uitdrukken in numéraire)
Nominale prijzen: alles uitdrukken in waarde van geld
b) Geld als algemeen aanvaard ruilmiddel
Vroeger: directe ruil (object tegen object), zeer inefficiënt
Nu: indirecte ruil (object tegen geld), vereenvoudiging van economisch systeem
Aantal markten = aantal goederen
c) Geld als beleggingsmiddel
Men kan geld investeren of opsparen
Voordeel van geld: perfect liquide (snel en zonder kosten om te wisselen tegen goederen)
Geld heeft geen gebruikswaarde en brengt niets op
Geld = bron van goede werking economie
Specialisatie en arbeidsverdeling mogelijk
Geld = bron van moeilijkheden voor werking economie
Crisis van 2008-2009
Wat gebruiken we als geld?
Drie verschillende soorten geld: chartaal (cash), giraal (elektronisch geld) en quasigeld
Geldhoeveelheid in enge zin (M1); chartaal en giraal geld
Geldhoeveelheid in ruime zin (M3); chartaal, giraal en quasigeld
Daarnaast ook internationaal geld
Goederengeld
Object (goed) staat garant voor bepaalde waarde
Moet aan enkele voorwaarden voldoen om als geld gebruikt te kunnen worden:
Moeilijk multipliceerbaar, grotere waarde per eenheid gewicht, duurzaam, deelbaar zonder
waardeverlies
Zilveren of gouden munten werden gebruikt als geld
De geldhoeveelheid in enge zin (M1)
Chartaal geld
Door overheid bekrachtigd betaalmiddel = wettelijk betaalmiddel
Indien ze circuleren of als beleggingsmiddel gebruikt worden (CP)
Giraal geld
Opvraagbare tegoeden op zichtrekeningen bij banken
Elektronisch geld (D)
Chartaal en giraal geld zijn perfecte substituten
De geldhoeveelheid in ruime zin (M3)
= M1 + quasigeld
Net iets minder liquide dan girorekeningen (zoals zichtrekeningen), vandaar ‘quasi’
Quasigeld: spaarrekeningen, termijndeposito’s < 2 jaar + enkele kortetermijnactiva
