Les 1: Inleiding
1.1 Definities
1.1.1 Definities 'Landschap'
Landschap = 1) De omgeving zoals de mens die waarneemt (omgeving)
2) Schilderij v/e landschap (beeld)
Twee soorten landschappen:
- Natuur
- Cultuur
1.1.2 Definities 'Landschapsarchitectuur'
Landschapsarchitectuur = het ontwerpen, plannen en omvormen van de ruimtelijke indeling
van een onbebouwd plangebied.
- Interactie tussen mens en natuur
- Op verschillende schalen
- Raakt aan architectuur en stedenbouw
1.2 Belang van landschap in de 21ste eeuw
1) Maatschappelijke uitdagingen: verandering klimaat, duurzaam omgaan, sociale
uitsluiting,…
2) Het zoeken naar oplossingen in deze uitdagingen speelt een belangrijke rol in hoe we
omgaan met die ruimte en meer bijzonder met het landschap.
1.3. Landschapsarchitectuur, architectuur en stedenbouw
In geschiedenis: architectuur en landschap sterk met elkaar verbonden zijn.
Voorbeelden:
Central Park, Frederick Law Olmsted, Woodland Cemetery, Stockholm,
Calvert Vaux, 19e eeuw Lewerentz en Asplund, vanaf 1917
20ste eeuw: scheiding ontstaan tussen landschap en architectuur.
- Voordeel: Sterke professionalisering binnen landschapsarchitectuur.
- Nadeel: betrokkenheid v/d architect bij landschap is minder sterk.
Eind 20ste eeuw: terug meer aandacht v/h landschap en relatie tussen landschapsontwerp,
stedenbouw en architectuur.
, Voorbeelden:
Skanderberg Square, Tirana, 51N4E Rubensplein, Knokke, Robbrecht & Daem
Architecten
The Mandrake Hotel, Fitzrovia/Londen, Bas Renaturalisatie Aire, Genève, ADR
Smets architecten
1.4 Inzichten
4 basisinzichten:
1) In hoe landschapsontwerp zich ontwikkelt in wisselwerking met de veelzijdige
context.
2) In de brede traditie van landschapsontwerp.
3) In de persoonlijke benadering v/e aantal landschapsontwerpers doorheen de tijd.
4) In een aantal sturende begrippen en spanningsvelden die cruciaal zin in het
landschapsontwerp.
1.4.1 Wisselwerking met de context
- Landschap ontwerp als uitdrukking van ‘regimes’: voortuin als statussymbool.
,1.4.2 Een rijke ontwerptraditie
8 inspiratiebronnen/tradities:
1) The formal tradition of Renaissance and Baroque Europe and the Moslem world, with
its sub-current of Greek and Gothic irregularity.
Alhambra, Granada, Spanje (14de Vaux-le-Vicomte, Maincy, Frankrijk
eeuw) (17de eeuw)
2) The informal romantic tradition of China, Japan, and eighteenth-century England.
Yu Yan, Shangai, China (8ste eeuw) Stourhead, Stourton, VK (18de eeuw)
3) The overriding fascination with plants for their own sake, based on the horticultural
and botanical advances of the nineteenth and twentieth centuries.
Gravetey Manor, Sussex, VK (eind 19de Jac. P.Thijssepark, Amstelveen,
eeuw) Nederland (1939)
, 4) The conservation movement, with its emphasis on the value and wonder of the
indigenous primeval landscape, expressed in our field in the American park
movement.
Frederick Law Olmsted in Yosemite, VS Les amis de la forêt de Soignes, Brussel
(19de eeuw) (begin 20ste eeuw)
5) The urban and regional planning movement with its compulsion toward
reexamination of the relations between buildings and open space, town and country.
Garden City, Ebenezer Howard, VK Uitbreidingsplan Brussel, Louis Van der
(begin 20ste eeuw) Swaelmen (begin 20ste eeuw)
6) The modern movement in the arts, in architecture, and in landscape design since the
mid-30’s.
Composition VIII, Wassily Kandinsky Tuin voor de villa Noailles, FR (1928)
(1923)
7) The rural tradition
Beemsterpolder, Nederland Ommuurde tuinen en velden, Yazd, Iran
(17de eeuw)
1.1 Definities
1.1.1 Definities 'Landschap'
Landschap = 1) De omgeving zoals de mens die waarneemt (omgeving)
2) Schilderij v/e landschap (beeld)
Twee soorten landschappen:
- Natuur
- Cultuur
1.1.2 Definities 'Landschapsarchitectuur'
Landschapsarchitectuur = het ontwerpen, plannen en omvormen van de ruimtelijke indeling
van een onbebouwd plangebied.
- Interactie tussen mens en natuur
- Op verschillende schalen
- Raakt aan architectuur en stedenbouw
1.2 Belang van landschap in de 21ste eeuw
1) Maatschappelijke uitdagingen: verandering klimaat, duurzaam omgaan, sociale
uitsluiting,…
2) Het zoeken naar oplossingen in deze uitdagingen speelt een belangrijke rol in hoe we
omgaan met die ruimte en meer bijzonder met het landschap.
1.3. Landschapsarchitectuur, architectuur en stedenbouw
In geschiedenis: architectuur en landschap sterk met elkaar verbonden zijn.
Voorbeelden:
Central Park, Frederick Law Olmsted, Woodland Cemetery, Stockholm,
Calvert Vaux, 19e eeuw Lewerentz en Asplund, vanaf 1917
20ste eeuw: scheiding ontstaan tussen landschap en architectuur.
- Voordeel: Sterke professionalisering binnen landschapsarchitectuur.
- Nadeel: betrokkenheid v/d architect bij landschap is minder sterk.
Eind 20ste eeuw: terug meer aandacht v/h landschap en relatie tussen landschapsontwerp,
stedenbouw en architectuur.
, Voorbeelden:
Skanderberg Square, Tirana, 51N4E Rubensplein, Knokke, Robbrecht & Daem
Architecten
The Mandrake Hotel, Fitzrovia/Londen, Bas Renaturalisatie Aire, Genève, ADR
Smets architecten
1.4 Inzichten
4 basisinzichten:
1) In hoe landschapsontwerp zich ontwikkelt in wisselwerking met de veelzijdige
context.
2) In de brede traditie van landschapsontwerp.
3) In de persoonlijke benadering v/e aantal landschapsontwerpers doorheen de tijd.
4) In een aantal sturende begrippen en spanningsvelden die cruciaal zin in het
landschapsontwerp.
1.4.1 Wisselwerking met de context
- Landschap ontwerp als uitdrukking van ‘regimes’: voortuin als statussymbool.
,1.4.2 Een rijke ontwerptraditie
8 inspiratiebronnen/tradities:
1) The formal tradition of Renaissance and Baroque Europe and the Moslem world, with
its sub-current of Greek and Gothic irregularity.
Alhambra, Granada, Spanje (14de Vaux-le-Vicomte, Maincy, Frankrijk
eeuw) (17de eeuw)
2) The informal romantic tradition of China, Japan, and eighteenth-century England.
Yu Yan, Shangai, China (8ste eeuw) Stourhead, Stourton, VK (18de eeuw)
3) The overriding fascination with plants for their own sake, based on the horticultural
and botanical advances of the nineteenth and twentieth centuries.
Gravetey Manor, Sussex, VK (eind 19de Jac. P.Thijssepark, Amstelveen,
eeuw) Nederland (1939)
, 4) The conservation movement, with its emphasis on the value and wonder of the
indigenous primeval landscape, expressed in our field in the American park
movement.
Frederick Law Olmsted in Yosemite, VS Les amis de la forêt de Soignes, Brussel
(19de eeuw) (begin 20ste eeuw)
5) The urban and regional planning movement with its compulsion toward
reexamination of the relations between buildings and open space, town and country.
Garden City, Ebenezer Howard, VK Uitbreidingsplan Brussel, Louis Van der
(begin 20ste eeuw) Swaelmen (begin 20ste eeuw)
6) The modern movement in the arts, in architecture, and in landscape design since the
mid-30’s.
Composition VIII, Wassily Kandinsky Tuin voor de villa Noailles, FR (1928)
(1923)
7) The rural tradition
Beemsterpolder, Nederland Ommuurde tuinen en velden, Yazd, Iran
(17de eeuw)
