Rechtsfilosofie
Hoorcollege week 1
Rechtsfilosofie is met een kritische blik kijken naar het recht, op basis van de moraal.
* Rechtsfilosofie
- Inleiding in de rechtsfilosofie aan de hand van de Universele Verklaring van de rechten van de
mens.
- Belang van kritische reflectie op het recht en de rechtstaat.
Onderwerpen die aan bod komen:
Recht en moraal;
Menselijke waardigheid;
Vrijheid;
Recht om te straffen;
Maatschappelijk verdrag (hoe komt de overheid aan macht);
Rechtvaardigheid;
Burgerlijke ongehoorzaamheid;
Privacy.
* Wat is recht?
- Geheel van regels binnen een bepaald territorium (een bepaald gebied/Nederland). Echter zijn er
ook regels die geen rechtsregels, zoals drugsbendes die regels uitmaken in een bepaalde wijk.
- Hiërarchisch geordend geheel van regels --> algemene maatregelen van bestuur, wetten in formele
zin, grondwet, statuten van het koninkrijk, verdragen.
> Maar waar is de hoogste regel op gebaseerd?
* Verhouding recht en moraal
- Natuurrecht --> direct verband tussen recht en moraal.
Het recht moet moreel zijn, het moet overeen komen met onze normen en waarde anders is het
onrechtvaardig en hoef je je er eigenlijk niet aan te houden. Vroeger baseerde men hetgeen dat goed
en slecht was op de natuur aangezien God degene is die alles heeft geschapen en dat is goed.
> De 1 kind politiek in China was ook niet goed want het is niet goed om maar 1 kind te hebben.
Mensen moeten volgens het natuurrecht zoveel kinderen kunnen nemen als zij willen.
- Rechtspositivisme --> geen direct verband tussen recht en moraal.
Om een wet te zijn hoeft er geen verband te zijn tussen het moraal en de wet.
Een wet is een wet omdat die op de gebruikelijke manier tot stand gekomen is en niet vanwege de
normen en waarde in de samenleving.
* Natuurrecht
1. Er bestaan morele criteria --> kenmerk dat iets moreel is of niet, het recht moet hiermee
overeenkomen.
2. Die zijn kenbaar.
3. Het recht dient hiermee overeen te komen.
4. Indien niet: geen recht.
- Middeleeuwen: Augustinus / Thomas van Aquino --> je kan in de natuur zien wat goed en slecht is.
- Moderne tijd: Thomas Hobbes / John Locke --> er waren veel religieuze oorlogen. Moreel criterium
kom je tot stand door te kijken naar je verstand i.p.v. naar de natuur.
Hoorcollege week 1
Rechtsfilosofie is met een kritische blik kijken naar het recht, op basis van de moraal.
* Rechtsfilosofie
- Inleiding in de rechtsfilosofie aan de hand van de Universele Verklaring van de rechten van de
mens.
- Belang van kritische reflectie op het recht en de rechtstaat.
Onderwerpen die aan bod komen:
Recht en moraal;
Menselijke waardigheid;
Vrijheid;
Recht om te straffen;
Maatschappelijk verdrag (hoe komt de overheid aan macht);
Rechtvaardigheid;
Burgerlijke ongehoorzaamheid;
Privacy.
* Wat is recht?
- Geheel van regels binnen een bepaald territorium (een bepaald gebied/Nederland). Echter zijn er
ook regels die geen rechtsregels, zoals drugsbendes die regels uitmaken in een bepaalde wijk.
- Hiërarchisch geordend geheel van regels --> algemene maatregelen van bestuur, wetten in formele
zin, grondwet, statuten van het koninkrijk, verdragen.
> Maar waar is de hoogste regel op gebaseerd?
* Verhouding recht en moraal
- Natuurrecht --> direct verband tussen recht en moraal.
Het recht moet moreel zijn, het moet overeen komen met onze normen en waarde anders is het
onrechtvaardig en hoef je je er eigenlijk niet aan te houden. Vroeger baseerde men hetgeen dat goed
en slecht was op de natuur aangezien God degene is die alles heeft geschapen en dat is goed.
> De 1 kind politiek in China was ook niet goed want het is niet goed om maar 1 kind te hebben.
Mensen moeten volgens het natuurrecht zoveel kinderen kunnen nemen als zij willen.
- Rechtspositivisme --> geen direct verband tussen recht en moraal.
Om een wet te zijn hoeft er geen verband te zijn tussen het moraal en de wet.
Een wet is een wet omdat die op de gebruikelijke manier tot stand gekomen is en niet vanwege de
normen en waarde in de samenleving.
* Natuurrecht
1. Er bestaan morele criteria --> kenmerk dat iets moreel is of niet, het recht moet hiermee
overeenkomen.
2. Die zijn kenbaar.
3. Het recht dient hiermee overeen te komen.
4. Indien niet: geen recht.
- Middeleeuwen: Augustinus / Thomas van Aquino --> je kan in de natuur zien wat goed en slecht is.
- Moderne tijd: Thomas Hobbes / John Locke --> er waren veel religieuze oorlogen. Moreel criterium
kom je tot stand door te kijken naar je verstand i.p.v. naar de natuur.
