Algemene Farmacologie - samenvatting

ALGEMENE FARMACOLOGIE
SAMENVATTING ALGEMENE FARMACOLOGIE 3 E BACHELOR DIERGENEESKUNDE



DEEL 1: FARMACODYNAMIEK
INLEIDING

Farmacodynamiek = werkingsmechanisme van een farmacon

 Wat doet het geneesmiddel in en met het organisme?



GENEESMIDDELENONTWIKKELING

De ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel verloopt in heel wat stappen

1. Discovery fase: er worden zo veel mogelijk chemische molecules gescreend in de
hoop dat er een aantal ‘hits’ tussen zitten -> een hit is een chemische of biologische
molecule die een bepaalde activiteit op je target veroorzaakt

2. Preklinisch onderzoek: deze hits worden getest op proefdieren om te bevestigen dat
de hit werkt en ook om de veiligheid van het geneesmiddel aan te tonen (toxiciteit)

3. Klinisch onderzoek:
I. Onderzoek op gezonde vrijwilligers
II. Onderzoek op zieke patiënten
III. Uitgebreide klinische studie op een grote groep mensen

4. FDA-review: goedkeuring van alle partijen


! heel dit proces duurt ongeveer 9.5-15 jaar



CHEMISCHE SELECTIVITEIT EN BIOLOGISCHE SPECIFICITEIT

Chemische selectiviteit = geneesmiddelen moeten selectief zijn op chemisch niveau

Biologische specificiteit = geneesmiddelen moeten selectief zijn op biologisch niveau

 BV: angiotensine II receptoren vinden we wel in de bloedvaten maar niet in het
gastro-intestinaal stelsel dus angiotensine is kan enkel werken in de bloedvaten


1

,AANGRIJPINGSPUNTEN VAN GENEESMIDDELEN

Geneesmiddelen hebben vier aangrijpingspunten:

1. Receptoren
2. Ion-kanalen
3. Enzymen
4. Transporters




RECEPTOREN
Twee werkingsmogelijkheden:

- Agonist
 Direct -> openen/sluiten ion-kanaal
 Transductiemechanisme
 Activatie/inhibitie enzym
 Modulatie ion-kanaal
 DNA transcriptie

- Antagonist
 Geen effect
 Endogene mediatoren geblokkeerd




ION-KANALEN
Twee werkingsmogelijkheden:

- Blokkeren -> doorgang geblokkeerd
- Modulatoren -> vermeerdering/vermindering van de openingsmogelijkheid




ENZYMEN
Drie werkingsmodelijkheden:

- Inhibitor -> inhibitie van de normale reactie
- Vals substraat -> productie van een abnormale metaboliet
- Pro-drug -> actieve drug geproduceerd




2

,TRANSPORTERS
Drie werkingsmodelijkheden:

- Normaal transport
- Inhibitor -> transport geblokkeerd
- Vals substraat -> abnormale component gemaakt



VOORBEELD 1: MAAG(ZUUR)KLACHTEN

Maag(zuur)klachten ontstaan door teveel maagzuurproductie in de maag

 Dit probleem kan verholpen worden door inhibitie van de zuursecretie in de maag




Verschillende mogelijkheden (kijk naar de figuur):

1. Symptomatische behandeling
2. Inwerken op de maagzuurproductie (zie kadertje)
3. Neutraliseren van maagzuur -> door antaciden (zouten)
4. Beschermend laagje aanbrengen op de maagbinnenkant -> sucralfaat (mechanisch)
5. Beschermend laagje vormen in de maag -> alginaat (zuur niet naar slokdarm)
6. Inwerken op de protonpomp -> PPI (proton-pomp-inhibitor)



ANTACIDEN

Neutraliseren van maagzuur

 Doen ze door een carbonaatgroep toe te voegen om protonen te neutraliseren

! niet selectief

3

, H2 ANTAGONISTEN

Inwerken op de maagzuurproductie

 H2 antagonisten verminderen de binding van histamine op H2 receptoren ter
hoogte van pariëtale receptoren waardoor er geen maagzuur geproduceerd
wordt



PROTON POMP INHIBITOREN

Inwerken op de proton pomp

 Zullen de werking van de proton pompen inhiberen waardoor de protonen niet
meer in de pariëtale cellen gepompt kunnen worden



VOORBEELD 2: ISCHEMISCH HERSENINFARCT

Een herseninfarct kan ontstaan door een thrombus of een embool dat terecht zal komen in
de bloedvaten in de hersenen -> deze kunnen hierdoor geoccludeerd worden waardoor er
geen bloed en dus geen zuurstof meer in de hersenen terecht komt

 Als dit gebeurt spreken we van een thrombo-embolische aandoening



OORZAKEN THROMBUS OF EMBOOL

Drie oorzaken:

1. EC/weefsel beschadiging (BV door chirurgie)
2. Hypercoagulatie (BV door genetische aanleg)
3. Stase (BV door immobiliteit)



BELANG VAN GENEESMIDDELEN

Om een thrombus of embool op te lossen kunnen we twee soorten geneesmiddelen
gebruiken

- Plaatjesremmers -> gebruikt bij EC/beschadiging
- Coagulatieremmers -> gebruikt bij hypercoagulatie




4