1
Samenvatting: Medische Statistiek en
Epidemiologie: Evidence-Based Dentistry:
Traditioneel onderwijs:
• Overdracht van informatie van lesgever naar studenten in traditioneel hoorcollege
o Alles wordt als waarheid aangenomen
▪ Student neemt de kennis op en verwerkt deze informatie
• Weinig kritische inbreng
• Maar bevat beperkingen:
o Meer dan de helft van wat de lesgever verteld is na 10 jaar achterhaalde informatie
o Leereffect is niet optimaal
▪ Actieve leervormen zullen meer bijdragen aan een goed leereffect
• Mogelijkheid om kennis te actualiseren
o Voorkomen dat oude technieken gebruikt worden
• Bijvoorbeeld:
o Blended-learning
Evidence-based dentistry:
• Dentale tak van de evidence-based medicine
o Toegepast op de principes van mondgezondheid
• Definitie via American Dental Association:
o Benadering van mondgezondheid dat een oordeelkundige integratie van
systemische bevindingen van klinisch relevant wetenschappelijke evidence vereist
▪ Gerelateerd aan:
• De klinische ervaring van de practicus
• De orale en medische conditie, behandelingsnood, voorkeuren en
voorgeschiedenis van de patiënt
• Doel:
o Bekomen van een oordeelkundige beslissing met respect voor de orale gezondheid
rekening houden met de individuele patiënt
o Proces wordt evidence-based decision-making genoemd
• Evidence-based dentistry zal uit 3 even belangrijke pijlers bestaan
Pijlers van evidence-based dentistry:
• Klinisch relevant wetenschappelijk onderzoek
o Er moet gezocht worden naar het
hoogste niveau van evidence
• Patiënt-gerelateerde factoren:
o Medische antecedenten
o Religieuze factoren
o Orale factoren
• Tandarts-gerelateerde factoren
o Ervaring van de clinicus
Samenvatting: Evidence-Based Dentistry
, 2
Argumenten voor nood van evidence-based dentistry:
• Er is een hoge variatie in diagnose en verzorging voor hetzelfde klinische probleem
o Complexere pathologieën hebben meer diagnose- en behandelmogelijkheden
▪ Endo-paroproblemen hebben uitgebreide behandelmogelijkheden
o Er is hoge evidentie nodig die leidt tot de juiste behandeling
• Er is een te trage implementatie van evidence in de klinische praktijk
o Clinici raadplegen te weinig wetenschappelijke literatuur
▪ Behandelingen zijn niet meer up-to-date
• Er is een overload aan informatie
o Zowel wetenschappelijke informatie als niet-wetenschappelijke informatie
o Te veel info kan misleiden
Proces van evidence-based decision-making:
• Formuleren van een focused research question of onderzoeksvraag
o Formuleren van een onderzoeksvraag aan de hand van PICO-elementen
• Zoeken van klinisch relevant wetenschappelijk bewijs
• Kritisch evalueren van de evidence
• Stappen in de praktijk:
o Implementatie van de evidence in de klinische praktijk
o Evaluatie na klinische implementatie
PICO-elementen:
• P:
o Populatie
• I:
o Interventie
• C:
o Comparison
• O:
o Outcome
• S:
o Studie design
o Wordt niet altijd toegepast en is dus optioneel
• Hulpmiddel bij bepalen van de PICO(S)-elementen:
o Stellen van achtergrondvragen
▪ Vragen die starten met wie, wat, waar, wanneer, hoe, waarom?
o Vormen eerste filter voor een systematische literatuur onderzoek
Voordelen van gebruik van PICO(S):
• Verplicht de onderzoeker om te focussen op wat belangrijk is
• Maakt een systematisch literatuur onderzoek makkelijker
o Onderzoek wordt gebaseerd op de PICO-elementen
• Soort PICO-vraag bepaalt de hoogste graad van evidence
o Zie verder
Samenvatting: Evidence-Based Dentistry
, 3
Types PICO-vragen op basis van studiedoel:
• Therapie/interventie-vraag
• Diagnose-vraag
• Etiologie-vraag
• Prognose-vraag
Therapie/interventie-vraag:
• Doel:
o Om de efficiëntie en effectiviteit van een nieuwe therapie te bepalen
▪ Werkzaamheid en doeltreffendheid bepalen van een nieuwe therapie ten
opzichte van een bestaande proces
• PICO-elementen:
o PICO-elementen:
▪ Duidelijk te definiëren
• Hoogste level van evidence:
o RCT of randomized controlled trial
Diagnose-vraag:
• Diagnose:
o Om de accuraatheid van een nieuwe diagnostische test te bepalen
• PICO-elementen:
o I = nieuwe diagnostische test
o C = gouden standaard test
o O = diagnose
• Hoogste level van evidence:
o Diagnostische trials
Etiologie-vraag:
• Doel:
o Om de risicofactoren te bepalen voor een bepaalde pathologie
▪ Wordt toegepast bij gezonde patiënten
• Risicofactoren worden onderzocht om te zien welke pathologie zal
optreden
• PICO-elementen:
o I = risicofactor
o C = afwezigheid van risicofactor
o O = ziekte
• Hoogste level van evidence:
o Prospectieve cohorte studie
Samenvatting: Evidence-Based Dentistry
Samenvatting: Medische Statistiek en
Epidemiologie: Evidence-Based Dentistry:
Traditioneel onderwijs:
• Overdracht van informatie van lesgever naar studenten in traditioneel hoorcollege
o Alles wordt als waarheid aangenomen
▪ Student neemt de kennis op en verwerkt deze informatie
• Weinig kritische inbreng
• Maar bevat beperkingen:
o Meer dan de helft van wat de lesgever verteld is na 10 jaar achterhaalde informatie
o Leereffect is niet optimaal
▪ Actieve leervormen zullen meer bijdragen aan een goed leereffect
• Mogelijkheid om kennis te actualiseren
o Voorkomen dat oude technieken gebruikt worden
• Bijvoorbeeld:
o Blended-learning
Evidence-based dentistry:
• Dentale tak van de evidence-based medicine
o Toegepast op de principes van mondgezondheid
• Definitie via American Dental Association:
o Benadering van mondgezondheid dat een oordeelkundige integratie van
systemische bevindingen van klinisch relevant wetenschappelijke evidence vereist
▪ Gerelateerd aan:
• De klinische ervaring van de practicus
• De orale en medische conditie, behandelingsnood, voorkeuren en
voorgeschiedenis van de patiënt
• Doel:
o Bekomen van een oordeelkundige beslissing met respect voor de orale gezondheid
rekening houden met de individuele patiënt
o Proces wordt evidence-based decision-making genoemd
• Evidence-based dentistry zal uit 3 even belangrijke pijlers bestaan
Pijlers van evidence-based dentistry:
• Klinisch relevant wetenschappelijk onderzoek
o Er moet gezocht worden naar het
hoogste niveau van evidence
• Patiënt-gerelateerde factoren:
o Medische antecedenten
o Religieuze factoren
o Orale factoren
• Tandarts-gerelateerde factoren
o Ervaring van de clinicus
Samenvatting: Evidence-Based Dentistry
, 2
Argumenten voor nood van evidence-based dentistry:
• Er is een hoge variatie in diagnose en verzorging voor hetzelfde klinische probleem
o Complexere pathologieën hebben meer diagnose- en behandelmogelijkheden
▪ Endo-paroproblemen hebben uitgebreide behandelmogelijkheden
o Er is hoge evidentie nodig die leidt tot de juiste behandeling
• Er is een te trage implementatie van evidence in de klinische praktijk
o Clinici raadplegen te weinig wetenschappelijke literatuur
▪ Behandelingen zijn niet meer up-to-date
• Er is een overload aan informatie
o Zowel wetenschappelijke informatie als niet-wetenschappelijke informatie
o Te veel info kan misleiden
Proces van evidence-based decision-making:
• Formuleren van een focused research question of onderzoeksvraag
o Formuleren van een onderzoeksvraag aan de hand van PICO-elementen
• Zoeken van klinisch relevant wetenschappelijk bewijs
• Kritisch evalueren van de evidence
• Stappen in de praktijk:
o Implementatie van de evidence in de klinische praktijk
o Evaluatie na klinische implementatie
PICO-elementen:
• P:
o Populatie
• I:
o Interventie
• C:
o Comparison
• O:
o Outcome
• S:
o Studie design
o Wordt niet altijd toegepast en is dus optioneel
• Hulpmiddel bij bepalen van de PICO(S)-elementen:
o Stellen van achtergrondvragen
▪ Vragen die starten met wie, wat, waar, wanneer, hoe, waarom?
o Vormen eerste filter voor een systematische literatuur onderzoek
Voordelen van gebruik van PICO(S):
• Verplicht de onderzoeker om te focussen op wat belangrijk is
• Maakt een systematisch literatuur onderzoek makkelijker
o Onderzoek wordt gebaseerd op de PICO-elementen
• Soort PICO-vraag bepaalt de hoogste graad van evidence
o Zie verder
Samenvatting: Evidence-Based Dentistry
, 3
Types PICO-vragen op basis van studiedoel:
• Therapie/interventie-vraag
• Diagnose-vraag
• Etiologie-vraag
• Prognose-vraag
Therapie/interventie-vraag:
• Doel:
o Om de efficiëntie en effectiviteit van een nieuwe therapie te bepalen
▪ Werkzaamheid en doeltreffendheid bepalen van een nieuwe therapie ten
opzichte van een bestaande proces
• PICO-elementen:
o PICO-elementen:
▪ Duidelijk te definiëren
• Hoogste level van evidence:
o RCT of randomized controlled trial
Diagnose-vraag:
• Diagnose:
o Om de accuraatheid van een nieuwe diagnostische test te bepalen
• PICO-elementen:
o I = nieuwe diagnostische test
o C = gouden standaard test
o O = diagnose
• Hoogste level van evidence:
o Diagnostische trials
Etiologie-vraag:
• Doel:
o Om de risicofactoren te bepalen voor een bepaalde pathologie
▪ Wordt toegepast bij gezonde patiënten
• Risicofactoren worden onderzocht om te zien welke pathologie zal
optreden
• PICO-elementen:
o I = risicofactor
o C = afwezigheid van risicofactor
o O = ziekte
• Hoogste level van evidence:
o Prospectieve cohorte studie
Samenvatting: Evidence-Based Dentistry
