HMC ANTHONIUSHOVE – LONGGENEESKUNDE
DE HAAGSE HOGESCHOOL – VERPLEEGKUNDE
__________________________________________
Marijke Bos
VP-PRAK1VT3-16 Verslag 02
IMPLEMENTATIEPLAN
Verbeteringsplan voor het bijhouden van de vochtbalans
15
, Inleiding
Voor u ligt het ‘Implementatieplan ter verbetering van het gebruik van vochtlijsten’. Het
implementatieplan is gemaakt in opdracht van de Haagse Hogeschool door Marijke Bos,
werkzaam in het HMC Anthoniushove op de afdeling Longgeneeskunde.
Het aanbrengen van verbeteringen in de patiëntenzorg is een specifieke taak voor de hbo-
verpleegkundige. De verbetering zal worden uitgevoerd namens de Plan Do Check Act cyclus, de
cyclus voor continue kwaliteitsverbetering. De opdracht zal in drie stappen worden uitgevoerd met
behulp van het boek ‘Implementatie, effectieve verbetering van de patiëntenzorg’ (Grol & Wensing,
2011). De tijdsplanning is te vinden in bijlage 0.
Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................................................................................. 1
Vochtlijsten ....................................................................................................................................................... 2
Onderzoek ........................................................................................................................................................ 3
Probleemanalyse ............................................................................................................................................. 4
Probleemstelling .............................................................................................................................................. 6
Uitvoering van de aanbevelingen.................................................................................................................. 6
Meten van de implementatie .......................................................................................................................... 8
Evaluatie van de resultaten ............................................................................................................................ 9
Bibliografie ...................................................................................................................................................... 12
Bijlage 0: Tijdsplanning implementatieplan ............................................................................................... 13
Bijlage 1: Uitleg vochttekort, vocht vasthouden en vochtbeperking ...................................................... 14
Bijlage 2: Toelichting Canmedsrollen ......................................................................................................... 16
Bijlage 3: Uitwerking onderzoek .................................................................................................................. 17
Bijlage 4: Wetenschappelijke literatuur ...................................................................................................... 18
Bijlage 5: Uitwerking van de gekozen aanbevelingen ............................................................................. 20
Bijlage 6: Het kiezen van een strategie ...................................................................................................... 21
Bijlage 7: Stappenplan meetinstrument ..................................................................................................... 22
Bijlage 8: Presentaties + teambespreking ................................................................................................. 23
Bijlage 9: Acties van de implementatie ...................................................................................................... 25
Bijlage 10: STARR-reflectieverslag (PLAN) .............................................................................................. 26
Bijlage 11: SWOT-Analyse + 360̊ feedback .............................................................................................. 28
Bijlage 12: STARR-reflectieverslag (DO)................................................................................................... 30
Bijlage 13: Professionele beroepshoudinglijst .......................................................................................... 31
Bijlage 14: Formulier naar waarheid ........................................................................................................... 33
, Vochtlijsten
Het menselijk lichaam krijgt dagelijks vocht binnen door middel van eten, drinken en eventueel via
een infuus. Het vocht dat binnengekomen is wordt op zijn beurt weer uitgescheden via urine,
ontlasting, ademhaling en transpiratie. Als iemand gezond is, is de vochtbalans in evenwicht; dit wil
zeggen dat er net zoveel vocht ingenomen wordt als uitgescheden. Het kan zijn dan de
vochtbalans van een persoon verstoord wordt door bijvoorbeeld koorts, overmatige transpireren,
diarree, overgeven of doordat er ergens in het lichaam vocht wordt vastgehouden (Radboud UMC,
2015), zie uitwerking bijlage 1.
Indien een patiënt wordt opgenomen met een verstoorde vochtbalans, tijdens zijn opname een
verstoorde vochtbalans ontwikkeld of een vochtbeperking heeft, wordt er vaak gekozen om een
vochtlijst bij te houden. De vochtlijst houdt bij wat een patiënt per os (via de mond) aan vocht
binnen krijgt. Deze lijst wordt ingevuld door de zorgondersteuning en de verpleegkundigen op de
afdeling. Aan het eind van de dag wordt het totaal van de vochtlijst in het elektronische
patiëntdossier HIX genoteerd. Indien een patiënt ook vocht krijgt door middel van een infuus wordt
dit ook in HIX gezet zodat de totale input van de patiënt berekend kan worden en om middernacht
op nul gezet kan worden.
Tijdens de koffiepauzes komt het geregeld ter sprake dat de vochtlijsten niet adequaat
bijgehouden worden. Collega’s geven regelmatig aan dat de vochtlijsten niet correct zijn ingevuld,
er niet is gelet op de vochtbeperking of dat de lijsten niet ingevuld zijn. Dit is een vervelend
probleem omdat er bijvoorbeeld bij de visite geen goede gegevens door gegeven kunnen worden
aan de arts.
Voor het implementatieplan is er gekozen om aan de slag te gaan met de vochtlijsten. Het belang
hiervan is algemeen bekend en toch worden de lijsten niet goed ingevuld, dit roept vragen op. Om
het implementatieplan in goede banen te lijden is het van belang dat de reden hiervan gevonden
wordt.
KOPPELING AAN DE CANMEDS-ROLLEN
Sinds het nieuwe leerjaar wordt er gewerkt met de CanMEDS-rollen. Dit is de opvolger van de
beroepsrollen van Pool met de bijbehorende competentiekaart waar de voorgaande jaren mee is
gewerkt. De CanMEDS-systematiek beschrijft de competenties van zorgprofessionals, die bestaat
uit een centrale rol ‘de zorgverlener’ en zes rollen die daarmee samenhangen. Deze rollen zijn
gebaseerd op het nieuwe beroepsprofiel en lokken deskundigheidsbevordering uit (V&VN, 2016).
Door de CanMEDS-rollen aan het implementatieplan te koppelen zal het praktijkprobleem naar
voren komen. In bijlage 2 staan de CanMEDS wederom uitgewerkt waarbij de rollen toelichting
geven in mijn handelen tijdens het implementeren.
Rollen Probleem binnen rol Oplossing
Zorgverlener Vergeten de vochtlijst in Reminders plaatsen om te
te vullen herinneren aan de vochtlijst
Samenwerkingspartner Er is geen goede Samenwerking stimuleren door
samenwerking tussen elkaar te motiveren en positief te
zorgondersteuning en benaderen
verpleegkundigen
Reflectieve professional Er wordt weinig gekeken EBP gebruiken om oplossingen te
naar oplossingen voor het vinden voor het probleem
probleem
Gezondheidsbevorderaar Onvoldoende interventies Interventies op dit gebied zoeken en
om het gebruik van de uitvoeren in de praktijk
vochtlijst te verbeteren
DE HAAGSE HOGESCHOOL – VERPLEEGKUNDE
__________________________________________
Marijke Bos
VP-PRAK1VT3-16 Verslag 02
IMPLEMENTATIEPLAN
Verbeteringsplan voor het bijhouden van de vochtbalans
15
, Inleiding
Voor u ligt het ‘Implementatieplan ter verbetering van het gebruik van vochtlijsten’. Het
implementatieplan is gemaakt in opdracht van de Haagse Hogeschool door Marijke Bos,
werkzaam in het HMC Anthoniushove op de afdeling Longgeneeskunde.
Het aanbrengen van verbeteringen in de patiëntenzorg is een specifieke taak voor de hbo-
verpleegkundige. De verbetering zal worden uitgevoerd namens de Plan Do Check Act cyclus, de
cyclus voor continue kwaliteitsverbetering. De opdracht zal in drie stappen worden uitgevoerd met
behulp van het boek ‘Implementatie, effectieve verbetering van de patiëntenzorg’ (Grol & Wensing,
2011). De tijdsplanning is te vinden in bijlage 0.
Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................................................................................. 1
Vochtlijsten ....................................................................................................................................................... 2
Onderzoek ........................................................................................................................................................ 3
Probleemanalyse ............................................................................................................................................. 4
Probleemstelling .............................................................................................................................................. 6
Uitvoering van de aanbevelingen.................................................................................................................. 6
Meten van de implementatie .......................................................................................................................... 8
Evaluatie van de resultaten ............................................................................................................................ 9
Bibliografie ...................................................................................................................................................... 12
Bijlage 0: Tijdsplanning implementatieplan ............................................................................................... 13
Bijlage 1: Uitleg vochttekort, vocht vasthouden en vochtbeperking ...................................................... 14
Bijlage 2: Toelichting Canmedsrollen ......................................................................................................... 16
Bijlage 3: Uitwerking onderzoek .................................................................................................................. 17
Bijlage 4: Wetenschappelijke literatuur ...................................................................................................... 18
Bijlage 5: Uitwerking van de gekozen aanbevelingen ............................................................................. 20
Bijlage 6: Het kiezen van een strategie ...................................................................................................... 21
Bijlage 7: Stappenplan meetinstrument ..................................................................................................... 22
Bijlage 8: Presentaties + teambespreking ................................................................................................. 23
Bijlage 9: Acties van de implementatie ...................................................................................................... 25
Bijlage 10: STARR-reflectieverslag (PLAN) .............................................................................................. 26
Bijlage 11: SWOT-Analyse + 360̊ feedback .............................................................................................. 28
Bijlage 12: STARR-reflectieverslag (DO)................................................................................................... 30
Bijlage 13: Professionele beroepshoudinglijst .......................................................................................... 31
Bijlage 14: Formulier naar waarheid ........................................................................................................... 33
, Vochtlijsten
Het menselijk lichaam krijgt dagelijks vocht binnen door middel van eten, drinken en eventueel via
een infuus. Het vocht dat binnengekomen is wordt op zijn beurt weer uitgescheden via urine,
ontlasting, ademhaling en transpiratie. Als iemand gezond is, is de vochtbalans in evenwicht; dit wil
zeggen dat er net zoveel vocht ingenomen wordt als uitgescheden. Het kan zijn dan de
vochtbalans van een persoon verstoord wordt door bijvoorbeeld koorts, overmatige transpireren,
diarree, overgeven of doordat er ergens in het lichaam vocht wordt vastgehouden (Radboud UMC,
2015), zie uitwerking bijlage 1.
Indien een patiënt wordt opgenomen met een verstoorde vochtbalans, tijdens zijn opname een
verstoorde vochtbalans ontwikkeld of een vochtbeperking heeft, wordt er vaak gekozen om een
vochtlijst bij te houden. De vochtlijst houdt bij wat een patiënt per os (via de mond) aan vocht
binnen krijgt. Deze lijst wordt ingevuld door de zorgondersteuning en de verpleegkundigen op de
afdeling. Aan het eind van de dag wordt het totaal van de vochtlijst in het elektronische
patiëntdossier HIX genoteerd. Indien een patiënt ook vocht krijgt door middel van een infuus wordt
dit ook in HIX gezet zodat de totale input van de patiënt berekend kan worden en om middernacht
op nul gezet kan worden.
Tijdens de koffiepauzes komt het geregeld ter sprake dat de vochtlijsten niet adequaat
bijgehouden worden. Collega’s geven regelmatig aan dat de vochtlijsten niet correct zijn ingevuld,
er niet is gelet op de vochtbeperking of dat de lijsten niet ingevuld zijn. Dit is een vervelend
probleem omdat er bijvoorbeeld bij de visite geen goede gegevens door gegeven kunnen worden
aan de arts.
Voor het implementatieplan is er gekozen om aan de slag te gaan met de vochtlijsten. Het belang
hiervan is algemeen bekend en toch worden de lijsten niet goed ingevuld, dit roept vragen op. Om
het implementatieplan in goede banen te lijden is het van belang dat de reden hiervan gevonden
wordt.
KOPPELING AAN DE CANMEDS-ROLLEN
Sinds het nieuwe leerjaar wordt er gewerkt met de CanMEDS-rollen. Dit is de opvolger van de
beroepsrollen van Pool met de bijbehorende competentiekaart waar de voorgaande jaren mee is
gewerkt. De CanMEDS-systematiek beschrijft de competenties van zorgprofessionals, die bestaat
uit een centrale rol ‘de zorgverlener’ en zes rollen die daarmee samenhangen. Deze rollen zijn
gebaseerd op het nieuwe beroepsprofiel en lokken deskundigheidsbevordering uit (V&VN, 2016).
Door de CanMEDS-rollen aan het implementatieplan te koppelen zal het praktijkprobleem naar
voren komen. In bijlage 2 staan de CanMEDS wederom uitgewerkt waarbij de rollen toelichting
geven in mijn handelen tijdens het implementeren.
Rollen Probleem binnen rol Oplossing
Zorgverlener Vergeten de vochtlijst in Reminders plaatsen om te
te vullen herinneren aan de vochtlijst
Samenwerkingspartner Er is geen goede Samenwerking stimuleren door
samenwerking tussen elkaar te motiveren en positief te
zorgondersteuning en benaderen
verpleegkundigen
Reflectieve professional Er wordt weinig gekeken EBP gebruiken om oplossingen te
naar oplossingen voor het vinden voor het probleem
probleem
Gezondheidsbevorderaar Onvoldoende interventies Interventies op dit gebied zoeken en
om het gebruik van de uitvoeren in de praktijk
vochtlijst te verbeteren
