Antropologie
Lesweek 1 – Introductie, hechting en opvoeding
Hoofdstuk 2: Het ontstaan van de diverse samenleving in de Nederlandse en Belgische
context
2.1 Immigratieprocessen in Nederland en België
Processen van migratie zijn alle tijden en maken deel uit van overlevingsstrategieën van
individuen en groepen mensen.
Het concept migratie gaat vanaf het eind van de 19de eeuw gepaard met de termen
natiestaat en grenzen.
Natiestaat: zorgt ervoor dat men zich identificeert met het gebied waarin men woont.
Grenzen: bakenen een bepaald grondgebied af. Hierin worden vervolgens specifieke wetten
en regels afgesproken die de burgers zowel beschermen als controleren.
- Vrijwillige migratie: het permanent verwisselen van vaste verblijfplaats door
huwelijk, gezinshereniging of behoefte aan verandering
- Semivrijwillige migratie: iemand migreert vanwege gebrek aan werk of
toekomstperspectief, uit onvrede met de bestaande situatie in zijn hand.
- Onvrijwillige migratie: men wordt gedwongen om zijn/haar eigen land te verlaten
omdat er een dreiging heerst, politiek of anderszins.
Interconnectiviteit = steeds meer mensen niet langer door één nationaliteit of identiteit
kunnen worden geïdentificeerd > in dit geval spreken we van transnationaliteit.
Transmigratie > ‘complexe patronen van meervoudige migratie’. Een migrant niet alleen een
transnationaal netwerk, maar ook contacten in verschillende landen behoudt en
onderhoudt.
2.2 Emancipatiebewegingen
‘Het vrijkomen van vroegere beperkende bepalingen en het verkrijgen van gelijke rechten.’
2.2.1 Het feminisme
Feminisme als bewegingen streeft naar maatschappelijke verandering om de positie van
vrouwen te verbeteren en de strijd voor gelijkheid van mannen en vrouwen verzet tegen het
patriarchaat en seksisme.
- Eerste feministische golf (1850-1900)
Strijdpunten het vrouwenkiesrecht, de arbeidspositie van de vrouw en de bescherming van
sekswerkers.
- Tweede golf (1965-1980)
Richtte zich op arbeidspositie, onderwijs, machts- en besluitvorming, en nam radicale
stellingen in over het vrouwelijke lichaam, seksualiteit en relaties.
- Derde golf (vanaf begin jaren 90)
Hernieuwde vorm van feminisme. Het idee van een vrouwelijk universele identiteit.
Typerend voor de feministen van de tweede golf, is veranderd in een diversiteit van
interpretaties en stromingen over feminisme is en doet.
- Vierde feministische golf (omstreeks 2012)
In deze golf, zoals feministen als van Linge (2019) constateren, ligt de focus op
intersectionaliteit (hfd 4) en de manieren waarop vrouwen onderdrukt worden door racisme
en seksisme.
, 2.2.2 De LHBTI+-beweging
Een beweging die actievoert voor gelijke rechten voor mensen met een lesbische, homo- en
biseksuele, transseksuele, interseksuele of aseksuele seksualiteit. Daarnaast is het denkbeeld
dat zich verzet tegen de traditionele maatschappelijke visie van een wereld van mannen en
vrouwen die heteroseksueel zijn en zich identificeren met het geslacht met het geslacht
waarmee zij geboren zijn.
2.2.3 Etnische zelforganisatie
We hebben gezien, dat een deel van de arbeidsmigranten ervoor koos om na de crisis van
1973 en de wervingsstop terug te gaan naar hun land van herkomst. De Turkse en
Marokkaanse arbeiders die wel in Nederland en België bleven, kochten woning in de oude
wijken in een van de grote steden, zodat hun vrouw en kind(eren) uit het land van herkomst
naar Nederland en België konden komen. Snel daarna kwamen de: gebedsruimtes,
islamitische centra en moskeeën. In jaren 80 de eerste islamitische scholen en rituele
slachterijen op en kwamen de eerste islamitische geestelijke verzorgers in ziekenhuizen. > de
institutionalisering van de islam in Europa was begonnen.
Hoofdstuk 14: Migratie
Migratie is een belangrijk aspect van diversiteit binnen de Nederlandse en Belgische
samenleving. Het is een bijzondere en ingrijpende gebeurtenis in iemands leven en dat van
zijn familie. > een ‘life event’.
14.1 Acculturalisatie proces
Acculturatie: het resultaat van het proces [dat] plaatsvindt wanner volken met verschillende
culturele achtergrond langdurig met elkaar in contact blijven. Het is dus een proces waarbij
elementen worden overgenomen van een andere cultuur dan die waarin een persoon of
groep is geboren.
Assimilatie: het proces waarmee minderheden zich aan de sociale en culturele patronen van
de dominante cultuur aanpassen en deze zich eigen maken.
Geen overeenstemming wat het precies is > Integratie: een belanden woord, containerbegrip
dat politici, wetenschappers en opiniemakers heel vaak gebruiken; in veel discussies wordt
echter als ‘assimilatie’ begrepen.
Berry: Het acculturatieproces zijn waarin de minderheid aan haar eigen cultuur
vasthoudt en tegelijk contact en aansluiting zoekt met de meerderheidsgroep.
Penninx: proces waar door immigranten worden opgenomen in de samenleving,
zowel individu als groep
Lucassen en Lucassen: een mentaal proces: ‘integratie speelt zich niet alleen af op
school, straat en op het werk, maar is ook een mentaal proces: namelijk hoe
gevestigden en nieuwkomers elkaar zien, accepteren en of elkaars waarden delen.’
Etymologisch: ‘het tot een geheel maken’
Pas vanaf 1980 structureel integratiebeleid.
- Mensen met een migratieachtergrond hebben vaak een kwetsbare sociale positie
- Migratiebeleid is nooit neutraal
- Politieke kleur bepalen het migratiebeleid > het is een top-down proces
- De afgelopen 30 jaar was het het debat rondom de migratie vooral gericht op
assimilatie (dus iedereen die naar ons komt moet zich aanpassen.)
Lesweek 1 – Introductie, hechting en opvoeding
Hoofdstuk 2: Het ontstaan van de diverse samenleving in de Nederlandse en Belgische
context
2.1 Immigratieprocessen in Nederland en België
Processen van migratie zijn alle tijden en maken deel uit van overlevingsstrategieën van
individuen en groepen mensen.
Het concept migratie gaat vanaf het eind van de 19de eeuw gepaard met de termen
natiestaat en grenzen.
Natiestaat: zorgt ervoor dat men zich identificeert met het gebied waarin men woont.
Grenzen: bakenen een bepaald grondgebied af. Hierin worden vervolgens specifieke wetten
en regels afgesproken die de burgers zowel beschermen als controleren.
- Vrijwillige migratie: het permanent verwisselen van vaste verblijfplaats door
huwelijk, gezinshereniging of behoefte aan verandering
- Semivrijwillige migratie: iemand migreert vanwege gebrek aan werk of
toekomstperspectief, uit onvrede met de bestaande situatie in zijn hand.
- Onvrijwillige migratie: men wordt gedwongen om zijn/haar eigen land te verlaten
omdat er een dreiging heerst, politiek of anderszins.
Interconnectiviteit = steeds meer mensen niet langer door één nationaliteit of identiteit
kunnen worden geïdentificeerd > in dit geval spreken we van transnationaliteit.
Transmigratie > ‘complexe patronen van meervoudige migratie’. Een migrant niet alleen een
transnationaal netwerk, maar ook contacten in verschillende landen behoudt en
onderhoudt.
2.2 Emancipatiebewegingen
‘Het vrijkomen van vroegere beperkende bepalingen en het verkrijgen van gelijke rechten.’
2.2.1 Het feminisme
Feminisme als bewegingen streeft naar maatschappelijke verandering om de positie van
vrouwen te verbeteren en de strijd voor gelijkheid van mannen en vrouwen verzet tegen het
patriarchaat en seksisme.
- Eerste feministische golf (1850-1900)
Strijdpunten het vrouwenkiesrecht, de arbeidspositie van de vrouw en de bescherming van
sekswerkers.
- Tweede golf (1965-1980)
Richtte zich op arbeidspositie, onderwijs, machts- en besluitvorming, en nam radicale
stellingen in over het vrouwelijke lichaam, seksualiteit en relaties.
- Derde golf (vanaf begin jaren 90)
Hernieuwde vorm van feminisme. Het idee van een vrouwelijk universele identiteit.
Typerend voor de feministen van de tweede golf, is veranderd in een diversiteit van
interpretaties en stromingen over feminisme is en doet.
- Vierde feministische golf (omstreeks 2012)
In deze golf, zoals feministen als van Linge (2019) constateren, ligt de focus op
intersectionaliteit (hfd 4) en de manieren waarop vrouwen onderdrukt worden door racisme
en seksisme.
, 2.2.2 De LHBTI+-beweging
Een beweging die actievoert voor gelijke rechten voor mensen met een lesbische, homo- en
biseksuele, transseksuele, interseksuele of aseksuele seksualiteit. Daarnaast is het denkbeeld
dat zich verzet tegen de traditionele maatschappelijke visie van een wereld van mannen en
vrouwen die heteroseksueel zijn en zich identificeren met het geslacht met het geslacht
waarmee zij geboren zijn.
2.2.3 Etnische zelforganisatie
We hebben gezien, dat een deel van de arbeidsmigranten ervoor koos om na de crisis van
1973 en de wervingsstop terug te gaan naar hun land van herkomst. De Turkse en
Marokkaanse arbeiders die wel in Nederland en België bleven, kochten woning in de oude
wijken in een van de grote steden, zodat hun vrouw en kind(eren) uit het land van herkomst
naar Nederland en België konden komen. Snel daarna kwamen de: gebedsruimtes,
islamitische centra en moskeeën. In jaren 80 de eerste islamitische scholen en rituele
slachterijen op en kwamen de eerste islamitische geestelijke verzorgers in ziekenhuizen. > de
institutionalisering van de islam in Europa was begonnen.
Hoofdstuk 14: Migratie
Migratie is een belangrijk aspect van diversiteit binnen de Nederlandse en Belgische
samenleving. Het is een bijzondere en ingrijpende gebeurtenis in iemands leven en dat van
zijn familie. > een ‘life event’.
14.1 Acculturalisatie proces
Acculturatie: het resultaat van het proces [dat] plaatsvindt wanner volken met verschillende
culturele achtergrond langdurig met elkaar in contact blijven. Het is dus een proces waarbij
elementen worden overgenomen van een andere cultuur dan die waarin een persoon of
groep is geboren.
Assimilatie: het proces waarmee minderheden zich aan de sociale en culturele patronen van
de dominante cultuur aanpassen en deze zich eigen maken.
Geen overeenstemming wat het precies is > Integratie: een belanden woord, containerbegrip
dat politici, wetenschappers en opiniemakers heel vaak gebruiken; in veel discussies wordt
echter als ‘assimilatie’ begrepen.
Berry: Het acculturatieproces zijn waarin de minderheid aan haar eigen cultuur
vasthoudt en tegelijk contact en aansluiting zoekt met de meerderheidsgroep.
Penninx: proces waar door immigranten worden opgenomen in de samenleving,
zowel individu als groep
Lucassen en Lucassen: een mentaal proces: ‘integratie speelt zich niet alleen af op
school, straat en op het werk, maar is ook een mentaal proces: namelijk hoe
gevestigden en nieuwkomers elkaar zien, accepteren en of elkaars waarden delen.’
Etymologisch: ‘het tot een geheel maken’
Pas vanaf 1980 structureel integratiebeleid.
- Mensen met een migratieachtergrond hebben vaak een kwetsbare sociale positie
- Migratiebeleid is nooit neutraal
- Politieke kleur bepalen het migratiebeleid > het is een top-down proces
- De afgelopen 30 jaar was het het debat rondom de migratie vooral gericht op
assimilatie (dus iedereen die naar ons komt moet zich aanpassen.)
