samenvatting - ADHD

psychodiagnostiek bij kinderen en jongeren les 4




ADHD




1. Introductie
heel wat rond te doen – controversiële diagnose
bestaat ADHD?
 JA! Praat maar eens met ouders met kind dat echt ADHD heeft
Echter
 diagnose w veel te vaak gesteld door mensen die geen expert zijn (bv. huisarts) 
overdiagnostisering
 grondig onderzoek door multidisciplinair en ervaren team nodig
 medicatie enkel als andere behandelingen niet voldoende helpen of bij zeer ernstige vormen
2. Definitie
Attention Deficit Hyperactivity Disorder
= stoornis die w gekenmerkt door hardnekkig patroon van significante problemen o.v.v.
onoplettendheid en/of hyperactiviteit - impulsiviteit
aandachtstekortstoornis met/zonder hyperactiviteit
DSM-5: aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis
3. Kernsymptomen
primaire gedragskenmerken – diagnostische kenmerken
1. Onoplettendheid
2. Hyperactiviteit - impulsiviteit
3.1.Onoplettendheid
onvoldoende aandacht voor details, slordige fouten in bv. (school)werk
maakt werk niet af
 bv. begint er wel aan maar is snel afgeleid door iets anders
moeite om aandacht bij taak/spel te houden
 bv. tijdens les, vergadering, het lezen van lange tekst
vermijdt mentaal inspannende taken
 bv. huiswerk, lange artikels lezen, formulieren invullen
lijkt niet te luisteren
 bv. lijkt afwezig
moeite met opvolgen van instructies
moeite met organiseren van taken/activiteiten
 bv. verschillende taken na elkaar doen, studieplanning, moeite met deadlines
verliest vaak dingen en vergeet materiaal
 bv. boeken, schoolmateriaal, bril, sleutels, papieren
snel afgeleid door externe prikkels
 volwassenen: gedachten

vergeetachtig in dagelijkse activiteiten


1

, psychodiagnostiek bij kinderen en jongeren les 4


 bv. kleren in was, bij karweitjes
 volwassenen: rekeningen, afspraken, terugbellen
3.2.Hyperactiviteit
= overbeweeglijkheid, motorische onrust, druk gedrag
 beweegt vaak onrustig met handen/voeten, draait onrustig in stoel, niet kunnen stil zitten
 staat veelvuldig (ongepast) op van stoel
 ongepast rondrennen, klimmen
o bij volwassenen: gevoelens van rusteloosheid
 moeite om zich rustig bezig te houden
 vaak in de weer, ‘draaft maar door’
 praat vaak aan één stuk door
3.3.Impulsiviteit
= zomaar doen zonder na te denken
 flapt antwoord er vaak al uit voor vraag volledig gesteld is
 aan taak beginnen zonder opdracht goed te lezen
 moeite om beurt af te wachten
o bv. in klas of in spel, aan kassa, …
 sociale opdringerigheid: verstoort vaak bezigheden van anderen of dringt zich op  mensen
onderbreken
 risicovol gedrag
o bv. straat oversteken zonder kijken
3.4.En ook nog …
 hardnekkigheid: symptomen gedurende minstens 6 maanden aanwezig
 niet passend bij leeftijd
 vóór 12 jaar verschillende symptomen opgemerkt
 pervasiviteit: meer dan 1 context
 significante beperkingen in dagelijks leven
 symptomen zijn primair toe te schrijven aan ADHD en niet aan andere stoornis
(differentiaaldiagnose)
4. Fenotypes
overwegend onoplettend type/beeld
ADD
 voornamelijk aandachtsproblemen
 valt minder op
 vaak onderpresteren op school
 komt vaak ongemotiveerd en passief over
 dagdromen, verstrooid, vergeetachtig (‘verstrooide professor’)
overwegend hyperactief-impulsief type/beeld
 voortdurend onrustig
 reageert impulsief
 afwijzing door peers
gecombineerd type/beeld
 kenmerken van beide vorige types
 grote verschillen in beeld van ADHD (heterogeniteit), elk kind met ADHD is uniek
5. Verklaringen heterogeniteit
ADHD is zeer heterogene stoornis
 zeer veel variatie in klinisch beeld, in symptomen die we zien
verschillende factoren hebben invloed op het tot uiting komen van symptomen:
 fenotype
 geslacht
 leeftijd
 context
5.1.Invloed van geslacht
komt vaker bij jongens voor
minder snel gediagnosticeerd bij meisjes


2