Burgerlijk procesrecht
- Materieel recht – inhoudelijke rechten en plichten (bijv. vermogensrecht, personen- en
familierecht)
- Formeel recht – regels om het materiële recht te effectueren
o Waar procederen, hoe, welke termijnen, welke rechten, etc.
- Functies burgerlijk procesrecht:
o Handhaven en beïnvloeden van burgerlijke rechten en plichten (Bijv. veroordeling
tot betaling van schadevergoeding)
o Voorkomen van een gerechtelijke procedure (preventiefunctie) (Procesrecht als
pressiemiddel)
o Voorkomen van eigenrichting (Zonder procesrecht cultuur van ‘oog om oog, tand
om tand’)
- Bronnen:
o Wet – Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv), Wet op de rechterlijke
organisatie (RO)
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering:
Boek 1 – wijze van procederen
Boek 2 – tenuitvoerlegging
Boek 3 – regels voor specifieke procedures
Boek 4 – arbitrage
o Internationale regelgeving – EEX-verordening, EG-verordeningen, EVRM
o Jurisprudentie
- Algemene uitgangspunten:
o Recht op rechtspraak en rechtsbijstand voor iedereen
o Onafhankelijke en onpartijdige rechter
o Hoor en wederhoor
o Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
o Openbaarheid van zitting en uitspraak
o Motiveringsbeginsel
o Geen rechtsweigering en volledige beslissing
o Partijautonomie
o Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
- Procespartijen
o Natuurlijke persoon of rechtspersoon
Handelingsonbekwamen d.m.v. wettelijke vertegenwoordiger
Rechtspersonen d.m.v. een natuurlijk persoon die vertegenwoordigd
o Collectiviteitsactie (vakbond, consumentenbond, etc.)
Procederen namens een groep en in het algemeen belang
- Overige betrokkenen
o Rechtsbijstandverlener (niet noodzakelijk bij kantonzaken)
Advocaat
Gemachtigde
o Deurwaarder – uitbrengen van exploot (bijv. dagvaarding)
Leggen van (conservatoir) beslag
Ten uitvoer leggen van gerechtelijke uitspraken
o Griffier/gerechtssecretaris – administratieve en juridische ondersteuning van de
rechtbank
o Rechter – onpartijdig en onafhankelijk
Benoemd bij KB voor het leven, ontslag op eigen verzoek of door HR
- Gerechten – art. 2 RO
o Rechtbank – eerste aanleg, art. 42 RO (bestuur, civiel, straf)
o Gerechtshof – hoger beroep, art. 60 RO
o Hoge Raad (cassatie)
, - Soorten rechtspraak
o Feitenrechtspraak
Rechtbank in eerste aanleg en hof in hoger beroep
Geschil in volle omvang
o Cassatierechtspraak
Hoge raad in cassatie
Verzuim van vormen en schending van het recht
- Het beginnen van een civiele procedure
o Tot 2017
2 procedures en 2 wijzen van beginnen:
Dagvaardingsprocedure – art. 78-259 Rv
o Dagvaardingsprocedure, tenzij… verzoekschrift (art. 78 jo
261 Rv)
o Functies:
Oproepen wederpartij (gedaagde)
Mededelen eis en gronden
o Opbouw:
Deel 1 – formaliteiten en administratieve gegevens
Deel 2 – inhoudelijk middenstuk
Deel 3 – eis (petitum)
o Vereisten:
Art. 45 Rv – algemene eisen exploten
Art. 111 lid 2 Rv – inhoud
Min. Termijn is 7 dagen (art. 114 Rv)
Art. 111 lid 3 Rv – plichten
Substantiëringsplicht (verhaal van de
wederpartij)
Bewijsaandraagplicht (hoe bewijs je je verhaal)
o Sanctie bij gebrek – uitgangspunt is dat deze nietig is (Art.
120 lid 1 Rv)
Tenzij gebrek voor roldatum is hersteld (lid 2)
Tenzij schending substantiëringsplicht en
bewijsaandraagplicht (lid 4)
Tenzij gedaagde niet is verschenen en rechter nieuwe
roldatum + herstelexploot beveelt
Tenzij gedaagde is verschenen en niet onredelijk in zijn
belang is geschaad (art. 122 Rv)
o Betekening
Door gerechtsdeurwaarder (art. 45 Rv)
Aan gedaagde
In persoon (art. 46)
Aan persoon aanwezig op woonadres gedaagde
(art. 46)
In gesloten enveloppe achterlaten (art. 47)
Per post (art. 47)
In geval onbekende woonplaats in NL –
betekening op adres werkelijk verblijf (art. 54)
In geval onbekende woonplaats en werkelijk
verblijf – openbare betekening (art. 54)
Weigering van betekening heeft geen gevolg voor
procedure
o Inschrijven op rol (soort agenda, je vraagt of ze de zaak willen
behandelen) – originele betekende dagvaarding
Indien bij griffie uiterlijk dag voor de roldatum
- Materieel recht – inhoudelijke rechten en plichten (bijv. vermogensrecht, personen- en
familierecht)
- Formeel recht – regels om het materiële recht te effectueren
o Waar procederen, hoe, welke termijnen, welke rechten, etc.
- Functies burgerlijk procesrecht:
o Handhaven en beïnvloeden van burgerlijke rechten en plichten (Bijv. veroordeling
tot betaling van schadevergoeding)
o Voorkomen van een gerechtelijke procedure (preventiefunctie) (Procesrecht als
pressiemiddel)
o Voorkomen van eigenrichting (Zonder procesrecht cultuur van ‘oog om oog, tand
om tand’)
- Bronnen:
o Wet – Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv), Wet op de rechterlijke
organisatie (RO)
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering:
Boek 1 – wijze van procederen
Boek 2 – tenuitvoerlegging
Boek 3 – regels voor specifieke procedures
Boek 4 – arbitrage
o Internationale regelgeving – EEX-verordening, EG-verordeningen, EVRM
o Jurisprudentie
- Algemene uitgangspunten:
o Recht op rechtspraak en rechtsbijstand voor iedereen
o Onafhankelijke en onpartijdige rechter
o Hoor en wederhoor
o Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
o Openbaarheid van zitting en uitspraak
o Motiveringsbeginsel
o Geen rechtsweigering en volledige beslissing
o Partijautonomie
o Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
- Procespartijen
o Natuurlijke persoon of rechtspersoon
Handelingsonbekwamen d.m.v. wettelijke vertegenwoordiger
Rechtspersonen d.m.v. een natuurlijk persoon die vertegenwoordigd
o Collectiviteitsactie (vakbond, consumentenbond, etc.)
Procederen namens een groep en in het algemeen belang
- Overige betrokkenen
o Rechtsbijstandverlener (niet noodzakelijk bij kantonzaken)
Advocaat
Gemachtigde
o Deurwaarder – uitbrengen van exploot (bijv. dagvaarding)
Leggen van (conservatoir) beslag
Ten uitvoer leggen van gerechtelijke uitspraken
o Griffier/gerechtssecretaris – administratieve en juridische ondersteuning van de
rechtbank
o Rechter – onpartijdig en onafhankelijk
Benoemd bij KB voor het leven, ontslag op eigen verzoek of door HR
- Gerechten – art. 2 RO
o Rechtbank – eerste aanleg, art. 42 RO (bestuur, civiel, straf)
o Gerechtshof – hoger beroep, art. 60 RO
o Hoge Raad (cassatie)
, - Soorten rechtspraak
o Feitenrechtspraak
Rechtbank in eerste aanleg en hof in hoger beroep
Geschil in volle omvang
o Cassatierechtspraak
Hoge raad in cassatie
Verzuim van vormen en schending van het recht
- Het beginnen van een civiele procedure
o Tot 2017
2 procedures en 2 wijzen van beginnen:
Dagvaardingsprocedure – art. 78-259 Rv
o Dagvaardingsprocedure, tenzij… verzoekschrift (art. 78 jo
261 Rv)
o Functies:
Oproepen wederpartij (gedaagde)
Mededelen eis en gronden
o Opbouw:
Deel 1 – formaliteiten en administratieve gegevens
Deel 2 – inhoudelijk middenstuk
Deel 3 – eis (petitum)
o Vereisten:
Art. 45 Rv – algemene eisen exploten
Art. 111 lid 2 Rv – inhoud
Min. Termijn is 7 dagen (art. 114 Rv)
Art. 111 lid 3 Rv – plichten
Substantiëringsplicht (verhaal van de
wederpartij)
Bewijsaandraagplicht (hoe bewijs je je verhaal)
o Sanctie bij gebrek – uitgangspunt is dat deze nietig is (Art.
120 lid 1 Rv)
Tenzij gebrek voor roldatum is hersteld (lid 2)
Tenzij schending substantiëringsplicht en
bewijsaandraagplicht (lid 4)
Tenzij gedaagde niet is verschenen en rechter nieuwe
roldatum + herstelexploot beveelt
Tenzij gedaagde is verschenen en niet onredelijk in zijn
belang is geschaad (art. 122 Rv)
o Betekening
Door gerechtsdeurwaarder (art. 45 Rv)
Aan gedaagde
In persoon (art. 46)
Aan persoon aanwezig op woonadres gedaagde
(art. 46)
In gesloten enveloppe achterlaten (art. 47)
Per post (art. 47)
In geval onbekende woonplaats in NL –
betekening op adres werkelijk verblijf (art. 54)
In geval onbekende woonplaats en werkelijk
verblijf – openbare betekening (art. 54)
Weigering van betekening heeft geen gevolg voor
procedure
o Inschrijven op rol (soort agenda, je vraagt of ze de zaak willen
behandelen) – originele betekende dagvaarding
Indien bij griffie uiterlijk dag voor de roldatum
