Hoofdstuk 10: Ouderdom
Beeldvorming
Deficit model: achteruitgang op alles vlakken van functioneren
- Minder lichaamskracht
- Minder psychische veerkracht
- Minder interesse
- Minder geheugenwerking en activiteit
Vervolg
Biologie — Psychologie — Sociologie — Biologie — Psychologie — Sociologie — Biologie —
Psychologie — Sociologie
Hulp = Biologie → Psychologie
Depressief = Psychologie
In ziekenhuis = Psychologie → Sociologie
Gezondere voeding = Sociologie → Biologie
Kennissen = Sociologie
Scrabbelen = Sociologie → Psychologie
Stimulatie hersenen = Psychologie → Biologie
Goed humeur = Biologie → Sociologie
Drie periodes:
- Vroege ouderdom: 60-75j
- Midden ouderdom: 70-85j
- Late ouderdom: 80-95j
Lichamelijke ontwikkeling
Levensverwachting
- 1880: 50j. → 2012 80j.
- Verschillen 1ste - 3de wereldlanden =
- Sierra Leone → 47
- Japan → 82.7
- Gezonde Levensjaren (GLJ): Levensverwachting zonder langdurige
activiteitenbeperkingen
,Individuele verschillen
Uiterlijk:
- Huis, pigmentvlekken
- Kleiner worden
- Oren en neus groeien
Zintuigen:
- Zicht: scherpte zakt → zelfvertrouwen, contacten
- Gehoor: Horen zakt → vermijden contacten, isolement
- Smaak, reuk zwakken af → verwaarlozen voeding, veiligheidsrisico’s
- Huidzintuigen (tast, temperatuur, pijn…): lichamelijke letsels
Motoriek:
- Minder spierkracht
- Broosheid/vervorming van botten artrose
Inwendige organen:
- Hart en bloedvaten (rigidere hartspier, choloesterol
- Minder longcapaciteit
- Slechter immuunsysteem
Zenuwstelsel:
- Afsterven neuronen
- Kleinere cellen
- Lichaamstemperatuur regelen moeilijk
- Meer cortisol
- Moeite slapen
- Minder hersenplasticiteit
, Psychologische reacties op lichaamsverandering
Publieke lichaamssbewustzijn
- ervaren uiterlijjke verandering)
Lichaamscompetentie
- < 13 jaar jonger
Private lichaamsbewustzijn
- Ervaren innerlijke signalen van verandering
Reactiewijzen of copingsrategieën
- Probleemgericht: iets doen aan het probleem zelf, bv. Botox
- Emotiegericht: iets doen aan het gevolg van het probleem, bv. Yoga
Externe hulpmiddelen
- Bril
- Gehoorapparaat
- Rollator
- Scooter
- Prothese
- Pillen
Voeding beweging niet roken stress vermijden nieuwe gewoonten inoefenen
Cognitieve ontwikkeling
- Minder reactietijd
- Kwalitatieve vermindering cognitie
- Klassiek intelligentieonderzoek: Achteruitgang vs plasticiteit
Verstandelijke vermogens langer intact door:
- Hoog opgeleiden
- Intellectueel actief
- Weinig emotionele problemen
- Stimulerende contacten
Rust-Roest model
Mentale achteruitgang beperken door intensieve training
Beeldvorming
Deficit model: achteruitgang op alles vlakken van functioneren
- Minder lichaamskracht
- Minder psychische veerkracht
- Minder interesse
- Minder geheugenwerking en activiteit
Vervolg
Biologie — Psychologie — Sociologie — Biologie — Psychologie — Sociologie — Biologie —
Psychologie — Sociologie
Hulp = Biologie → Psychologie
Depressief = Psychologie
In ziekenhuis = Psychologie → Sociologie
Gezondere voeding = Sociologie → Biologie
Kennissen = Sociologie
Scrabbelen = Sociologie → Psychologie
Stimulatie hersenen = Psychologie → Biologie
Goed humeur = Biologie → Sociologie
Drie periodes:
- Vroege ouderdom: 60-75j
- Midden ouderdom: 70-85j
- Late ouderdom: 80-95j
Lichamelijke ontwikkeling
Levensverwachting
- 1880: 50j. → 2012 80j.
- Verschillen 1ste - 3de wereldlanden =
- Sierra Leone → 47
- Japan → 82.7
- Gezonde Levensjaren (GLJ): Levensverwachting zonder langdurige
activiteitenbeperkingen
,Individuele verschillen
Uiterlijk:
- Huis, pigmentvlekken
- Kleiner worden
- Oren en neus groeien
Zintuigen:
- Zicht: scherpte zakt → zelfvertrouwen, contacten
- Gehoor: Horen zakt → vermijden contacten, isolement
- Smaak, reuk zwakken af → verwaarlozen voeding, veiligheidsrisico’s
- Huidzintuigen (tast, temperatuur, pijn…): lichamelijke letsels
Motoriek:
- Minder spierkracht
- Broosheid/vervorming van botten artrose
Inwendige organen:
- Hart en bloedvaten (rigidere hartspier, choloesterol
- Minder longcapaciteit
- Slechter immuunsysteem
Zenuwstelsel:
- Afsterven neuronen
- Kleinere cellen
- Lichaamstemperatuur regelen moeilijk
- Meer cortisol
- Moeite slapen
- Minder hersenplasticiteit
, Psychologische reacties op lichaamsverandering
Publieke lichaamssbewustzijn
- ervaren uiterlijjke verandering)
Lichaamscompetentie
- < 13 jaar jonger
Private lichaamsbewustzijn
- Ervaren innerlijke signalen van verandering
Reactiewijzen of copingsrategieën
- Probleemgericht: iets doen aan het probleem zelf, bv. Botox
- Emotiegericht: iets doen aan het gevolg van het probleem, bv. Yoga
Externe hulpmiddelen
- Bril
- Gehoorapparaat
- Rollator
- Scooter
- Prothese
- Pillen
Voeding beweging niet roken stress vermijden nieuwe gewoonten inoefenen
Cognitieve ontwikkeling
- Minder reactietijd
- Kwalitatieve vermindering cognitie
- Klassiek intelligentieonderzoek: Achteruitgang vs plasticiteit
Verstandelijke vermogens langer intact door:
- Hoog opgeleiden
- Intellectueel actief
- Weinig emotionele problemen
- Stimulerende contacten
Rust-Roest model
Mentale achteruitgang beperken door intensieve training
