(VRIJBLIJVENDE) VERWERKINGSOPDRACHTEN
BIJ OLOD 5
Hoofdstuk 1: Omschrijving
Elien is een elfjarig verstandelijk zwakbegaafd meisje met een
autismespectrumstoornis en ADHD. Als er op school iets spannends gebeurt (bv. een
bezoek van een verkeersagent) maakt Elien kleine sprongetjes. De meisjes van
andere klassen lachen haar daar soms mee uit. Elien is gefascineerd door paarden en
dokters. Ze praat daar vaak over. Sommige klasgenoten zijn haar verhalen daarover
beu. Als de meisjes waarmee ze optrekt, weigeren om haar vragen over paarden of
dokters te beantwoorden, geraakt Elien erg over haar toeren: ze weent dan en gilt
schril. Elien eet zeer selectief: haar lunchpakket bestaat elke dag uit droge beschuiten
en een potje aardbeienyoghurt van steeds hetzelfde merk. Als er conflicten zijn in haar
meisjesgroep trekt Elien zich dat erg aan: dit blijft soms urenlang door haar hoofd
malen en inslapen kan dan moeilijk zijn. In de klas kan Elien moeilijk stilzitten: te pas
en te onpas staat ze eventjes recht. Terwijl ze luistert naar de uitleg van de juf wiegt
ze vaak ook heen en weer met haar bovenlichaam.
Opdracht:
• Welke gedragingen van Elien beschouw je als ontregeld gedrag en welke niet?
Motiveer.
• Deel haar ontregelde gedrag in primair, secundair en comorbide ontregeld
gedrag.
Geen ontregeld gedrag
• Kleine sprongetjes maken wanneer er iets spannend gebeurt
o Dit gedrag is voor niemand schadelijk en is ook niet belemmerend voor
haar leer- of ontwikkelingsproces. Dit is ongewoon gedrag dat de
samenleving zal moeten leren accepteren. Tenzij het lachen haar
schaadt, moeten we hier niet mee verder werken.
• Op en neer wiegen met bovenlichaam terwijl ze naar de juf luistert
o Is voor niemand schadelijk en zal het leerproces niet in gedrang brengen.
Elien kan ergens achteraan in de klas of in een hoekje zitten waardoor
ze de medejongeren niet kan afleiden.
Ontregeld gedrag
• Enkel over paarden en dokters praten, gillen wanneer iemand vragen hierover
niet beantwoord
o Kan op termijn schadelijk en belemmerend zijn voor de ontwikkeling van
Elien. Elien kan worden uitgesloten omdat ze hier rigide is in de
onderwerpen waarover ze wil praten. Het gillen kan schadelijk zijn voor
de oren van de andere kinderen. Het zou kunnen dat Elien
buitengesloten wordt of gepest wordt wat belemmerend is voor de
sociale ontwikkeling van Elien. En psychologische schade met zich kan
meebrengen. -> Ik zou een onderscheid maken tussen graag praten
over één interessegebied (kan vervelend zijn, maar is niet schadelijk) en
, gillen wanneer anderen niet willen antwoorden (dat is duidelijk wel
ontregeld gedrag: zowel zij als anderen lijden daaronder)
o Kan schadelijk zijn voor anderen: gillen kan erg onaangenaam zijn. ->
zeker ook ‘schadelijk voor Elien zelf’ in de zin dat ze zich op dat moment
duidelijk erg slecht voelt (je moet ‘schade’ dus niet te letterlijk opvatten)
o Primair ontregeld gedrag -> dat klopt wel voor de preoccupatie of het
doordrammen daarover (maar dat vind ik dus geen ontregeld gedrag),
maar niet voor het gillen wanneer anderen niet meer willen antwoorden:
dat is secundair (aangeleerde reactie op weigering van anderen)
• Selectief eten
o Kan op lange termijn schadelijk zijn, Elien kan later in een sociaal
isolement geraken of bepaalde activiteiten/uitstappen niet durven
aangaan omwille van haar selectief eetgedrag. Ook kan het op lange
termijn de ontwikkeling in gedrang brengen door een tekort aan
voedingsstoffen.
o Secundair ontregeld gedrag
• Conflicten erg aantrekken, blijft in hoofd maken en moeilijk in slaap geraken
o Het is schadelijk voor Elien omdat ze dit niet van zich af kan zetten.
Hierdoor moeilijk in slaap valt. Op termijn kan dit ook voor een slaaptekort
bij de ouders van Elien zorgen. Ook wanneer ze tijdens de lessen hieraan
blijft denken en niet gefocust is op de inhoud van de les, kan dit op lange
termijn een leerachterstand veroorzaken.
o Primair ontregeld gedrag -> klopt. De inslaapproblemen waartoe dit kan
leiden worden dan meestal als secundair ontregeld gedrag beschouwd
(een gevolg)
• Moeilijk stilzitten in de klas: te pas en te onpas rechtstaan
o Kan schadelijk zijn voor de juf en de andere leerlingen in de klas. Dit kan
erg vermoeiend zijn voor de juf en de andere leerlingen afleiden
waardoor ze de les niet volgen. Op termijn kan dit het leerproces in
gedrang brengen doordat de lessen steeds onderbroken worden of er
niet opgelet wordt. -> Of dit ontregeld gedrag is of een eigenaardigheid
die haar helpt om zich te concentreren hangt inderdaad af van de impact
op anderen (gewoon rechtstaan hoeft niet zo storend te zijn als je
achteraan in de klas zit. Als je ook roept, wordt het natuurlijk lastiger) en
op haar eigen leerproces (helpt het haar om aandachtig te blijven of net
niet?)
o Comorbide ontregeld gedrag (ADHD)
BIJ OLOD 5
Hoofdstuk 1: Omschrijving
Elien is een elfjarig verstandelijk zwakbegaafd meisje met een
autismespectrumstoornis en ADHD. Als er op school iets spannends gebeurt (bv. een
bezoek van een verkeersagent) maakt Elien kleine sprongetjes. De meisjes van
andere klassen lachen haar daar soms mee uit. Elien is gefascineerd door paarden en
dokters. Ze praat daar vaak over. Sommige klasgenoten zijn haar verhalen daarover
beu. Als de meisjes waarmee ze optrekt, weigeren om haar vragen over paarden of
dokters te beantwoorden, geraakt Elien erg over haar toeren: ze weent dan en gilt
schril. Elien eet zeer selectief: haar lunchpakket bestaat elke dag uit droge beschuiten
en een potje aardbeienyoghurt van steeds hetzelfde merk. Als er conflicten zijn in haar
meisjesgroep trekt Elien zich dat erg aan: dit blijft soms urenlang door haar hoofd
malen en inslapen kan dan moeilijk zijn. In de klas kan Elien moeilijk stilzitten: te pas
en te onpas staat ze eventjes recht. Terwijl ze luistert naar de uitleg van de juf wiegt
ze vaak ook heen en weer met haar bovenlichaam.
Opdracht:
• Welke gedragingen van Elien beschouw je als ontregeld gedrag en welke niet?
Motiveer.
• Deel haar ontregelde gedrag in primair, secundair en comorbide ontregeld
gedrag.
Geen ontregeld gedrag
• Kleine sprongetjes maken wanneer er iets spannend gebeurt
o Dit gedrag is voor niemand schadelijk en is ook niet belemmerend voor
haar leer- of ontwikkelingsproces. Dit is ongewoon gedrag dat de
samenleving zal moeten leren accepteren. Tenzij het lachen haar
schaadt, moeten we hier niet mee verder werken.
• Op en neer wiegen met bovenlichaam terwijl ze naar de juf luistert
o Is voor niemand schadelijk en zal het leerproces niet in gedrang brengen.
Elien kan ergens achteraan in de klas of in een hoekje zitten waardoor
ze de medejongeren niet kan afleiden.
Ontregeld gedrag
• Enkel over paarden en dokters praten, gillen wanneer iemand vragen hierover
niet beantwoord
o Kan op termijn schadelijk en belemmerend zijn voor de ontwikkeling van
Elien. Elien kan worden uitgesloten omdat ze hier rigide is in de
onderwerpen waarover ze wil praten. Het gillen kan schadelijk zijn voor
de oren van de andere kinderen. Het zou kunnen dat Elien
buitengesloten wordt of gepest wordt wat belemmerend is voor de
sociale ontwikkeling van Elien. En psychologische schade met zich kan
meebrengen. -> Ik zou een onderscheid maken tussen graag praten
over één interessegebied (kan vervelend zijn, maar is niet schadelijk) en
, gillen wanneer anderen niet willen antwoorden (dat is duidelijk wel
ontregeld gedrag: zowel zij als anderen lijden daaronder)
o Kan schadelijk zijn voor anderen: gillen kan erg onaangenaam zijn. ->
zeker ook ‘schadelijk voor Elien zelf’ in de zin dat ze zich op dat moment
duidelijk erg slecht voelt (je moet ‘schade’ dus niet te letterlijk opvatten)
o Primair ontregeld gedrag -> dat klopt wel voor de preoccupatie of het
doordrammen daarover (maar dat vind ik dus geen ontregeld gedrag),
maar niet voor het gillen wanneer anderen niet meer willen antwoorden:
dat is secundair (aangeleerde reactie op weigering van anderen)
• Selectief eten
o Kan op lange termijn schadelijk zijn, Elien kan later in een sociaal
isolement geraken of bepaalde activiteiten/uitstappen niet durven
aangaan omwille van haar selectief eetgedrag. Ook kan het op lange
termijn de ontwikkeling in gedrang brengen door een tekort aan
voedingsstoffen.
o Secundair ontregeld gedrag
• Conflicten erg aantrekken, blijft in hoofd maken en moeilijk in slaap geraken
o Het is schadelijk voor Elien omdat ze dit niet van zich af kan zetten.
Hierdoor moeilijk in slaap valt. Op termijn kan dit ook voor een slaaptekort
bij de ouders van Elien zorgen. Ook wanneer ze tijdens de lessen hieraan
blijft denken en niet gefocust is op de inhoud van de les, kan dit op lange
termijn een leerachterstand veroorzaken.
o Primair ontregeld gedrag -> klopt. De inslaapproblemen waartoe dit kan
leiden worden dan meestal als secundair ontregeld gedrag beschouwd
(een gevolg)
• Moeilijk stilzitten in de klas: te pas en te onpas rechtstaan
o Kan schadelijk zijn voor de juf en de andere leerlingen in de klas. Dit kan
erg vermoeiend zijn voor de juf en de andere leerlingen afleiden
waardoor ze de les niet volgen. Op termijn kan dit het leerproces in
gedrang brengen doordat de lessen steeds onderbroken worden of er
niet opgelet wordt. -> Of dit ontregeld gedrag is of een eigenaardigheid
die haar helpt om zich te concentreren hangt inderdaad af van de impact
op anderen (gewoon rechtstaan hoeft niet zo storend te zijn als je
achteraan in de klas zit. Als je ook roept, wordt het natuurlijk lastiger) en
op haar eigen leerproces (helpt het haar om aandachtig te blijven of net
niet?)
o Comorbide ontregeld gedrag (ADHD)
