Lore De Moor OLOD 5: ontregeld gedrag
Examen OLOD 5: ontregeld gedrag 1
Vraag 1 (2 punten): Je moet aangeven welk gedrag in de casusbeschrijving ontregeld gedrag is
en of dit om primair, secundair of comorbide ontregeld gedrag gaat.
Bepalen of iets ontregeld of ongewoon gedrag is
Schadelijk voor zichzelf of anderen
Ontregeld gedrag
Brengt het leer- of ontwikkelingsproces in gedrang
Vb. preoccupatie
Toleratiegraad van de maatschappij die te laag ligt. Moeten
Ongewoon gedrag hiermee leren omgaan. Dit gedrag is niet schadelijk of
zorgt niet voor een leer- of ontwikkelingsachterstand
= eigen aan ASS, symptomen van de diade
Voorbeelden
• Rigiditeit, prikkelgevoeligheid, gebrek aan sociaal-
communicatieve wederkerigheid…
Primair ontregeld gedrag
Oplossing
• Omgevingsaanpassingen
• Compenserende vaardigheden aanleren
= gevolg van een slechte afstemming tussen ASS en de
omgeving
Voorbeelden
• Angsten, agressie, slaap- en eetproblemen,
Secundair ontregeld gedrag zelfverwonding
Oplossing
• Afleren
• Gewenst gedrag aanleren
= gevolg van de comorbide diagnose naar ASS
Voorbeelden
• ADHD, angststoornis
Comborbide ontregeld gedrag
Oplossing
• Aparte behandeling
Stout zijn Geen andere verklaring buiten gewoon stout zijn
1
, Lore De Moor OLOD 5: ontregeld gedrag
Vraag 2 (4 punten): Je moet volgens de aangeleerde drie technieken relevante vragen bedenken
om een bepaald ontregeld gedrag in kaart te brengen.
ABC-methode
• Vragen naar B (ontregeld gedrag)
o Een objectieve exacte beschrijving van wat er is gebeurd
o Open vraag: wat doet hij/zij juist?
o Gericht doorvragen: hoeveel keer? Met vuist of vlakke hand? Hard?
• Vragen naar A (antecedenten)
o Situatie: waar en wanneer gebeurde het? Wat waren ze aan het doen? Wie was erbij?
o Directe aanleiding: wat zei broer? Wat deed broer?
o Verder afgelegen antecedenten: welke activiteit deed hij voor het ganzenbordspel?
• Vragen naar C (consequenten)
o Directe reactie anderen: wat zei en deed broer dan? Hoe reageerde jullie?
o Verdere gevolgen: wat gebeurde er nadien?
Ijsbergmethode
• Dekt hij zijn oren soms af?
Zintuigelijke verwerkingsproblemen • Slaat hij soms op zijn oren?
• Gaat hij weg uit drukke ruimtes?
• Merkt hij soms dingen op die jullie nog niet gezien
Zwakke centrale coherentie hebben?
• Ziet hij veel details? Oog voor detail
• Heeft hij het door als je van slag bent?
• Als je verdriet bent en je huilt niet, reageert hij dan
hetzelfde?
• Als papa geïrriteerd is maar nog niet roept, heeft hij
Gebrek aan theory of mind
het dan door?
• Begrijpt hij figuurlijke taal en grapjes? Kun je hem
gemakkelijk iets wijs maken? Wordt hij snel boos als
je een grapje maakt?
Impulscontrole
• Werkt zijn rem goed?
Executieve disfuncties Rigiditeit
• Hoe reageert hij als er iets in de planning verandert?
• Heeft hij moeite met veranderingen?
Oplissingsgerichte methode
• Gerelateerd aan het ontregelde gedrag
o Uitzonderingen
§ Zijn er situaties waarin ze wel goed samenleven? Zonder dat er slagen of
ruzie aan te pas komt?
§ Zijn er situaties waarin hij vb. op school vlot kan meespelen?
• NIET: zijn er situaties op school waarin hij ook ruzie maakt met
school?
2
Examen OLOD 5: ontregeld gedrag 1
Vraag 1 (2 punten): Je moet aangeven welk gedrag in de casusbeschrijving ontregeld gedrag is
en of dit om primair, secundair of comorbide ontregeld gedrag gaat.
Bepalen of iets ontregeld of ongewoon gedrag is
Schadelijk voor zichzelf of anderen
Ontregeld gedrag
Brengt het leer- of ontwikkelingsproces in gedrang
Vb. preoccupatie
Toleratiegraad van de maatschappij die te laag ligt. Moeten
Ongewoon gedrag hiermee leren omgaan. Dit gedrag is niet schadelijk of
zorgt niet voor een leer- of ontwikkelingsachterstand
= eigen aan ASS, symptomen van de diade
Voorbeelden
• Rigiditeit, prikkelgevoeligheid, gebrek aan sociaal-
communicatieve wederkerigheid…
Primair ontregeld gedrag
Oplossing
• Omgevingsaanpassingen
• Compenserende vaardigheden aanleren
= gevolg van een slechte afstemming tussen ASS en de
omgeving
Voorbeelden
• Angsten, agressie, slaap- en eetproblemen,
Secundair ontregeld gedrag zelfverwonding
Oplossing
• Afleren
• Gewenst gedrag aanleren
= gevolg van de comorbide diagnose naar ASS
Voorbeelden
• ADHD, angststoornis
Comborbide ontregeld gedrag
Oplossing
• Aparte behandeling
Stout zijn Geen andere verklaring buiten gewoon stout zijn
1
, Lore De Moor OLOD 5: ontregeld gedrag
Vraag 2 (4 punten): Je moet volgens de aangeleerde drie technieken relevante vragen bedenken
om een bepaald ontregeld gedrag in kaart te brengen.
ABC-methode
• Vragen naar B (ontregeld gedrag)
o Een objectieve exacte beschrijving van wat er is gebeurd
o Open vraag: wat doet hij/zij juist?
o Gericht doorvragen: hoeveel keer? Met vuist of vlakke hand? Hard?
• Vragen naar A (antecedenten)
o Situatie: waar en wanneer gebeurde het? Wat waren ze aan het doen? Wie was erbij?
o Directe aanleiding: wat zei broer? Wat deed broer?
o Verder afgelegen antecedenten: welke activiteit deed hij voor het ganzenbordspel?
• Vragen naar C (consequenten)
o Directe reactie anderen: wat zei en deed broer dan? Hoe reageerde jullie?
o Verdere gevolgen: wat gebeurde er nadien?
Ijsbergmethode
• Dekt hij zijn oren soms af?
Zintuigelijke verwerkingsproblemen • Slaat hij soms op zijn oren?
• Gaat hij weg uit drukke ruimtes?
• Merkt hij soms dingen op die jullie nog niet gezien
Zwakke centrale coherentie hebben?
• Ziet hij veel details? Oog voor detail
• Heeft hij het door als je van slag bent?
• Als je verdriet bent en je huilt niet, reageert hij dan
hetzelfde?
• Als papa geïrriteerd is maar nog niet roept, heeft hij
Gebrek aan theory of mind
het dan door?
• Begrijpt hij figuurlijke taal en grapjes? Kun je hem
gemakkelijk iets wijs maken? Wordt hij snel boos als
je een grapje maakt?
Impulscontrole
• Werkt zijn rem goed?
Executieve disfuncties Rigiditeit
• Hoe reageert hij als er iets in de planning verandert?
• Heeft hij moeite met veranderingen?
Oplissingsgerichte methode
• Gerelateerd aan het ontregelde gedrag
o Uitzonderingen
§ Zijn er situaties waarin ze wel goed samenleven? Zonder dat er slagen of
ruzie aan te pas komt?
§ Zijn er situaties waarin hij vb. op school vlot kan meespelen?
• NIET: zijn er situaties op school waarin hij ook ruzie maakt met
school?
2
