10.1.5 Pragmatiek
Het onderdeel van de taalkunde dat zich bezighoudt met het gebruik van taal in een concrete situatie
is de pragmatiek. We hebben niet zozeer te maken met taalregels, maar meer met omgangsregels en
sociale normen.
10.1.6 Orthografie
De orthografie is de manier waarop de gesproken taal wordt weergegeven in lettertekens, de spelling
van woorden dus.
Hst 11 Spelling
11.2 Spellingprincipes van het Nederlands
Spellingprincipes van de Nederlandse taal:
1. Het fonologisch principe
2. Het morfologisch principe
3. Het etymologisch principe
4. Het syllabisch principe
Het fonologisch principe: Wil zeggen dat elk foneem door een apart grafeem wordt weergegeven. we
noemen dit ook wel het beginsel van de standaarduitspraak. In de spelling geven we de
spraakklanken weer die we horen. Woorden die alleen via het fonologisch principe worden gespeld,
noemen we klankzuivere woorden. Het fonologisch principe is het basisprincipe van het Nederlands
en als we kinderen leren spellen, moeten ze dus eerst het fonologisch principe onder de knie krijgen.
Het morfologisch principe: Als we bij de spelling van een woord niet uitgaan van de klank, maar van
de vorm van woorden, dan spreken we van het morfologisch principe of het beginsel van de
vormovereenkomst. Het morfologisch principe is op te splitsen in twee regels:
De regel van gelijkvormigheid
De regel van overeenkomst
De regel van gelijkvormigheid=
De regel van gelijkvormigheid houdt in dat we een morfeem (woord op voor- of achtervoegsel)
steeds op dezelfde manier schrijven.
De regel van overeenkomst=
De regel van overeenkomst houdt in dat ook de opbouw van een woord in de spelling duidelijk
wordt. Hij vindt schrijven we met een t aan het eind, omdat dat in hij werkt ook het geval is.
Het etymologisch principe: Houdt in dat de herkomst bepalend is voor de schrijfwijze van een woord
of spraakklank.
Het syllabisch principe: Heeft betrekking op de spelling van syllaben in een woord. Een syllabe is een
klankgroep, een gedeelte van een woord. Binnen het syllabisch principe gelden twee regels:
Verenkelingsregel
Verdubbelingsregel
Verenkelingsregel=
Als het klankstuk eindigt op een lange klank, dan schrijven we maar één letter.
Verdubbelingsregel=
Als het klankstuk eindigt op een korte klank, dan schrijven we de letter die er na komt dubbel.
Het onderdeel van de taalkunde dat zich bezighoudt met het gebruik van taal in een concrete situatie
is de pragmatiek. We hebben niet zozeer te maken met taalregels, maar meer met omgangsregels en
sociale normen.
10.1.6 Orthografie
De orthografie is de manier waarop de gesproken taal wordt weergegeven in lettertekens, de spelling
van woorden dus.
Hst 11 Spelling
11.2 Spellingprincipes van het Nederlands
Spellingprincipes van de Nederlandse taal:
1. Het fonologisch principe
2. Het morfologisch principe
3. Het etymologisch principe
4. Het syllabisch principe
Het fonologisch principe: Wil zeggen dat elk foneem door een apart grafeem wordt weergegeven. we
noemen dit ook wel het beginsel van de standaarduitspraak. In de spelling geven we de
spraakklanken weer die we horen. Woorden die alleen via het fonologisch principe worden gespeld,
noemen we klankzuivere woorden. Het fonologisch principe is het basisprincipe van het Nederlands
en als we kinderen leren spellen, moeten ze dus eerst het fonologisch principe onder de knie krijgen.
Het morfologisch principe: Als we bij de spelling van een woord niet uitgaan van de klank, maar van
de vorm van woorden, dan spreken we van het morfologisch principe of het beginsel van de
vormovereenkomst. Het morfologisch principe is op te splitsen in twee regels:
De regel van gelijkvormigheid
De regel van overeenkomst
De regel van gelijkvormigheid=
De regel van gelijkvormigheid houdt in dat we een morfeem (woord op voor- of achtervoegsel)
steeds op dezelfde manier schrijven.
De regel van overeenkomst=
De regel van overeenkomst houdt in dat ook de opbouw van een woord in de spelling duidelijk
wordt. Hij vindt schrijven we met een t aan het eind, omdat dat in hij werkt ook het geval is.
Het etymologisch principe: Houdt in dat de herkomst bepalend is voor de schrijfwijze van een woord
of spraakklank.
Het syllabisch principe: Heeft betrekking op de spelling van syllaben in een woord. Een syllabe is een
klankgroep, een gedeelte van een woord. Binnen het syllabisch principe gelden twee regels:
Verenkelingsregel
Verdubbelingsregel
Verenkelingsregel=
Als het klankstuk eindigt op een lange klank, dan schrijven we maar één letter.
Verdubbelingsregel=
Als het klankstuk eindigt op een korte klank, dan schrijven we de letter die er na komt dubbel.
