Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
ASS en ontregeld gedrag (deel 1)
Naam: Lore De Moor
Opleiding: BANABA au.smespectrumstoornissen, AP Hogeschool
Academiejaar: 2022 – 2023
Docent: Wilfried Peeters
1
,Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
Leerdoelen
Ontregeld gedrag begrijpen
De student beoordeelt of bepaald gedrag al dan niet ontregeld
gedrag is
Examenvraag 1
De student legt het verschil tussen primaire, secundaire en
comorbide problemen uit
De student legt uit welke factoren een rol spelen in het ontstaan van
ontregeld gedrag
Examenvraag 3
De student stelt een werkmodel op van alle factoren die een rol
spelen in het ontstaan of voortbestaan van ontregeld gedrag
Beeldvorming van ontregeld gedrag
De student brengt ontregeld gedrag bij een persoon met ASS op
Examenvraag 2
een systematische manier in kaart.
Aanpak van ontregeld gedrag
De student beschrijft hoe op een systematische manier een plan van
aanpak voor ontregeld gedrag van een persoon met ASS kan
worden ontworpen.
De student motiveert vanuit auti-denken waarom voor een bepaalde
aanpak voor een ontregeld gedrag van een persoon met ASS is
Examenvraag 4
gekozen.
De student houdt rekening met de principes van inclusief en
krachtgericht handelen bij het opstellen van een plan van aanpak
voor een ontregeld gedrag.
De student stelt een plan van aanpak op voor ontregeld gedrag.
Boek: autisme en probleemgedrag
• Hoofdstuk 1 – Omschrijving: wat is probleemgedrag (en wat niet)?
• Hoofdstuk 3 – Visie: probleemgedrag als stressventiel en oplossingsstrategie
• Hoofdstuk 4 – Ontstaan: een werkmodel over probleemgedrag
• Hoofdstuk 5 – Beeldvorming: probleemgedrag in kaart brengen
• Hoofdstuk 6 – Aanpak: belangrijke principes
• Hoofdstuk 7 – Aanpak: een stappenplan voor de praktijk
Verwerkingsoefeningen op DIGITAP => feedback? Stuur door via mail
Open boek examen: boek, laptop, cursus…
2
,Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
Ontregeld gedrag begrijpen en in kaart brengen
Zijn mensen met autisme gevaarlijk?
Ontregeld gedrag heeft niet te maken met ASS => is geen criterium
Komt bij mensen met ASS veel vaker voor dan bij mensen zonder ASS
• Gebrek aan afstemming tussen noden van het kind
• Gebrek aan afstemming van omgeving: school, vrije tijd
ð Er is vaak een mismatch tussen beiden
• Hoe kunnen we de omgeving aanpassen aan de noden van het kind?
Kinderen met ASS zijn vaker het slachtoffer dan de dader vb. worden vaker gepest dan dat ze zelf
pesten.
Criteria ontregeld gedrag
• Schaadt kind zelf of anderen
o Zelfverwonding
§ Kind heeft hier zelf problemen door, omgeving niet
o Slaapproblemen
§ Heel beperkte slaapbehoefte, kind zelf heeft geen probleem maar dit is erg
uitputtend voor het gezin.
• Belemmert ontwikkeling of leren
o Gedrag op zich is niet schadelijk maar de ontwikkeling van het kind wordt
bemoeilijkt of belemmert
o Vb. preoccupatie
§ Denken aan de nieuwe PS die op de markt komt, is dit ontregeld gedrag?
• Afhankelijk van waar je dit doet
• In vrije tijd is het niet schadelijk
• Als je niet kunt stoppen met eraan te denken of tijdens de
wiskundeles is het wel schadelijk
ð Ontregeld gedrag (schadelijk)
3
, Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
•Bemoeilijkt integratie in de maatschappij
o Fladderen
§ Niet schadelijk of belemmerend
§ Reguleren van hun stressniveau
§ Afhankelijk van de situatie: buitengewoon onderwijs of gewoon onderwijs
• Kans dat het kind gepest wordt in het gewoon onderwijs is groter,
dus kijken of het dan nodig is om hier iets aan te doen
o Groepen mijden
o Niet schadelijk of belemmerend => is gewoon niet aanvaard binnen de
maatschappij
ð Ongewoon gedrag (tolerantie samenleving)
Examenvraag: Wat is ontregeld gedrag en wat niet? => een goede onderbouwde motivatie is
belangrijk!!
Uitingsvormen
Externaliserend gedrag
= gedragsproblemen, naar buiten
• Protest (woedebui of paniek) bij opdracht of verandering
o Een opdracht is altijd een aanpassing: veranderen van het spoor
§ Vb. zat op spoor ik kom thuis en ga gamen, maar mama vraagt eerst om
boterhamdoos te geven, dan moet er veranderd worden van spoor = EF
• Zelfbepalend gedrag
• Zelfverwonding, verbale of fysieke agressie, destructie
• Verbale (drammen, gillen) en motorische drukte
• Eetproblemen, slaapproble-men, onzindelijkheid…
Internaliserend gedrag
= emotionele problemen, naar binnen
• Angstklachten
• Stemmingsproblemen
• Overspannenheid en overprikkeling
o Vaak met lichamelijk klachten vb. hoofdpijn, buikpijn, chronisch
vermoeidheidsyndroom
• Mentale perseveratie
o Iets beginnen denken (vb. iets wat deze dag is gebeurd en niet helemaal begrepen
is), wat dit zou betekenen en hierin vastlopen => een uur later nog aan denken en je
bent nog niets verder
o Een van de meest voorkomende klachten van vrouwen met ASS (niet
wetenschappelijk bewezen)
ð Geen twee verschillende gedragingen, het ene is de binnenkant van ontregeld gedrag en het
andere is de buitenkant van ontregeld gedrag.
ð Als iemand externaliserend gedrag stelt is er ook internaliserend gedrag, emotie dat erbij komt
kijken en andersom.
4
ASS en ontregeld gedrag (deel 1)
Naam: Lore De Moor
Opleiding: BANABA au.smespectrumstoornissen, AP Hogeschool
Academiejaar: 2022 – 2023
Docent: Wilfried Peeters
1
,Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
Leerdoelen
Ontregeld gedrag begrijpen
De student beoordeelt of bepaald gedrag al dan niet ontregeld
gedrag is
Examenvraag 1
De student legt het verschil tussen primaire, secundaire en
comorbide problemen uit
De student legt uit welke factoren een rol spelen in het ontstaan van
ontregeld gedrag
Examenvraag 3
De student stelt een werkmodel op van alle factoren die een rol
spelen in het ontstaan of voortbestaan van ontregeld gedrag
Beeldvorming van ontregeld gedrag
De student brengt ontregeld gedrag bij een persoon met ASS op
Examenvraag 2
een systematische manier in kaart.
Aanpak van ontregeld gedrag
De student beschrijft hoe op een systematische manier een plan van
aanpak voor ontregeld gedrag van een persoon met ASS kan
worden ontworpen.
De student motiveert vanuit auti-denken waarom voor een bepaalde
aanpak voor een ontregeld gedrag van een persoon met ASS is
Examenvraag 4
gekozen.
De student houdt rekening met de principes van inclusief en
krachtgericht handelen bij het opstellen van een plan van aanpak
voor een ontregeld gedrag.
De student stelt een plan van aanpak op voor ontregeld gedrag.
Boek: autisme en probleemgedrag
• Hoofdstuk 1 – Omschrijving: wat is probleemgedrag (en wat niet)?
• Hoofdstuk 3 – Visie: probleemgedrag als stressventiel en oplossingsstrategie
• Hoofdstuk 4 – Ontstaan: een werkmodel over probleemgedrag
• Hoofdstuk 5 – Beeldvorming: probleemgedrag in kaart brengen
• Hoofdstuk 6 – Aanpak: belangrijke principes
• Hoofdstuk 7 – Aanpak: een stappenplan voor de praktijk
Verwerkingsoefeningen op DIGITAP => feedback? Stuur door via mail
Open boek examen: boek, laptop, cursus…
2
,Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
Ontregeld gedrag begrijpen en in kaart brengen
Zijn mensen met autisme gevaarlijk?
Ontregeld gedrag heeft niet te maken met ASS => is geen criterium
Komt bij mensen met ASS veel vaker voor dan bij mensen zonder ASS
• Gebrek aan afstemming tussen noden van het kind
• Gebrek aan afstemming van omgeving: school, vrije tijd
ð Er is vaak een mismatch tussen beiden
• Hoe kunnen we de omgeving aanpassen aan de noden van het kind?
Kinderen met ASS zijn vaker het slachtoffer dan de dader vb. worden vaker gepest dan dat ze zelf
pesten.
Criteria ontregeld gedrag
• Schaadt kind zelf of anderen
o Zelfverwonding
§ Kind heeft hier zelf problemen door, omgeving niet
o Slaapproblemen
§ Heel beperkte slaapbehoefte, kind zelf heeft geen probleem maar dit is erg
uitputtend voor het gezin.
• Belemmert ontwikkeling of leren
o Gedrag op zich is niet schadelijk maar de ontwikkeling van het kind wordt
bemoeilijkt of belemmert
o Vb. preoccupatie
§ Denken aan de nieuwe PS die op de markt komt, is dit ontregeld gedrag?
• Afhankelijk van waar je dit doet
• In vrije tijd is het niet schadelijk
• Als je niet kunt stoppen met eraan te denken of tijdens de
wiskundeles is het wel schadelijk
ð Ontregeld gedrag (schadelijk)
3
, Lore De Moor OLOD 5: Ontregeld gedrag
•Bemoeilijkt integratie in de maatschappij
o Fladderen
§ Niet schadelijk of belemmerend
§ Reguleren van hun stressniveau
§ Afhankelijk van de situatie: buitengewoon onderwijs of gewoon onderwijs
• Kans dat het kind gepest wordt in het gewoon onderwijs is groter,
dus kijken of het dan nodig is om hier iets aan te doen
o Groepen mijden
o Niet schadelijk of belemmerend => is gewoon niet aanvaard binnen de
maatschappij
ð Ongewoon gedrag (tolerantie samenleving)
Examenvraag: Wat is ontregeld gedrag en wat niet? => een goede onderbouwde motivatie is
belangrijk!!
Uitingsvormen
Externaliserend gedrag
= gedragsproblemen, naar buiten
• Protest (woedebui of paniek) bij opdracht of verandering
o Een opdracht is altijd een aanpassing: veranderen van het spoor
§ Vb. zat op spoor ik kom thuis en ga gamen, maar mama vraagt eerst om
boterhamdoos te geven, dan moet er veranderd worden van spoor = EF
• Zelfbepalend gedrag
• Zelfverwonding, verbale of fysieke agressie, destructie
• Verbale (drammen, gillen) en motorische drukte
• Eetproblemen, slaapproble-men, onzindelijkheid…
Internaliserend gedrag
= emotionele problemen, naar binnen
• Angstklachten
• Stemmingsproblemen
• Overspannenheid en overprikkeling
o Vaak met lichamelijk klachten vb. hoofdpijn, buikpijn, chronisch
vermoeidheidsyndroom
• Mentale perseveratie
o Iets beginnen denken (vb. iets wat deze dag is gebeurd en niet helemaal begrepen
is), wat dit zou betekenen en hierin vastlopen => een uur later nog aan denken en je
bent nog niets verder
o Een van de meest voorkomende klachten van vrouwen met ASS (niet
wetenschappelijk bewezen)
ð Geen twee verschillende gedragingen, het ene is de binnenkant van ontregeld gedrag en het
andere is de buitenkant van ontregeld gedrag.
ð Als iemand externaliserend gedrag stelt is er ook internaliserend gedrag, emotie dat erbij komt
kijken en andersom.
4
