Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023
Week 2 – fixatiebeginsel, soorten schulden in
faillissement, onverschuldigde betaling en
boedelproblematiek
Grondtrekken faillissementsrecht
Curator wordt beschikkingsbevoegd (art. 101 Fw)
o Privatief = de failliet verlies beschikkingsbevoegdheid (art. 23 Fw)
o Soms toezicht door schuldeiserscommissie maar probleem is dat de schuldeisers in die
commissie alleen denken aan hun eigen belangen
Concursus = samenloop = moment waarop individuele belangen ondergeschikt raken aan het
collectief
o Individuele verhaalsmaatregelen eindigen (art. 33 Fw) gelegde beslagen vervallen
o Centralisering van de uitwinning (behalve separatisten, art. 57 Fw)
Separatisten = schuldeisers met zekerheidsrecht (banken) hebben altijd mogelijkheid
om hun eigen gang te gaan kunnen zekerheidsrecht uitoefenen buiten de boedel
o Onderlinge goede trouw tussen schuldeisers = redelijkheid en billijkheid
Schuldeisers zitten samen in het faillissement met moeten met elkaars belangen
rekening houden
Begint al voor het faillissement = als duidelijk wordt dat de schuldenaar niet meer in
staat is om voort te gaan met het betalen van zijn schulden
Anders aansprakelijkheid van schuldeiser mogelijk
Fixatie = rechtsposities van betrokkenen worden onveranderlijk
o Wat je op het moment van faillissementsverklaring te vorderen hebt, is bepalend er kan
daarna in beginsel niets mee bijkomen
o In beginsel geen individuele positieverbetering
o Peilmoment (art. 54 lid 1 en 42 lid 2 Fw) = wettelijke bepaling voor verrekening van schulden
Voorafgaand aan faillietverklaring moeten schuldeisers al rekening houden met het
faillissement, mits ze weten of konden weten dat het faillissement te verwachten was
Openbare orde
o Toezicht op curator door R-C want curator vervult een openbare orde rol: moet
faillissementssituatie ordelijk laten verlopen
Alle belangen moeten worden gediend
Boedelproblematiek = meeste faillissementsboedels zijn leeg, waardoor de curator niet eens zijn
salaris eruit kan halen
o Curator heeft dan ook geen prikkel om te onderzoeken of er wel juist is gehandeld door de
schuldenaar
, Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023
o Moet de curator in situatie van lege boedel, niet alsnog wat geld krijgen? maar waar
moet het geld dan vandaan komen
Misschien vergoeding overheid of banken staan deel van opbrengst voorrangsrecht af
Drie soorten vorderingen
1. Verifieerbare vorderingen = vorderingen die in beginsel vóór faillissement zijn ontstaan
o Indienen ter verificatie (art. 110 Fw)
o Wettelijke voorrangsregelingen gelden (art. 3:277 e.v. BW)
2. Niet-verifieerbare vordering + boedel niét gebaat = ontstaan na faillissement
o Maar Credit Suisse en art. 37 Fw
3. Boedelschulden (art. 24 Fw) = vorderingen ná faillissement ontstaan + boedel is erbij gebaat
o Koot beheer/Tideman = 3 soorten boedelschulden
o Boedelschulden maken aanspraak op de boedel
o In beginsel directe aanspraak, tenzij er te weinig is in de boedel om alle schuldeisers te
voldoen dan naar voorrang voldoen in art. 3:277 e.v. BW (De Ranitz q.q./Ontvanger)
Fixatiebeginsel
Fixatiebeginsel =
1. Schuldenaar verliest door het faillissement zijn beheers- en beschikkingsbevoegdheid
2. De positie van alle bij de boedel betrokken in beginsel geen verandering meer kan ondergaan
Wetsartikelen die samenhangen met fixatiebeginsel:
o Art. 33 Fw (algemene faillissementsbeslag)
o Art. 23 Fw (verlies beschikkingsbevoegdheid schuldenaar)
o Aart. 24 Fw (geen binding faillissementsvermogen voor verbintenissen na faillietverklaring)
o Art. 35 lid 1 Fw (geen reparatie onvoltooide leveringen)
o Art. 35 lid 2 Fw (boedel blijft steken van bij voorbaat geleverde toekomstige goederen die
pas na faillissement worden verkregen)
Faillissementsbeslag (art. 33 Fw):
o Door faillietverklaring komt een eind aan gerechtelijke tenuitvoerleggingen op het
vermogen van schuldenaar (lijfsdwang, beslaglegging)
Maar beslaglegging kan weer zodra faillissement is opgeheven of vernietigd
Voorkomt dat beslaglegger profiteert en het goed mag houden door verval
o Faillissement is ordeningsmaatregel = voorkomt da schuldeisers in paniek over elkaar heen
vallen in hun poging alsnog te worden voldaan
Verschil faillissementsbeslag en individueel beslag:
o Faillissementsbeslag = huurvorderingen die na faillissement opkomen blijven in de boedel
Als toekomstige huurvorderingen bij voorbaat al zijn gecedeerd vóór faillietverklaring,
vallen zij in de boedel als ze na faillietverklaring opeisbaar zijn
Universiteit Utrecht 2022-2023
Week 2 – fixatiebeginsel, soorten schulden in
faillissement, onverschuldigde betaling en
boedelproblematiek
Grondtrekken faillissementsrecht
Curator wordt beschikkingsbevoegd (art. 101 Fw)
o Privatief = de failliet verlies beschikkingsbevoegdheid (art. 23 Fw)
o Soms toezicht door schuldeiserscommissie maar probleem is dat de schuldeisers in die
commissie alleen denken aan hun eigen belangen
Concursus = samenloop = moment waarop individuele belangen ondergeschikt raken aan het
collectief
o Individuele verhaalsmaatregelen eindigen (art. 33 Fw) gelegde beslagen vervallen
o Centralisering van de uitwinning (behalve separatisten, art. 57 Fw)
Separatisten = schuldeisers met zekerheidsrecht (banken) hebben altijd mogelijkheid
om hun eigen gang te gaan kunnen zekerheidsrecht uitoefenen buiten de boedel
o Onderlinge goede trouw tussen schuldeisers = redelijkheid en billijkheid
Schuldeisers zitten samen in het faillissement met moeten met elkaars belangen
rekening houden
Begint al voor het faillissement = als duidelijk wordt dat de schuldenaar niet meer in
staat is om voort te gaan met het betalen van zijn schulden
Anders aansprakelijkheid van schuldeiser mogelijk
Fixatie = rechtsposities van betrokkenen worden onveranderlijk
o Wat je op het moment van faillissementsverklaring te vorderen hebt, is bepalend er kan
daarna in beginsel niets mee bijkomen
o In beginsel geen individuele positieverbetering
o Peilmoment (art. 54 lid 1 en 42 lid 2 Fw) = wettelijke bepaling voor verrekening van schulden
Voorafgaand aan faillietverklaring moeten schuldeisers al rekening houden met het
faillissement, mits ze weten of konden weten dat het faillissement te verwachten was
Openbare orde
o Toezicht op curator door R-C want curator vervult een openbare orde rol: moet
faillissementssituatie ordelijk laten verlopen
Alle belangen moeten worden gediend
Boedelproblematiek = meeste faillissementsboedels zijn leeg, waardoor de curator niet eens zijn
salaris eruit kan halen
o Curator heeft dan ook geen prikkel om te onderzoeken of er wel juist is gehandeld door de
schuldenaar
, Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023
o Moet de curator in situatie van lege boedel, niet alsnog wat geld krijgen? maar waar
moet het geld dan vandaan komen
Misschien vergoeding overheid of banken staan deel van opbrengst voorrangsrecht af
Drie soorten vorderingen
1. Verifieerbare vorderingen = vorderingen die in beginsel vóór faillissement zijn ontstaan
o Indienen ter verificatie (art. 110 Fw)
o Wettelijke voorrangsregelingen gelden (art. 3:277 e.v. BW)
2. Niet-verifieerbare vordering + boedel niét gebaat = ontstaan na faillissement
o Maar Credit Suisse en art. 37 Fw
3. Boedelschulden (art. 24 Fw) = vorderingen ná faillissement ontstaan + boedel is erbij gebaat
o Koot beheer/Tideman = 3 soorten boedelschulden
o Boedelschulden maken aanspraak op de boedel
o In beginsel directe aanspraak, tenzij er te weinig is in de boedel om alle schuldeisers te
voldoen dan naar voorrang voldoen in art. 3:277 e.v. BW (De Ranitz q.q./Ontvanger)
Fixatiebeginsel
Fixatiebeginsel =
1. Schuldenaar verliest door het faillissement zijn beheers- en beschikkingsbevoegdheid
2. De positie van alle bij de boedel betrokken in beginsel geen verandering meer kan ondergaan
Wetsartikelen die samenhangen met fixatiebeginsel:
o Art. 33 Fw (algemene faillissementsbeslag)
o Art. 23 Fw (verlies beschikkingsbevoegdheid schuldenaar)
o Aart. 24 Fw (geen binding faillissementsvermogen voor verbintenissen na faillietverklaring)
o Art. 35 lid 1 Fw (geen reparatie onvoltooide leveringen)
o Art. 35 lid 2 Fw (boedel blijft steken van bij voorbaat geleverde toekomstige goederen die
pas na faillissement worden verkregen)
Faillissementsbeslag (art. 33 Fw):
o Door faillietverklaring komt een eind aan gerechtelijke tenuitvoerleggingen op het
vermogen van schuldenaar (lijfsdwang, beslaglegging)
Maar beslaglegging kan weer zodra faillissement is opgeheven of vernietigd
Voorkomt dat beslaglegger profiteert en het goed mag houden door verval
o Faillissement is ordeningsmaatregel = voorkomt da schuldeisers in paniek over elkaar heen
vallen in hun poging alsnog te worden voldaan
Verschil faillissementsbeslag en individueel beslag:
o Faillissementsbeslag = huurvorderingen die na faillissement opkomen blijven in de boedel
Als toekomstige huurvorderingen bij voorbaat al zijn gecedeerd vóór faillietverklaring,
vallen zij in de boedel als ze na faillietverklaring opeisbaar zijn
