Mens en werk 2
ARBEIDSRECHT
INLEIDING: TOEPASSINGSGEBIED VAN HET ARBEIDSRECHT
Het arbeidsrecht is van toepassing op werknemers uit de particuliere sector. (winst)
Zelfstandigen vallen buiten het arbeidsrecht. (Je moet dus werknemer zijn binnen de
particuliere sector)
Het Belgisch arbeidsrecht heeft enkel geding ten overstaan van werknemers die in België zijn
tewerkgesteld.
INLEIDING: OPDELING VAN HET ARBEIDSRECHT
1. Het individueel arbeidsrecht
Regels die de individuele arbeidsrelatie beheersen
2. Het collectief arbeidsrecht
Regels die de collectieve verhoudingen tussen WN en WG kanaliseert.
3. De arbeidsreglementering
Reeks van beschermende regels waarvan de niet-naleving tot strafvervolging kan
leiden (zoals het verbod op kinderarbeid)
4. Het sociale handhavingsrecht
De organisatie van het toezicht op de naleving van de rechtsregels
INLEIDING: BRONNEN VAN HET ARBEIDSRECHT
Nationaal
Internationaal
Naleving:
1. Arbeidsrechtbank: eerste aanleg
2. Arbeidshoven: hoger beroep (als je niet akkoord gaat met de uitspraak)
3. Hof van Cassatie (als je denkt dat er procedurefouten zijn gemaakt)
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (na alle rechtsmiddelen te hebben
uitgeput)
, Algemene Directie Toezicht op de Sociale Wetten (binnen de federale
overheidsdienst Werkgelegenheid , Arbeid en Sociaal Overleg)
Deze administratie controleert of de werknemers de sociale wetgeving naleven
EENHEIDSSTATUUT
Juridisch kunnen kaderen
= Het is een Belgische wet die de ongelijkheid tussen arbeiders en bedienden moet
wegwerken.
ARBEIDSREGLEMENTERING: ARBEIDSREGLEMENT
= De algemene arbeidsvoorwaarden en informatie over de werking en de organisatie van het
werk.
Reeks verplichte vermeldingen (bv uurrooster, dringende redenen tot verbreking +
straffen, EHBO informatie, info m.b.t. tot vakantie,…)
Strikte procedure voor het opstellen en het wijzigen van het arbeidsreglement
Iedereen moet dit ontvangen, moet kunnen bewezen worden dat je het gezien hebt
(handtekening), moet vrij toegankelijk zijn op de werkvloer zonder het te moeten
vragen
ARBEIDSREGLEMENTERING: ARBEIDSDUUR EN RUSTTIJDEN
‘Normaal’:
De arbeidsduur beperkt is tot 8 uren per dag 38 uren per week op jaarbasis
Arbeidsweek: van maandag tot zaterdag
's nachts wordt niet gewerkt
Feestdagen respecteren
ARBEIDSOVEREENKOMSTEN: UITVOERING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST
Verplichtingen van de werknemer:
Zijn werk zorgvuldig, eerlijk en nauwkeurig te verrichten op de tijd, plaats en wijze
zoals is overeengekomen
Te handelen volgens de bevelen en de instructies die hem worden gegeven
, Zich ervan te onthouden fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband
met persoonlijke of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening
van zijn beroep kennis kan hebben, bekend te maken of daden van oneerlijke
concurrentie
Zich te onthouden van al wat schade (veiligheid) kan berokkenen,
Arbeidsgereedschap en de ongebruikte grondstoffen in goede staat terug te geven
Verplichtingen van de werkgever:
Te doen arbeiden op de wijze, tijd en plaats zoals is overeengekomen, (bijv. ter
beschikking stellen van de nodige hulp, hulpmiddelen en materialen)
Behoorlijke omstandigheden met betrekking tot de veiligheid en de gezondheid
Het loon te betalen op de overeengekomen wijze, tijd en plaats
De nodige tijd te geven voor geloofsplichten en burgerlijke verplichtingen
Zorg en aandacht te wijden aan het onthaal van de werknemers en van de jeugdige
werknemers in het bijzonder
Te zorgen voor het arbeidsgereedschap evenals voor de persoonlijke voorwerpen die
in bewaring moeten worden gegeven
De werknemer behoorlijk te huisvesten en gezond en voldoende voedsel verstrekken
ingeval verbintenis om hem kost en inwoning te verschaffen
ARBEIDSRECHT: UITSTROOM
Uitstroom ≠ ontslag
• Ontslag = handeling waarbij een van de partijen expliciet de wil uit om de
arbeidsovereenkomst te beëindigen
Uitstroom kan door verschillende redenen (overlijden, pensioen,…)
EINDE VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST
1. Dood van een van de partijen
2. Opzegging
3. Ontslag om dringende reden (bv fouten die zich blijven herhalen)
4. Ontslagbescherming en bijzonder procedures (bv bij zwangerschap)
5. Ontslag en herstructurering van de onderneming
,Vanaf 1 april 2014 heeft elke ontslagen werknemer uit de privé-sector het recht om van zijn
werkgever de concrete redenen te kennen die tot het ontslag hebben geleid.
(=motiveringsplicht)(door Nationale ArbeidsRaad)(vanaf 6m)
OUTPLACEMENT
= Een outplacementbureau (aangeboden/betaalt door werkgever) helpt de werknemer bij
het zoeken naar ander werk of zelfstandig te worden.
Vrijwillig outplacement?
1. Geeft richting aan beide partijen
2. Outplacement is goed voor je employer brand
3. Kosten besparen (omdat mensen niet naar de rechtbank gaan bv)
PARITAIRE COMITÉS (≠ VAKBONDEN)
= Organen waar mensen samen zitten uit een bepaalde sector om de belangen van die
sector te verdedigen.
Wat?
De paritaire comités zijn de organen van het sociaal overleg op het niveau van de
sectoren.
Wie?
In de paritaire comités zetelen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers
Ondernemingen met aanverwante activiteiten worden gegroepeerd
Bedoeling?
De regelgeving die aangepast is aan de arbeidsvoorwaarden op hen van toepassing te
maken
, COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMSTEN
Wat?
= Een akkoord dat gesloten wordt tussen één of meer werknemersorganisaties en één of
meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers waarbij individuele en collectieve
betrekkingen tussen werkgevers en werknemers in ondernemingen worden vastgesteld en
de rechten en verplichtingen worden geregeld.
3 soorten:
1. de intersectorale cao’s: gesloten in de Nationale Arbeidsraad, strekt zich uit tot
verschillende bedrijfstakken en tot het gehele land.
2. de sectorale cao’s: gesloten op niveau van de paritaire (sub)comités door de
representatieve organisaties die erin vertegenwoordigd zijn.
3. de ondernemings-cao's: gesloten door één of meer representatieve
werknemersorganisaties (de vakbonden) en één of meer werkgevers of één of meer
representatieve werkgeversorganisaties.
De ondernemings- mag niet in strijd zijn met de sectorale- en die niet in strijd met de
intersectorale-.
ARBEIDSRECHT
INLEIDING: TOEPASSINGSGEBIED VAN HET ARBEIDSRECHT
Het arbeidsrecht is van toepassing op werknemers uit de particuliere sector. (winst)
Zelfstandigen vallen buiten het arbeidsrecht. (Je moet dus werknemer zijn binnen de
particuliere sector)
Het Belgisch arbeidsrecht heeft enkel geding ten overstaan van werknemers die in België zijn
tewerkgesteld.
INLEIDING: OPDELING VAN HET ARBEIDSRECHT
1. Het individueel arbeidsrecht
Regels die de individuele arbeidsrelatie beheersen
2. Het collectief arbeidsrecht
Regels die de collectieve verhoudingen tussen WN en WG kanaliseert.
3. De arbeidsreglementering
Reeks van beschermende regels waarvan de niet-naleving tot strafvervolging kan
leiden (zoals het verbod op kinderarbeid)
4. Het sociale handhavingsrecht
De organisatie van het toezicht op de naleving van de rechtsregels
INLEIDING: BRONNEN VAN HET ARBEIDSRECHT
Nationaal
Internationaal
Naleving:
1. Arbeidsrechtbank: eerste aanleg
2. Arbeidshoven: hoger beroep (als je niet akkoord gaat met de uitspraak)
3. Hof van Cassatie (als je denkt dat er procedurefouten zijn gemaakt)
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (na alle rechtsmiddelen te hebben
uitgeput)
, Algemene Directie Toezicht op de Sociale Wetten (binnen de federale
overheidsdienst Werkgelegenheid , Arbeid en Sociaal Overleg)
Deze administratie controleert of de werknemers de sociale wetgeving naleven
EENHEIDSSTATUUT
Juridisch kunnen kaderen
= Het is een Belgische wet die de ongelijkheid tussen arbeiders en bedienden moet
wegwerken.
ARBEIDSREGLEMENTERING: ARBEIDSREGLEMENT
= De algemene arbeidsvoorwaarden en informatie over de werking en de organisatie van het
werk.
Reeks verplichte vermeldingen (bv uurrooster, dringende redenen tot verbreking +
straffen, EHBO informatie, info m.b.t. tot vakantie,…)
Strikte procedure voor het opstellen en het wijzigen van het arbeidsreglement
Iedereen moet dit ontvangen, moet kunnen bewezen worden dat je het gezien hebt
(handtekening), moet vrij toegankelijk zijn op de werkvloer zonder het te moeten
vragen
ARBEIDSREGLEMENTERING: ARBEIDSDUUR EN RUSTTIJDEN
‘Normaal’:
De arbeidsduur beperkt is tot 8 uren per dag 38 uren per week op jaarbasis
Arbeidsweek: van maandag tot zaterdag
's nachts wordt niet gewerkt
Feestdagen respecteren
ARBEIDSOVEREENKOMSTEN: UITVOERING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST
Verplichtingen van de werknemer:
Zijn werk zorgvuldig, eerlijk en nauwkeurig te verrichten op de tijd, plaats en wijze
zoals is overeengekomen
Te handelen volgens de bevelen en de instructies die hem worden gegeven
, Zich ervan te onthouden fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband
met persoonlijke of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening
van zijn beroep kennis kan hebben, bekend te maken of daden van oneerlijke
concurrentie
Zich te onthouden van al wat schade (veiligheid) kan berokkenen,
Arbeidsgereedschap en de ongebruikte grondstoffen in goede staat terug te geven
Verplichtingen van de werkgever:
Te doen arbeiden op de wijze, tijd en plaats zoals is overeengekomen, (bijv. ter
beschikking stellen van de nodige hulp, hulpmiddelen en materialen)
Behoorlijke omstandigheden met betrekking tot de veiligheid en de gezondheid
Het loon te betalen op de overeengekomen wijze, tijd en plaats
De nodige tijd te geven voor geloofsplichten en burgerlijke verplichtingen
Zorg en aandacht te wijden aan het onthaal van de werknemers en van de jeugdige
werknemers in het bijzonder
Te zorgen voor het arbeidsgereedschap evenals voor de persoonlijke voorwerpen die
in bewaring moeten worden gegeven
De werknemer behoorlijk te huisvesten en gezond en voldoende voedsel verstrekken
ingeval verbintenis om hem kost en inwoning te verschaffen
ARBEIDSRECHT: UITSTROOM
Uitstroom ≠ ontslag
• Ontslag = handeling waarbij een van de partijen expliciet de wil uit om de
arbeidsovereenkomst te beëindigen
Uitstroom kan door verschillende redenen (overlijden, pensioen,…)
EINDE VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST
1. Dood van een van de partijen
2. Opzegging
3. Ontslag om dringende reden (bv fouten die zich blijven herhalen)
4. Ontslagbescherming en bijzonder procedures (bv bij zwangerschap)
5. Ontslag en herstructurering van de onderneming
,Vanaf 1 april 2014 heeft elke ontslagen werknemer uit de privé-sector het recht om van zijn
werkgever de concrete redenen te kennen die tot het ontslag hebben geleid.
(=motiveringsplicht)(door Nationale ArbeidsRaad)(vanaf 6m)
OUTPLACEMENT
= Een outplacementbureau (aangeboden/betaalt door werkgever) helpt de werknemer bij
het zoeken naar ander werk of zelfstandig te worden.
Vrijwillig outplacement?
1. Geeft richting aan beide partijen
2. Outplacement is goed voor je employer brand
3. Kosten besparen (omdat mensen niet naar de rechtbank gaan bv)
PARITAIRE COMITÉS (≠ VAKBONDEN)
= Organen waar mensen samen zitten uit een bepaalde sector om de belangen van die
sector te verdedigen.
Wat?
De paritaire comités zijn de organen van het sociaal overleg op het niveau van de
sectoren.
Wie?
In de paritaire comités zetelen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers
Ondernemingen met aanverwante activiteiten worden gegroepeerd
Bedoeling?
De regelgeving die aangepast is aan de arbeidsvoorwaarden op hen van toepassing te
maken
, COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMSTEN
Wat?
= Een akkoord dat gesloten wordt tussen één of meer werknemersorganisaties en één of
meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers waarbij individuele en collectieve
betrekkingen tussen werkgevers en werknemers in ondernemingen worden vastgesteld en
de rechten en verplichtingen worden geregeld.
3 soorten:
1. de intersectorale cao’s: gesloten in de Nationale Arbeidsraad, strekt zich uit tot
verschillende bedrijfstakken en tot het gehele land.
2. de sectorale cao’s: gesloten op niveau van de paritaire (sub)comités door de
representatieve organisaties die erin vertegenwoordigd zijn.
3. de ondernemings-cao's: gesloten door één of meer representatieve
werknemersorganisaties (de vakbonden) en één of meer werkgevers of één of meer
representatieve werkgeversorganisaties.
De ondernemings- mag niet in strijd zijn met de sectorale- en die niet in strijd met de
intersectorale-.
