ECONOMIE
HOOFDSTUK 1: WAT IS ECONOMIE
VOORWOORD
OVERHEID
- Lokaal (gemeente)
- Provincie (gouverneur): Provençaalse ontwikkelingsmaatschappij
- Regionaal: Vlaamse minister Jan Jambon september verklaring(=verklaring van
algemene maatschappelijke situatie in Vlaanderen) was op 26 september 2022
- Nationale (federale) de premier Alexander De Croo beleidsverklaring op
tweede dinsdag van Oktober ( The State of the Union)
- Internationaal: around the clock gewerkt ( luchthavens …)
BEL 20
- 20 grootste aandelen van beursgenoteerde bedrijven
- Cijfer wordt dagdagelijks berekend en zegt dus iets over de prestatie van
Belgische economie
- Raadplegen planbureau
- 20 belangrijkste bedrijven uit België:
o AB Inbev (brouwerij)
Multinational
Situeert in Leuven ( Stella Artois)
HOOFDSTUK 1
WAT IS ECONOMIE
WAT?
Een individu wordt voortdurend geconfronteerd met economische keuzes
Noodzaak keuzes maken:
- Met verstand
- Beste keuze
WAAROM KIEZEN?
Economisch probleem
Zeer veel behoeften (wensen) maar middelen zijn schaars: het budget is beperkt/krap
Oplossing: prioriteiten stellen of preferenties en dus noodzaak te kiezen
KIEZEN IS VERLIEZEN
Streven naar nutsmaximalisatie behoeften laten vallen voor andere behoeften
( verschillend onderling en veranderen in tijd)
Economie spreekt zich niet uit over de waarde van de behoeften!!!
Bv. dorst en het is 35 °C: water, wijn, pint
Bv. verplaatsing: te voet, fiets, bus, wagen (elektrische wagen of zwaar vervuilende)
Bv. elektriciteit: veel concurrentie (prijs gestegen want teveel tussen personen bij gas- en
kerncentrales = distributiekosten zijn te hoog)
Bv. Spoor goederen: veel concurrentie:
Spooroperatoren:
- Lineas (Belgisch)
- SNCF Fret (Frans)
- Deutsche Bahn DB Cargo ( Duits)
Behoeften piramide van Maslow:
Luxe
behoeften
, Behoeften veranderen door de tijd
Twee soorten goederen:
1) Economische goederen (99%): hangt prijs aan vast
a. Water (taverne/ordal)
b. Onderwijs (via belastingen)
2) Vrije goederen (1%): GRATIS bv. zuivere lucht, water (bron Lesse)
LET OP! Gratis: buspasje (vroeger volledig gratis) MAAR factuur betaald door Kortrijk en
rest door STUVO
o Een derde betaler systeem
Bv. Luxemburg (land) is openbaar vervoer gratis maar er is een derde betaler dat
is de Luxemburgse staat die betaald aan de CFL
WIE KIEST?
Iedereen
1) Consument streeft naar nutsmaximalisatie (grootste voldoening)
2) Producent streeft naar winst (maximalisatie)
3) Overheid (G) streeft naar welvaartsmaximalisatie
a. Overheid begint bij lokaal (gemeente) tot in internationaal niveau
politieke keuzes bv. energieaanpak
HOE VERKLAART MEN HET GEDRAG VAN VAKBONDEN EN WERKGEVERS
TIJDENS LOONONDERHANDELINGEN?
Vakbonden = vertegenwoordigen de werknemers (wn-organisaties)
1) ACV – Christelijk (groen) Overleg
2) ABVV – socialistisch (rood) Tafel
3) ACLVB – liberale (blauwe)
WG-organisaties
1) VBO (Verbond van Belgische ondernemingen)
2) Boerenbond
3) Unizo Dienste
Waar werken de Belgen in 2022? Hoe dragen ze bij tot het BBP? n
Noodzaak keuze te maken, ook in bedrijfsleven en industrie:
- Primaire sector: landbouw (vis, bosbouw …) Landbou
Industrie
- Tertiaire sector: diensten (onderwijs, ziekenhuizen …) w
- Secundaire sector: productie (bier, kaas, auto’s …)
10 % lokaal 90 % uitvoer
Openeconomie = veel invoer en uitvoer bv. België
Hoe kan je zien dat België een openeconomie is?
- Havens: Antwerpen, zee-Brugge, Gent, Terneuzen, Vlissingen
Zie kaart
Belangrijke waterweg: Westerschelde
Belangrijke vracht: Liège Airport
OVERHEID
Beleidsverklaring:
- Tweede dinsdag van oktober
- Kijkt voorruit, over begroting (= schatting of raming van ontvangsten en uitgaven
voor volgend jaar)
o Moet in evenwicht zijn
o Controle door Europa (ook tussentijds)
Overheidsschuld in het verleden:
- Gouden jaren 60: geen werkloosheid, iedereen aan het werk, economie bloeide
MAAR OH had moeten sparen maar hebben geld gebruikt voor bedrijven,
scheepsbouw, industrie …
Onvoorziene uitgaven:
- Corona steun 2020
HOOFDSTUK 1: WAT IS ECONOMIE
VOORWOORD
OVERHEID
- Lokaal (gemeente)
- Provincie (gouverneur): Provençaalse ontwikkelingsmaatschappij
- Regionaal: Vlaamse minister Jan Jambon september verklaring(=verklaring van
algemene maatschappelijke situatie in Vlaanderen) was op 26 september 2022
- Nationale (federale) de premier Alexander De Croo beleidsverklaring op
tweede dinsdag van Oktober ( The State of the Union)
- Internationaal: around the clock gewerkt ( luchthavens …)
BEL 20
- 20 grootste aandelen van beursgenoteerde bedrijven
- Cijfer wordt dagdagelijks berekend en zegt dus iets over de prestatie van
Belgische economie
- Raadplegen planbureau
- 20 belangrijkste bedrijven uit België:
o AB Inbev (brouwerij)
Multinational
Situeert in Leuven ( Stella Artois)
HOOFDSTUK 1
WAT IS ECONOMIE
WAT?
Een individu wordt voortdurend geconfronteerd met economische keuzes
Noodzaak keuzes maken:
- Met verstand
- Beste keuze
WAAROM KIEZEN?
Economisch probleem
Zeer veel behoeften (wensen) maar middelen zijn schaars: het budget is beperkt/krap
Oplossing: prioriteiten stellen of preferenties en dus noodzaak te kiezen
KIEZEN IS VERLIEZEN
Streven naar nutsmaximalisatie behoeften laten vallen voor andere behoeften
( verschillend onderling en veranderen in tijd)
Economie spreekt zich niet uit over de waarde van de behoeften!!!
Bv. dorst en het is 35 °C: water, wijn, pint
Bv. verplaatsing: te voet, fiets, bus, wagen (elektrische wagen of zwaar vervuilende)
Bv. elektriciteit: veel concurrentie (prijs gestegen want teveel tussen personen bij gas- en
kerncentrales = distributiekosten zijn te hoog)
Bv. Spoor goederen: veel concurrentie:
Spooroperatoren:
- Lineas (Belgisch)
- SNCF Fret (Frans)
- Deutsche Bahn DB Cargo ( Duits)
Behoeften piramide van Maslow:
Luxe
behoeften
, Behoeften veranderen door de tijd
Twee soorten goederen:
1) Economische goederen (99%): hangt prijs aan vast
a. Water (taverne/ordal)
b. Onderwijs (via belastingen)
2) Vrije goederen (1%): GRATIS bv. zuivere lucht, water (bron Lesse)
LET OP! Gratis: buspasje (vroeger volledig gratis) MAAR factuur betaald door Kortrijk en
rest door STUVO
o Een derde betaler systeem
Bv. Luxemburg (land) is openbaar vervoer gratis maar er is een derde betaler dat
is de Luxemburgse staat die betaald aan de CFL
WIE KIEST?
Iedereen
1) Consument streeft naar nutsmaximalisatie (grootste voldoening)
2) Producent streeft naar winst (maximalisatie)
3) Overheid (G) streeft naar welvaartsmaximalisatie
a. Overheid begint bij lokaal (gemeente) tot in internationaal niveau
politieke keuzes bv. energieaanpak
HOE VERKLAART MEN HET GEDRAG VAN VAKBONDEN EN WERKGEVERS
TIJDENS LOONONDERHANDELINGEN?
Vakbonden = vertegenwoordigen de werknemers (wn-organisaties)
1) ACV – Christelijk (groen) Overleg
2) ABVV – socialistisch (rood) Tafel
3) ACLVB – liberale (blauwe)
WG-organisaties
1) VBO (Verbond van Belgische ondernemingen)
2) Boerenbond
3) Unizo Dienste
Waar werken de Belgen in 2022? Hoe dragen ze bij tot het BBP? n
Noodzaak keuze te maken, ook in bedrijfsleven en industrie:
- Primaire sector: landbouw (vis, bosbouw …) Landbou
Industrie
- Tertiaire sector: diensten (onderwijs, ziekenhuizen …) w
- Secundaire sector: productie (bier, kaas, auto’s …)
10 % lokaal 90 % uitvoer
Openeconomie = veel invoer en uitvoer bv. België
Hoe kan je zien dat België een openeconomie is?
- Havens: Antwerpen, zee-Brugge, Gent, Terneuzen, Vlissingen
Zie kaart
Belangrijke waterweg: Westerschelde
Belangrijke vracht: Liège Airport
OVERHEID
Beleidsverklaring:
- Tweede dinsdag van oktober
- Kijkt voorruit, over begroting (= schatting of raming van ontvangsten en uitgaven
voor volgend jaar)
o Moet in evenwicht zijn
o Controle door Europa (ook tussentijds)
Overheidsschuld in het verleden:
- Gouden jaren 60: geen werkloosheid, iedereen aan het werk, economie bloeide
MAAR OH had moeten sparen maar hebben geld gebruikt voor bedrijven,
scheepsbouw, industrie …
Onvoorziene uitgaven:
- Corona steun 2020
