WEGWIJS IN UW GEMEENTE
UW GEMEENTE
Fusiegolf: men ging van 589 gemeenten naar 300 gemeenten
1 januari 2019: 300 gemeenten
Ook in 2024 komen er fusies
Verschil tussen gemeenten:
1) Fiscale draagkracht:
o Voorbeeld: bepaalde gemeente heeft een rijkere bevolking, waardoor er meer belastingen komen en
je als gemeente dus meer kan doen met de belastingen
2) Bevolkingssamenstelling
o Voorbeeld: aan de kust is er meer sprake van oudere mensen, maar in de grotere steden zullen er
meer jongere mensen wonen
3) Oppervlakte:
o Voorbeeld: in de Westhoek zijn gemeenten kleiner
Verschil: stad – centrumsteden – faciliteitengemeenten:
- Stad: er zijn meer dan 60 steden
- Centrumsteden (13): zijn de grotere gemeenten / steden in Vlaanderen
o Enkele van hun hebben meer dan 100 000 inwoners (vb: Brugge, Gent, Antwerpen, Leuven)
- Faciliteitengemeenten (12): een verzamelnaam voor 12 Vlaamse gemeenten met een speciale taalregeling,
6 gemeenten in de rand rond Brussel en taalgrensgemeenten
o Zorgt ervoor dat het makkelijker gaat om te wisselen van Nederlands naar Frans (of omgekeerd)(ook
Duitstalig) om goed te communiceren
Waarom fuseren?
1) Fusie uit gezond verstand: sommige gemeenten zijn te kleine om hun taken te vervullen -> je gebruikt je
gezond verstand om te bedenken dat het genen wat je moet doen, niet meer lukt en dus gaat fuseren
o Heeft men nog genoeg bestuurskracht? Kan men zijn taken en ambities te realiseren
Wanneer de bestuurskracht te zwak is, kan men deze versterken door volgende
maatregelen:
Intercommunale: over bepaalde thema’s gaat men gaan samenwerken
Nieuwe taken hebben de nodige middelen nodig
Strategische samenwerking is noodzakelijk want problemen overstijgen de
grenzen
2) Fusie voor het geld: wanneer je fusioneert, krijg je meer geld om te kunnen handelen -> voorbeeld: federale
fusie tussen Hasselt en Kortessem is met het oog op extra geld
3) Fusie uit angst: donutfusie om te vermijden dat je met de grote stad zal moeten fusioneren. -> vb: men is
momenteel aan het fusioneren rond Genk
Districtsraden:
- Kan in gemeenten met meer dan
100 000 inwoners
- Verkozen voor 6 jaar
- Enkel in Antwerpen !
, DE VERKIEZINGEN
KANDIDATEN
10 000 kandidaten
Voorwaarden:
- 18 jaar zijn op de dag van de verkiezingen
- Ingeschreven in bevolkingsregister van de gemeente waar jij jou kandidaat stelt
- Belg zijn of EU-onderdaan zijn
- Geen strafblad hebben
# zetels is altijd oneven, want bij een
LIJSTEN
even nummer is het mogelijk dat
Voorwaarden:
men altijd even eindigt
- Lijst mag niet meer kandidaten bevatten dan er zetels te verdelen zijn
- Evenwichtige verdeling van mannen en vrouwen
o Verschil tussen het # kandidaten van beide seksen mag niet groter zijn dan één
- De eerste 2 kandidaten op de lijst, moet door een man en vrouw ingevuld worden
Kartels of voorakkoorden:
- Kartels = twee of meer partijen samen als één partij op één lijst naar de verkiezingen gaan
o Nood aan gelijklopende visie
- Voorakkoorden = afspraken tussen 2 of meer partijen die
beloven dat ze, als ze een meerderheid van kiezers achter Belangrijk: bepaal het thema van den
zich krijgen, samen een bestuurscomité vormen verkiezingen -> dan heb je vaak een voordeel
CUMUL EN DECUMUL
Cumulregeling: een uitvoerende mandaat mag niet gecombineerd worden met een uitvoerende gemeentelijke
mandaat
Nog geen sprake van decumul
Maar: wel al 3/4de van de parlementsleden heeft (in 2013) ook een lokale mandaat
STEMMEN
Opkomstplicht:
- Uitzondering in België
- 10% blijft toch thuis
- 2024: geen opkomstplicht meer voor de lokale en provinciale verkiezingen
- Migranten: hebben op lokaal niveau ook stemrecht
Kiezers:
- Om de 6 jaar op de tweede zondag van oktober
- Je moet 18 jaar zijn
- Stemmen in de gemeente waar je woont (of woonde enkele maanden voor de verkiezingen)
- Moet Belg zijn
Wie 1 of 2 maanden voor de verkiezingen
- Onderdaan zijn van de lidstaat EU
nog verhuist, moet stemmen in de
o Opm.: niet-EU-burgers die 5 jaar onafgebroken in ons
gemeente waar hij/zij vandaan komt
land verblijven, mogen (niet moeten) ook stemmen
UW GEMEENTE
Fusiegolf: men ging van 589 gemeenten naar 300 gemeenten
1 januari 2019: 300 gemeenten
Ook in 2024 komen er fusies
Verschil tussen gemeenten:
1) Fiscale draagkracht:
o Voorbeeld: bepaalde gemeente heeft een rijkere bevolking, waardoor er meer belastingen komen en
je als gemeente dus meer kan doen met de belastingen
2) Bevolkingssamenstelling
o Voorbeeld: aan de kust is er meer sprake van oudere mensen, maar in de grotere steden zullen er
meer jongere mensen wonen
3) Oppervlakte:
o Voorbeeld: in de Westhoek zijn gemeenten kleiner
Verschil: stad – centrumsteden – faciliteitengemeenten:
- Stad: er zijn meer dan 60 steden
- Centrumsteden (13): zijn de grotere gemeenten / steden in Vlaanderen
o Enkele van hun hebben meer dan 100 000 inwoners (vb: Brugge, Gent, Antwerpen, Leuven)
- Faciliteitengemeenten (12): een verzamelnaam voor 12 Vlaamse gemeenten met een speciale taalregeling,
6 gemeenten in de rand rond Brussel en taalgrensgemeenten
o Zorgt ervoor dat het makkelijker gaat om te wisselen van Nederlands naar Frans (of omgekeerd)(ook
Duitstalig) om goed te communiceren
Waarom fuseren?
1) Fusie uit gezond verstand: sommige gemeenten zijn te kleine om hun taken te vervullen -> je gebruikt je
gezond verstand om te bedenken dat het genen wat je moet doen, niet meer lukt en dus gaat fuseren
o Heeft men nog genoeg bestuurskracht? Kan men zijn taken en ambities te realiseren
Wanneer de bestuurskracht te zwak is, kan men deze versterken door volgende
maatregelen:
Intercommunale: over bepaalde thema’s gaat men gaan samenwerken
Nieuwe taken hebben de nodige middelen nodig
Strategische samenwerking is noodzakelijk want problemen overstijgen de
grenzen
2) Fusie voor het geld: wanneer je fusioneert, krijg je meer geld om te kunnen handelen -> voorbeeld: federale
fusie tussen Hasselt en Kortessem is met het oog op extra geld
3) Fusie uit angst: donutfusie om te vermijden dat je met de grote stad zal moeten fusioneren. -> vb: men is
momenteel aan het fusioneren rond Genk
Districtsraden:
- Kan in gemeenten met meer dan
100 000 inwoners
- Verkozen voor 6 jaar
- Enkel in Antwerpen !
, DE VERKIEZINGEN
KANDIDATEN
10 000 kandidaten
Voorwaarden:
- 18 jaar zijn op de dag van de verkiezingen
- Ingeschreven in bevolkingsregister van de gemeente waar jij jou kandidaat stelt
- Belg zijn of EU-onderdaan zijn
- Geen strafblad hebben
# zetels is altijd oneven, want bij een
LIJSTEN
even nummer is het mogelijk dat
Voorwaarden:
men altijd even eindigt
- Lijst mag niet meer kandidaten bevatten dan er zetels te verdelen zijn
- Evenwichtige verdeling van mannen en vrouwen
o Verschil tussen het # kandidaten van beide seksen mag niet groter zijn dan één
- De eerste 2 kandidaten op de lijst, moet door een man en vrouw ingevuld worden
Kartels of voorakkoorden:
- Kartels = twee of meer partijen samen als één partij op één lijst naar de verkiezingen gaan
o Nood aan gelijklopende visie
- Voorakkoorden = afspraken tussen 2 of meer partijen die
beloven dat ze, als ze een meerderheid van kiezers achter Belangrijk: bepaal het thema van den
zich krijgen, samen een bestuurscomité vormen verkiezingen -> dan heb je vaak een voordeel
CUMUL EN DECUMUL
Cumulregeling: een uitvoerende mandaat mag niet gecombineerd worden met een uitvoerende gemeentelijke
mandaat
Nog geen sprake van decumul
Maar: wel al 3/4de van de parlementsleden heeft (in 2013) ook een lokale mandaat
STEMMEN
Opkomstplicht:
- Uitzondering in België
- 10% blijft toch thuis
- 2024: geen opkomstplicht meer voor de lokale en provinciale verkiezingen
- Migranten: hebben op lokaal niveau ook stemrecht
Kiezers:
- Om de 6 jaar op de tweede zondag van oktober
- Je moet 18 jaar zijn
- Stemmen in de gemeente waar je woont (of woonde enkele maanden voor de verkiezingen)
- Moet Belg zijn
Wie 1 of 2 maanden voor de verkiezingen
- Onderdaan zijn van de lidstaat EU
nog verhuist, moet stemmen in de
o Opm.: niet-EU-burgers die 5 jaar onafgebroken in ons
gemeente waar hij/zij vandaan komt
land verblijven, mogen (niet moeten) ook stemmen
