Het chemisch evenwicht
Aflopende vs omkeerbare reacties
Aflopend
Gaat door tot één van de reagentia volledig is opgebruikt
Enkele pijl
Omkeerbaar
Bij de reactieproducten gaan effectieve bosten plaatsvinden waardoor er opnieuw de oorsprongelijke
deeltjes ontstaan
Evenwichtspijl
Beweeglijk of dynamisch evenwicht
Reacties waarbij heen en terugreactie aan gelijke snelhied verlopen en er geen concentratie
verandering plaatsvindt → evenwichtstoestan bereikt
v v v
vr = vl
vrechts bij te
vlinks
t t t
(a) (b) (c)
te is het tijdstip waar het chemisch evenwicht opdtreed → beide reactiesnelheden zijn hier gelijk
chemisch evenwicht = beweeglijk = dynamisch evenwicht
grafische voorstelling van de chemische evenwichtstoestand
A + B ⇌ 2C + D
Concentratieverandering van de stoffen in functie van de tijd Reactiesnelheid in functie van de tijd
, Factoren die het chemisch evenwicht beinvloeden
Wet van le Chatelier – Van ’t Hoff = principe van de kleinste dwang
Invloed Verschuiving evenwicht
Concentratie van één van de De reactie verloopt zo dat de betrokken stof weer wordt
stoffen stijgt. opgebruikt.
Concentratie van één van de De reactie verloopt zo dat de betrokken stof weer wordt
stoffen daalt. bijgemaakt.
Reactievolume vergroot. De reactie verloopt zo dat de concentratie weer toeneemt:
De druk daalt het evenwicht verschuift naar de kant met het grootst
= concentratievermindering. aantal deeltjes (moleculen).
Reactievolume verkleint. De reactie verloopt zo dat de concentratie weer afneemt:
De druk stijgt het evenwicht verschuift naar de kant met het minste
= concentratievermeerdering. aantal deeltjes (moleculen).
De reactie verloopt zo dat er meer warmte wordt
De temperatuur stijgt.
opgenomen: de endotherme reactie wordt bevorderd.
De reactie verloopt zo dat er meer warmte wordt
De temperatuur daalt.
afgegeven: de exotherme reactie wordt bevorderd.
Een katalysator kan de snelheid waarmee het evenwicht
Toevoegen van een katalysator. wordt ingesteld beïnvloeden maar heeft geen invloed op
de ligging van het chemisch evenwicht.
Katalysator
Evenwicht kan sneller bereikt worden, maat heeft geen invloed op de ligging van het evenwicht
Opm. vaste stoffen tellen niet mee in reactievgl
Volume heeft geen invloed als er aan beide kant evenveel deeltjes zijn
Evenwichtsconstante en ligging van het chemisch evenwicht
Voor de algemene reactie
a A + b B + … ⇌ c C + d D + ...
geldt analoog de evenwichtsconstante
c d ..
[C] e .[D] e . […] e
K c= a b ..
[A] e .[B] e .[…] e
Opm. eenheid van k verschilt
Evenwichtsconstant eist onafhankelijk van de beginconcentratie vd reagerende stoffen
K'c = 1/Kc.
Ligging van het evenwicht
Aflopende vs omkeerbare reacties
Aflopend
Gaat door tot één van de reagentia volledig is opgebruikt
Enkele pijl
Omkeerbaar
Bij de reactieproducten gaan effectieve bosten plaatsvinden waardoor er opnieuw de oorsprongelijke
deeltjes ontstaan
Evenwichtspijl
Beweeglijk of dynamisch evenwicht
Reacties waarbij heen en terugreactie aan gelijke snelhied verlopen en er geen concentratie
verandering plaatsvindt → evenwichtstoestan bereikt
v v v
vr = vl
vrechts bij te
vlinks
t t t
(a) (b) (c)
te is het tijdstip waar het chemisch evenwicht opdtreed → beide reactiesnelheden zijn hier gelijk
chemisch evenwicht = beweeglijk = dynamisch evenwicht
grafische voorstelling van de chemische evenwichtstoestand
A + B ⇌ 2C + D
Concentratieverandering van de stoffen in functie van de tijd Reactiesnelheid in functie van de tijd
, Factoren die het chemisch evenwicht beinvloeden
Wet van le Chatelier – Van ’t Hoff = principe van de kleinste dwang
Invloed Verschuiving evenwicht
Concentratie van één van de De reactie verloopt zo dat de betrokken stof weer wordt
stoffen stijgt. opgebruikt.
Concentratie van één van de De reactie verloopt zo dat de betrokken stof weer wordt
stoffen daalt. bijgemaakt.
Reactievolume vergroot. De reactie verloopt zo dat de concentratie weer toeneemt:
De druk daalt het evenwicht verschuift naar de kant met het grootst
= concentratievermindering. aantal deeltjes (moleculen).
Reactievolume verkleint. De reactie verloopt zo dat de concentratie weer afneemt:
De druk stijgt het evenwicht verschuift naar de kant met het minste
= concentratievermeerdering. aantal deeltjes (moleculen).
De reactie verloopt zo dat er meer warmte wordt
De temperatuur stijgt.
opgenomen: de endotherme reactie wordt bevorderd.
De reactie verloopt zo dat er meer warmte wordt
De temperatuur daalt.
afgegeven: de exotherme reactie wordt bevorderd.
Een katalysator kan de snelheid waarmee het evenwicht
Toevoegen van een katalysator. wordt ingesteld beïnvloeden maar heeft geen invloed op
de ligging van het chemisch evenwicht.
Katalysator
Evenwicht kan sneller bereikt worden, maat heeft geen invloed op de ligging van het evenwicht
Opm. vaste stoffen tellen niet mee in reactievgl
Volume heeft geen invloed als er aan beide kant evenveel deeltjes zijn
Evenwichtsconstante en ligging van het chemisch evenwicht
Voor de algemene reactie
a A + b B + … ⇌ c C + d D + ...
geldt analoog de evenwichtsconstante
c d ..
[C] e .[D] e . […] e
K c= a b ..
[A] e .[B] e .[…] e
Opm. eenheid van k verschilt
Evenwichtsconstant eist onafhankelijk van de beginconcentratie vd reagerende stoffen
K'c = 1/Kc.
Ligging van het evenwicht
