RECHT
H1. HET RECHT EN ZIJN BRONNEN
Samenleven is enkel mogelijk indien we weten hoe anderen reageren in bepaalde omstandigheden
Recht -> afspraken -> voorspelbaarheid -> mogelijkheid tot samenleven
1.1HET BEGRIP RECHT
Recht: geheel v gedragsregels
Afdwingbaar via staatsapparaat (vb. politie, rechtbanken)
o Krijgt gezag v d overheid
o Overtreding -> sanctie
Beïnvloed door
o (Mens)wetenschappen
o Dominante maatschappijvisie
o Geloofsovertuiging (vb. discussie abortus jaren ’80)
Gedragsregels: voorschriften die ons gedrag in een bepaalde richting proberen te sturen
1.1INDELING VAN HET RECHT
Publiek recht privaatrecht
Nationaal recht internationaal recht
Combinatie indelingen -> 4 groepen
o Nationaal publiek recht (burgerlijk recht: huwelijk)
o Internationaal publiek recht (strafrecht: hof v assisen)
o Nationaal privaat recht
o Internationaal privaat recht (volkenrecht)
Bijzondere gevallen
o Zowel publiek als privaat (vb. collectief arbeidsrecht)
1.1.1 PUBLIEK RECHT PRIVAATRECHT
Publiek recht: rechtsregels ivm de organisatie v d samenleving, de structuur v d Staat en de supranationale
structuren
Privaatrecht: regelt de verhoudingen tss individuen, groepen v individuen en rechtspersonen onderling
1
,1.1.2 NATIONAAL INTERNATIONAAL RECHT
Nationaal recht: rechtsregels die v toepassing zijn binnen de grenzen v een internationaal erkende staat
Internationaal recht: rechtsregels die landsgrenzen overstijgen (≈ grensoverschrijdend recht)
1.1.3 NATIONAAL PUBLIEK RECHT
- Grondwettelijk recht – staatsrecht
o Inrichting v staat + fundamentele rechten & vrijheden
- Administratief recht
o Praktische werking v staatsadministratie
- Strafrecht en strafprocesrecht
o Strafbare handeling & straffen + inrichting & bevoegdheid v strafrechtcolleges +
strafprocedures
- Fiscaal recht en begrotingsrecht
o Inkomsten v belangsten + uitgaven
1.1.1 INTERNATIONAAL PUBLIEK RECHT
- Volkenrecht
o Onderlinge betrekking staten + afspraken in verdragen
1.1.1 NATIONAAL PRIVAATRECHT
- Burgerlijk recht
o Verhoudingen tss burgers
- Handelsrecht
o Statuut v handelaren + commerciële activiteit
1.1.1 INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
Uitmaken welke nationale wetgeving v toepassing is in een conflict waarin elementen uit verschillende staten
aanwezig zijn
1.1.2 BIJZONDERE GEVALLEN
2
, - Sociaal recht
o Arbeidsrecht + sociale zekerheidsrecht
- Arbeidsrecht
o Verhoudingen tss werkgevers en -nemers
- Sociale zekerheidsrecht
o Verplichte sociale verzekeringen voor werknemers & zelfstandigen
1.1BRONNEN VAN HET RECHT
Rechtsbronnen: plaats waar men de inhoud v h recht kan vinden
Hiërarchie rechtsbronnen
1. Internationale rechtsbronnen
2. Belgische federale wetgeving
3. Gewoonterecht
4. Rechtspraak en rechtsleer
Bij conflict geldt hoogste rechtsbron
1.1.1 INTERNATIONALE RECHTSBRONNEN
Internationale regels gelden in België indien:
- België verdrag sluit met 1 of meerdere staten dat gevolgen heeft voor binnenlandse zaken
- België door het sluiten v een verdrag lid is geworden v een internationale organisatie
o Regels v verdrag gelden dan in België
3
, Gaan voor op grondwet!
4
H1. HET RECHT EN ZIJN BRONNEN
Samenleven is enkel mogelijk indien we weten hoe anderen reageren in bepaalde omstandigheden
Recht -> afspraken -> voorspelbaarheid -> mogelijkheid tot samenleven
1.1HET BEGRIP RECHT
Recht: geheel v gedragsregels
Afdwingbaar via staatsapparaat (vb. politie, rechtbanken)
o Krijgt gezag v d overheid
o Overtreding -> sanctie
Beïnvloed door
o (Mens)wetenschappen
o Dominante maatschappijvisie
o Geloofsovertuiging (vb. discussie abortus jaren ’80)
Gedragsregels: voorschriften die ons gedrag in een bepaalde richting proberen te sturen
1.1INDELING VAN HET RECHT
Publiek recht privaatrecht
Nationaal recht internationaal recht
Combinatie indelingen -> 4 groepen
o Nationaal publiek recht (burgerlijk recht: huwelijk)
o Internationaal publiek recht (strafrecht: hof v assisen)
o Nationaal privaat recht
o Internationaal privaat recht (volkenrecht)
Bijzondere gevallen
o Zowel publiek als privaat (vb. collectief arbeidsrecht)
1.1.1 PUBLIEK RECHT PRIVAATRECHT
Publiek recht: rechtsregels ivm de organisatie v d samenleving, de structuur v d Staat en de supranationale
structuren
Privaatrecht: regelt de verhoudingen tss individuen, groepen v individuen en rechtspersonen onderling
1
,1.1.2 NATIONAAL INTERNATIONAAL RECHT
Nationaal recht: rechtsregels die v toepassing zijn binnen de grenzen v een internationaal erkende staat
Internationaal recht: rechtsregels die landsgrenzen overstijgen (≈ grensoverschrijdend recht)
1.1.3 NATIONAAL PUBLIEK RECHT
- Grondwettelijk recht – staatsrecht
o Inrichting v staat + fundamentele rechten & vrijheden
- Administratief recht
o Praktische werking v staatsadministratie
- Strafrecht en strafprocesrecht
o Strafbare handeling & straffen + inrichting & bevoegdheid v strafrechtcolleges +
strafprocedures
- Fiscaal recht en begrotingsrecht
o Inkomsten v belangsten + uitgaven
1.1.1 INTERNATIONAAL PUBLIEK RECHT
- Volkenrecht
o Onderlinge betrekking staten + afspraken in verdragen
1.1.1 NATIONAAL PRIVAATRECHT
- Burgerlijk recht
o Verhoudingen tss burgers
- Handelsrecht
o Statuut v handelaren + commerciële activiteit
1.1.1 INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
Uitmaken welke nationale wetgeving v toepassing is in een conflict waarin elementen uit verschillende staten
aanwezig zijn
1.1.2 BIJZONDERE GEVALLEN
2
, - Sociaal recht
o Arbeidsrecht + sociale zekerheidsrecht
- Arbeidsrecht
o Verhoudingen tss werkgevers en -nemers
- Sociale zekerheidsrecht
o Verplichte sociale verzekeringen voor werknemers & zelfstandigen
1.1BRONNEN VAN HET RECHT
Rechtsbronnen: plaats waar men de inhoud v h recht kan vinden
Hiërarchie rechtsbronnen
1. Internationale rechtsbronnen
2. Belgische federale wetgeving
3. Gewoonterecht
4. Rechtspraak en rechtsleer
Bij conflict geldt hoogste rechtsbron
1.1.1 INTERNATIONALE RECHTSBRONNEN
Internationale regels gelden in België indien:
- België verdrag sluit met 1 of meerdere staten dat gevolgen heeft voor binnenlandse zaken
- België door het sluiten v een verdrag lid is geworden v een internationale organisatie
o Regels v verdrag gelden dan in België
3
, Gaan voor op grondwet!
4
