Samenvatting mensenrechten, gezondheid en maatschappij 1

2020-2021 Samenvatting mensenrechten


Stephanie de Maesschalck

1. ABC van de mensenrechten
 Aandacht voor mensenrechten
 Bescherming van de mensenrechten
 Compensatie van onrecht


2. Universele verklaring voor de rechten van de mens (UVRM)
2.1. Intro
 Door VN
 Grondlegger: Eleanor Roosevelt (1884-1962)
 Universeel
 Voor alle mensen in alle landen hetzelfde
 Hoe tijdsloos? Hoe universeel?
 Tot 1968 stonden vrouwen onder voogdij van hun echtgenoot en waren ze
handelingsonbekwaam
 Afschaffing doodstraf pas in 1996 terwijl in Japan en sommige staten in de VSA, de doodstraf
nog steeds bestaat
 Iedereen is verantwoordelijk voor respecteren en bevorderen mensenrechten
 Recht op gezonde omgeving is nog niet vastgelegd als universeel recht
 Recht op leven
 Geschonden als iemand sterft door onaangepast geweld door politie, doodstraf
 Recht op scheiding staat en recht
 Opgeworpen door tegenstanders van GAS1 boetes
 Recht vs ethiek
 Is iemands godsdienst bespotten, iets wat je zou horen te doen?
 Moet de maatschappij de kosten opnemen voor een behandeling die het gevolg is van ongezond
leven?
 Is het je plicht om ethisch verantwoorde kleren te kopen, ookal is het veel duurder?
 Mensenrechten geven je extra handvaten om ethische beslissingen te nemen


2.2. Belang
 Beginnen op kleine plaatsen  als ze daar geen betekenis hebben, hebben ze weinig betekenis
ergens anders
 Barometer van liga op Vlamingen
1
Gemeentelijke administratieve sancties

1

,2020-2021 Samenvatting mensenrechten

 2/3: mensenrechten geschonden
 91% vindt mensenrecht belangrijk
 Vrije meningsuiting belangrijkst
 1/5 kent alle recht
 6/10 doet niets om mensenrechten te steunen
 4/10 wil meer doen om mensenrechten te steunen
 UK 2016: Bill of rights
 UVRM vervangen
 Waarom? Welke rechten weg?
 Veel protest van artsen
 Ontbreken van mensenrechten
 Armoede, oorlog, milieurampen
 Superioriteitsdenken
 Wetenschappelijk racisme, apartheid, kolonisatie, fascisme
 Polarisering2 en populisme3
 Maatschappelijk vs individueel schuldmodel
 Framing en dehumanisering
 Voorbeeld: vluchtelingen worden niet gezien als mensen maar als een probleem die opgelost
moet worden
 Belang voor artsen
 We moeten schending rechten aanklagen en voorkomen
 Vroeger waren artsen betrokken bij foltering
 Via patiëntencontact kunnen we schendig rechten detecteren
 Voorbeeld: PHR
 Maagdelijkheidstest via Hymen
 Is eigenlijk geen bewijs dat ze maagd is
 Familie hecht er veel belang in  schrijf je een blaadje dat ze maagd is? Neen want meegaan
in het verhaal is schending vrouwenrechten
 Andere voorbeelden: de tinten, dokters van de wereld, Humain, Besma,…




2
Groter wij-zij denken: tegenstellingen tussen groepen wordt sterker, waardoor de groepen meer tegenover
elkaar komen te staan
3
Centrale tegenstelling tussen volk en elite: populist kiest de kant van het volk

2

, 2020-2021 Samenvatting mensenrechten


3. Ontstaan van mensenrechten
 Historisch
 Eerste human right charter: Mesopotamië
 Niet neergeschreven
 Gedragsregels om conflict te vermijden
 Morele codes
 17-18e eeuw: de verlichting
 Sociale verantwoordelijkheid naar individuele noden
 Nog steeds religieus
 Franse revolutie
 Declaration des droits de l’homme et du cityoyen 26/08/1789
 19e eeuw
 Hoogtepunt koloniale expansie van Europese grootmachten (bv Congo)
 werd goedgepraat
 Religie: onderwerpen van vreemde volkeren owv hun zielenheil
 Wetenschap: op zoek naar biologische verklaringen voor technologische en cullturele
achterstand van zogenaamde ‘nog kindelrijke wilde volkeren’
= wetenschappelijk racisme
 Sociaal darwinisme
 Ideologische rechtvaardigheid voor de sociale ongelijkheid
 Gevolg van erfelijkhe minderwaardigheid van de armen
 Rechtvaardiging voor racisme en imperialisme4
 Komt vooral tot uiting in systeem van laisser-faire5
 Eugenetica
= onderzoek naar het verbeteren van de genetische samenstelling van een populatie 
verbeteren mensenras
 Doorgeslagen evolutieleer van Charles Darwin
 Sommigen vonden dat dit proces te traag verloopt
 Natuur handje toesteken
 Positieve eugenetica: meest geschikte aanmoedigen
 Negatieve eugenetica: sterilisatie van… uitroeiing van… (bv joden)




 Haatcampagne-onmenselijking

4
Streven naar macht
5
Vrijheid productie en handelsverkeer

3