Examenmatrijs vermogensrecht
1.1 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze behoort tot het goederenrecht
(wetboek 3) of het verbintenissenrecht (wetboek 6).
Goederenrecht gaat over het eigendom en zeggenschap over goederen. Het is een deel van
het vermogensrecht waarin goederen centraal staan en dat houdt in alle bestanddelen van
iemands vermogen, zowel zaken (materiële objecten, roerend of onroerend) als
vermogensrechten die in geld zijn uit te drukken.
Het verbintenissenrecht omvat wet- en regelgeving over, van, voor verbintenissen die
voortkomen uit de wet, uit een overeenkomst (zoals een koopovereenkomst,
huurovereenkomst of arbeidsovereenkomst) of uit een zogenaamde natuurlijke verbintenis.
1.2 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een absoluut (wetboek
3 de eerste 8 artikelen) of relatief recht.
Een relatief recht is een recht dat alleen tegen bepaalde personen kan worden ingeroepen.
In tegenstelling tot een absoluut recht, dat tegenover iedereen ingeroepen kan worden.
Relatieve rechten: vruchtgebruik, hypotheek, erfpacht, eigendom, pand, appartement,
opstal, erfdienstbaarheid.
Het absoluut recht is een recht dat tegenover iedereen kan worden gehandhaafd. Absoluut
recht wordt ook wel aangeduid als exclusief recht
Absolute rechten: eigendomsrecht, recht van erfdienstbaarheid, recht van erfpacht, recht
van opstal, appartementsrecht, recht van vruchtgebruik, recht van pand, recht van
hypotheek, rechten van intellectueel eigendom.
1.3 De kandidaat onderbouwt voor een situatie van welk soort goed(eren) er sprake is
(een zaak, een vermogensrecht, een registergoed, een niet-registergoed, een roerende
zaak, een onroerende zaak).
Een zaak: een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object. Op grond van
rechtspraak worden ook warmte, informatie en elektriciteit als zaken aangemerkt.
Een vermogensrecht: Rechten die op geld waardeerbaar zijn en die de rechthebbende aan
een ander kan overdragen.
Een registergoed: Goederen die alleen kunnen worden overgedragen als dat wordt
bijgehouden in een openbaar register.
Een niet-registergoed: Goederen die niet volgens de wet als registergoederen zijn aangeduid
Een roerende zaak: Zaken die niet onroerend zijn.
Een onroerende zaak: De grond, delfstoffen in de grond en beplantingen en gebouwen die
duurzaam met de grond verbonden zijn.
1.4 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van houderschap, eigendom
en/of bezit.
Houderschap: iemand de macht heeft over een zaak van een ander maar zich niet als de
eigenaar gedraagt.
Eigendom: gebruik van de zaak, vruchten nemen, vervreemden, bezwaren, revindicatie.
Bezit: Iemand heeft de macht over een zaak én hij gedraagt zich als eigenaar.
, 1.5 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze voldoet aan de vereisten voor
overdracht.
Eisen voor een geldige overdracht: geldige titel, beschikkingsbevoegdheid van de
vervreemder, levering. (Art. 3:84 BW Geldige overdracht)
Alleen indien aan deze drie eisen is voldaan, wordt de eigendom rechtsgeldig overgedragen
1.6 De kandidaat onderbouwt voor een situatie op welke wijze de levering van goederen
(roerende en onroerende zaken en vermogensrechten) plaatsvindt. NB de genoemde
leveringen art 3:115 BW worden niet getoetst.
Levering met de korte hand, Levering met de lange hand, levering constitutum possessorium
1.7 De kandidaat onderbouwt voor een situatie met roerende zaken of er sprake is van
derdenbescherming. NB derdenbescherming voor registergoederen en rechten op naam
worden niet getoetst.
Als er sprake is van een overdracht van een roerende zaak, niet-registergoed, of een recht
aan toonder of order door een onbevoegde vervreemder.
1.8 De kandidaat stelt de wijze van verkrijging van goederen vast (verjaring, erfopvolging,
natrekking, inbezitneming (toe-eigening), zaakvorming, vinderschap, schatvinding,
vermenging).
Verjaring
Erfopvolging: Het overgaan van het vermogen van een overledene op één of meer andere
personen.
Natrekking: De eigenaar van een hoofdzaak wordt ook eigenaar van de bijzaak.
Inbezitneming (toe-eigening): Het in bezitnemen van een zaak die aan niemand toebehoort.
Zaakvorming: Iemand wordt eigenaar van een nieuwe zaak die hij vormt uit zaken waarvan
hij geen eigenaar was. Art. 5:16 BW
Vinderschap: Iemand vindt een onbeheerde zaak en wordt daarvan eigenaar. Art. 5:5 BW
Schatvinding: De eigendom van een gevonden schat komt in gelijke delen toe aan degene
die de schat heeft gevonden en aan de eigenaar van de zaak waarin die schat verborgen zat.
Art. 5:13 BW
Vermenging: Twee of meer roerende zaken worden vermengd tot een nieuwe hoofdzaak,
waarbij de eigendom van de delen overgaat. Art. 5:14 BW
1.9 De kandidaat onderbouwt voor een situatie van welk zekerheidsrecht er sprake is
(hypotheek, pand).
Hypotheek: Het zekerheidsrecht dat gevestigd wordt op registergoederen
Pand: Het zekerheidsrecht dat gevestigd wordt op niet-registergoederen of op vorderingen.
1.10 De kandidaat analyseert voor een situatie de rol van de actoren bij het vestigen van
een hypotheek (hypotheekhouder, hypotheekgever) of pand (pandhouder, pandgever).
1.1 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze behoort tot het goederenrecht
(wetboek 3) of het verbintenissenrecht (wetboek 6).
Goederenrecht gaat over het eigendom en zeggenschap over goederen. Het is een deel van
het vermogensrecht waarin goederen centraal staan en dat houdt in alle bestanddelen van
iemands vermogen, zowel zaken (materiële objecten, roerend of onroerend) als
vermogensrechten die in geld zijn uit te drukken.
Het verbintenissenrecht omvat wet- en regelgeving over, van, voor verbintenissen die
voortkomen uit de wet, uit een overeenkomst (zoals een koopovereenkomst,
huurovereenkomst of arbeidsovereenkomst) of uit een zogenaamde natuurlijke verbintenis.
1.2 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een absoluut (wetboek
3 de eerste 8 artikelen) of relatief recht.
Een relatief recht is een recht dat alleen tegen bepaalde personen kan worden ingeroepen.
In tegenstelling tot een absoluut recht, dat tegenover iedereen ingeroepen kan worden.
Relatieve rechten: vruchtgebruik, hypotheek, erfpacht, eigendom, pand, appartement,
opstal, erfdienstbaarheid.
Het absoluut recht is een recht dat tegenover iedereen kan worden gehandhaafd. Absoluut
recht wordt ook wel aangeduid als exclusief recht
Absolute rechten: eigendomsrecht, recht van erfdienstbaarheid, recht van erfpacht, recht
van opstal, appartementsrecht, recht van vruchtgebruik, recht van pand, recht van
hypotheek, rechten van intellectueel eigendom.
1.3 De kandidaat onderbouwt voor een situatie van welk soort goed(eren) er sprake is
(een zaak, een vermogensrecht, een registergoed, een niet-registergoed, een roerende
zaak, een onroerende zaak).
Een zaak: een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object. Op grond van
rechtspraak worden ook warmte, informatie en elektriciteit als zaken aangemerkt.
Een vermogensrecht: Rechten die op geld waardeerbaar zijn en die de rechthebbende aan
een ander kan overdragen.
Een registergoed: Goederen die alleen kunnen worden overgedragen als dat wordt
bijgehouden in een openbaar register.
Een niet-registergoed: Goederen die niet volgens de wet als registergoederen zijn aangeduid
Een roerende zaak: Zaken die niet onroerend zijn.
Een onroerende zaak: De grond, delfstoffen in de grond en beplantingen en gebouwen die
duurzaam met de grond verbonden zijn.
1.4 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van houderschap, eigendom
en/of bezit.
Houderschap: iemand de macht heeft over een zaak van een ander maar zich niet als de
eigenaar gedraagt.
Eigendom: gebruik van de zaak, vruchten nemen, vervreemden, bezwaren, revindicatie.
Bezit: Iemand heeft de macht over een zaak én hij gedraagt zich als eigenaar.
, 1.5 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of deze voldoet aan de vereisten voor
overdracht.
Eisen voor een geldige overdracht: geldige titel, beschikkingsbevoegdheid van de
vervreemder, levering. (Art. 3:84 BW Geldige overdracht)
Alleen indien aan deze drie eisen is voldaan, wordt de eigendom rechtsgeldig overgedragen
1.6 De kandidaat onderbouwt voor een situatie op welke wijze de levering van goederen
(roerende en onroerende zaken en vermogensrechten) plaatsvindt. NB de genoemde
leveringen art 3:115 BW worden niet getoetst.
Levering met de korte hand, Levering met de lange hand, levering constitutum possessorium
1.7 De kandidaat onderbouwt voor een situatie met roerende zaken of er sprake is van
derdenbescherming. NB derdenbescherming voor registergoederen en rechten op naam
worden niet getoetst.
Als er sprake is van een overdracht van een roerende zaak, niet-registergoed, of een recht
aan toonder of order door een onbevoegde vervreemder.
1.8 De kandidaat stelt de wijze van verkrijging van goederen vast (verjaring, erfopvolging,
natrekking, inbezitneming (toe-eigening), zaakvorming, vinderschap, schatvinding,
vermenging).
Verjaring
Erfopvolging: Het overgaan van het vermogen van een overledene op één of meer andere
personen.
Natrekking: De eigenaar van een hoofdzaak wordt ook eigenaar van de bijzaak.
Inbezitneming (toe-eigening): Het in bezitnemen van een zaak die aan niemand toebehoort.
Zaakvorming: Iemand wordt eigenaar van een nieuwe zaak die hij vormt uit zaken waarvan
hij geen eigenaar was. Art. 5:16 BW
Vinderschap: Iemand vindt een onbeheerde zaak en wordt daarvan eigenaar. Art. 5:5 BW
Schatvinding: De eigendom van een gevonden schat komt in gelijke delen toe aan degene
die de schat heeft gevonden en aan de eigenaar van de zaak waarin die schat verborgen zat.
Art. 5:13 BW
Vermenging: Twee of meer roerende zaken worden vermengd tot een nieuwe hoofdzaak,
waarbij de eigendom van de delen overgaat. Art. 5:14 BW
1.9 De kandidaat onderbouwt voor een situatie van welk zekerheidsrecht er sprake is
(hypotheek, pand).
Hypotheek: Het zekerheidsrecht dat gevestigd wordt op registergoederen
Pand: Het zekerheidsrecht dat gevestigd wordt op niet-registergoederen of op vorderingen.
1.10 De kandidaat analyseert voor een situatie de rol van de actoren bij het vestigen van
een hypotheek (hypotheekhouder, hypotheekgever) of pand (pandhouder, pandgever).
