2021
Onderneming en Privacy aantekeningen
Dave Roetert
14-11-2021
,Inhoud
Week 1: De totstandkoming van de AVG en het belang van privacy voor ondernemers...................2
Kennisclip 1: Privacy(recht) in het algemeen en het ontstaan van het gegevensbeschermingsrecht.2
Kennisclip 2: Ontwikkeling gegevensbeschermingsrecht in de Europese Unie...................................4
Kennisclip 3: Het gegevensbeschermingsrecht in Nederland en het belang voor ondernemers........9
Week 2: Reikwijdte AVG, actoren en beginselen.............................................................................16
Kennisclip 1: Materiele en territoriale werkingssfeer AVG...............................................................16
Kennisclip 2: Actoren en beginselen gegevensverwerking...............................................................24
Week 3: Grondslagen voor gegevensverwerking en rechten van betrokkenen................................29
Kennisclip 1: Grondslagen voor gegevensverwerking.......................................................................29
Kennisclip 2: Het verwerken van bijzondere persoonsgegevens......................................................37
Kennisclip 3: Rechten van betrokkenen............................................................................................43
Week 4: Plichten van de verwerkingsverantwoordelijke en rechtsbescherming.............................52
Kennisclip 1: Verplichtingen verwerkingsverantwoordelijke............................................................52
Kennisclip 2: Rechtsbescherming voor een betrokkene...................................................................60
Week 5: Plichten van de verwerkingsverantwoordelijke II: calamiteiten en toezicht......................67
Introductieclip..................................................................................................................................67
Kennisclip 1: Beveiliging van verwerking en melding datalekken.....................................................67
Kennisclip 2: Gedragscodes en certificering.....................................................................................74
Kennisclip 3: Toezicht.......................................................................................................................77
Week 6: Internationale aspecten.....................................................................................................82
Introductieclip..................................................................................................................................82
Kennisclip 1: Doorgifte aan derde landen.........................................................................................82
Kennisclip 2: De UAVG......................................................................................................................87
Kennisclip 3: Vergelijking Nederland – Duitsland.............................................................................91
Week 7: AVG in de praktijk: raakvlakken met andere rechtsgebieden en overheidsinstantie +
responsie.........................................................................................................................................93
Introductieclip..................................................................................................................................93
Kennisclip 1: Introductie beperking rechten en verplichtingen........................................................93
Kennisclip 2: Wettelijke beperking rechten en verplichtingen..........................................................95
Kennisclip 3: Beperking rechten en verplichtingen in UAVG............................................................97
1
,Week 1: De totstandkoming van de AVG en het belang van
privacy voor ondernemers
Kennisclip 1: Privacy(recht) in het algemeen en het ontstaan van het
gegevensbeschermingsrecht
Agenda week 1
Te behandelen onderwerpen:
o Privacy(recht) in het algemeen en het ontstaan van het
gegevensbeschermingsrecht→ kennisclip 1
o De ontwikkeling van het gegevensbeschermingsrecht in Europa→ kennisclip 2
o De ontwikkeling van het gegevensbeschermingsrecht in Nederland + het belang voor
ondernemers→ kennisclip 3
Privacy(recht) algemeen
Privacy: persoonlijke levenssfeer
Oud grondrecht vastgelegd in Verdragen en de Nederlandse Grondwet
Voorbeelden van grondrechten in Nederlandse Grondwet
Art 8 EVRM→ begrip privéleven
“Over het algemeen wordt onder privacy verstaan de persoonlijke levenssfeer. Als je kijkt
naar bepaalde beschermingsregels ten aanzien van privacy, dan zie je dat dat een hele
andere achtergrond heeft en ook een hele andere geschiedenis heeft. Algemene
privacyregelgeving bestaat al veel langer dan het gegevensbeschermingsrecht. Bijvoorbeeld
in Nederland kennen we al vanaf de 19de eeuw het huizenrecht, dus regels ten aanzien van
huisvredebreuk. Of het briefgeheim. In Nederland was al heel vroeg bepaalde regelgeving
met betrekking tot de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de Grondwet
vastgelegd. Later is dat ook in Europa in algemene zin vastgelegd.”
o Het is van belang dat de begrippen privacy en bescherming gegevensrecht uit elkaar
gehouden worden. Privacy is namelijk een veel ruimer begrip. Daaronder valt dus
niet alleen maar het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, maar als
je kijkt in artikel 8 EVRM valt daar bijvoorbeeld ook de bescherming van het familie
en gezinsleven onder.
Ontstaan gegevensbeschermingsrecht
Toename internationale belangstelling bescherming persoonsgegevens
Raad van Europa → art 8 EVRM
Verdrag van Straatsburg
Jurisprudentie EHRM
Huidige betekenis Verdrag en art 8 EVRM
“Met name door technologische ontwikkelingen (bijvoorbeeld automatisering, de komst van
computers) is de belangstelling op internationaal niveau voor bescherming van
persoonsgegevens verder toegenomen. De raad van Europa is in feite de eerste organisatie
binnen Europa die een belangrijke rol heeft gespeeld in het tot stand brengen van regels die
zien op bescherming van persoonsgegevens.
2
, De Raad van Europa is een organisatie die in 1949 is opgericht en die organisatie had als doel
de ontwikkeling van gemeenschappelijke democratische beginselen in Europa. Zo zijn
bijvoorbeeld alle lidstaten van de Europese Unie lid ook van de raad van Europa, maar ook
daarbuiten zijn landen toegetreden tot die organisatie. Een voorbeeld van een instrument
dat afkomstig is van de raad van Europa is dus het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens. De raad heeft in feite al in het begin de bescherming van persoonsgegevens in
verband gebracht ook met art 8 van het EVRM en het daar dus onder geschaard. Alleen
vroeg de raad zich dus wel af of dat gezien alle technologische ontwikkelingen, of art 8 EVRM
als zodanig voldoende bescherming zal bieden aan personen van wie persoonsgegevens
worden verwerkt. Zo’n commissie is aan de slag gegaan en heeft bepaalde resoluties tot
stand gebracht en die moesten in feite ertoe leiden dat op nationaal niveau bepaalde
wetgeving tot stand zou worden gebracht wat specifiek bescherming zou geven aan
persoonsgegevens. Aangezien die resoluties niet bindend waren, hebben ze niet het
gewenste effect gehad. Later is wel ,mede op basis van die resoluties, een verdrag tot stand
gebracht. Dat is dus het verdrag van Straatsburg.
Het verdrag van Straatsburg is uiteindelijk in 1981 door de landen van de Raad van Europa
ondertekend en het is in 1985 in werking getreden. Dit is het allereerste verdrag waarin
regels zijn gesteld voor verschillende landen die betrekking hebben op bescherming van
persoonsgegevens. Als je naar de inhoud van het verdrag kijkt dan zie je dat heel veel
onderwerpen zijn geregeld die wij nu nog steeds in de AVG terugvinden, dus in die zin is het
verdrag echt een basis geweest voor de totstandkoming van latere
gegevensbeschermingsregels
o Onderwerpen die destijds als in het verdrag zijn geregeld:
Bijvoorbeeld wanneer is sprake van verwerking van persoonsgegevens?
Welke beginselen moeten in acht worden genomen bij de verwerking van
persoonsgegevens?
Welke categorieën van persoonsgegevens ten aanzien waarvan mag er geen
verwerking plaatsvinden?
Waarborgen voor de persoon van wie de gegevens worden verwerkt
Uitzonderingen
Sancties en Rechtsmiddelen
Art 8 EVRM en het gegevensbeschermingsrecht. Ook al voor het verdrag heeft de Raad van
Europa en het EHRM al erkend dat onder het algemene artikel 8 EVRM ook bescherming van
persoonsgegevens valt. Maar met de komst van het Verdrag van Straatsburg is dus het aantal
rechtszaken op grond van art 8 EVRM, waarbij beroep werd gedaan op schending van of een
inbreuk op de bescherming van persoonsgegevens wordt gedaan is enorm toegenomen. Het
EHRM moest in toenemende mate zich uitspreken over het recht op bescherming van
persoonsgegevens en hoe dat in de praktijk moet worden uitgelegd en hoe ermee moet
worden omgegaan. Daarbij verwees het EHRM ook heel vaak naar het Verdrag van
Straatsburg en de bepalingen die daarin stonden. Het Europees Hof heeft destijds al het
gegevensbeschermingsrecht verder uitgelegd in haar jurisprudentie.
3
Onderneming en Privacy aantekeningen
Dave Roetert
14-11-2021
,Inhoud
Week 1: De totstandkoming van de AVG en het belang van privacy voor ondernemers...................2
Kennisclip 1: Privacy(recht) in het algemeen en het ontstaan van het gegevensbeschermingsrecht.2
Kennisclip 2: Ontwikkeling gegevensbeschermingsrecht in de Europese Unie...................................4
Kennisclip 3: Het gegevensbeschermingsrecht in Nederland en het belang voor ondernemers........9
Week 2: Reikwijdte AVG, actoren en beginselen.............................................................................16
Kennisclip 1: Materiele en territoriale werkingssfeer AVG...............................................................16
Kennisclip 2: Actoren en beginselen gegevensverwerking...............................................................24
Week 3: Grondslagen voor gegevensverwerking en rechten van betrokkenen................................29
Kennisclip 1: Grondslagen voor gegevensverwerking.......................................................................29
Kennisclip 2: Het verwerken van bijzondere persoonsgegevens......................................................37
Kennisclip 3: Rechten van betrokkenen............................................................................................43
Week 4: Plichten van de verwerkingsverantwoordelijke en rechtsbescherming.............................52
Kennisclip 1: Verplichtingen verwerkingsverantwoordelijke............................................................52
Kennisclip 2: Rechtsbescherming voor een betrokkene...................................................................60
Week 5: Plichten van de verwerkingsverantwoordelijke II: calamiteiten en toezicht......................67
Introductieclip..................................................................................................................................67
Kennisclip 1: Beveiliging van verwerking en melding datalekken.....................................................67
Kennisclip 2: Gedragscodes en certificering.....................................................................................74
Kennisclip 3: Toezicht.......................................................................................................................77
Week 6: Internationale aspecten.....................................................................................................82
Introductieclip..................................................................................................................................82
Kennisclip 1: Doorgifte aan derde landen.........................................................................................82
Kennisclip 2: De UAVG......................................................................................................................87
Kennisclip 3: Vergelijking Nederland – Duitsland.............................................................................91
Week 7: AVG in de praktijk: raakvlakken met andere rechtsgebieden en overheidsinstantie +
responsie.........................................................................................................................................93
Introductieclip..................................................................................................................................93
Kennisclip 1: Introductie beperking rechten en verplichtingen........................................................93
Kennisclip 2: Wettelijke beperking rechten en verplichtingen..........................................................95
Kennisclip 3: Beperking rechten en verplichtingen in UAVG............................................................97
1
,Week 1: De totstandkoming van de AVG en het belang van
privacy voor ondernemers
Kennisclip 1: Privacy(recht) in het algemeen en het ontstaan van het
gegevensbeschermingsrecht
Agenda week 1
Te behandelen onderwerpen:
o Privacy(recht) in het algemeen en het ontstaan van het
gegevensbeschermingsrecht→ kennisclip 1
o De ontwikkeling van het gegevensbeschermingsrecht in Europa→ kennisclip 2
o De ontwikkeling van het gegevensbeschermingsrecht in Nederland + het belang voor
ondernemers→ kennisclip 3
Privacy(recht) algemeen
Privacy: persoonlijke levenssfeer
Oud grondrecht vastgelegd in Verdragen en de Nederlandse Grondwet
Voorbeelden van grondrechten in Nederlandse Grondwet
Art 8 EVRM→ begrip privéleven
“Over het algemeen wordt onder privacy verstaan de persoonlijke levenssfeer. Als je kijkt
naar bepaalde beschermingsregels ten aanzien van privacy, dan zie je dat dat een hele
andere achtergrond heeft en ook een hele andere geschiedenis heeft. Algemene
privacyregelgeving bestaat al veel langer dan het gegevensbeschermingsrecht. Bijvoorbeeld
in Nederland kennen we al vanaf de 19de eeuw het huizenrecht, dus regels ten aanzien van
huisvredebreuk. Of het briefgeheim. In Nederland was al heel vroeg bepaalde regelgeving
met betrekking tot de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de Grondwet
vastgelegd. Later is dat ook in Europa in algemene zin vastgelegd.”
o Het is van belang dat de begrippen privacy en bescherming gegevensrecht uit elkaar
gehouden worden. Privacy is namelijk een veel ruimer begrip. Daaronder valt dus
niet alleen maar het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, maar als
je kijkt in artikel 8 EVRM valt daar bijvoorbeeld ook de bescherming van het familie
en gezinsleven onder.
Ontstaan gegevensbeschermingsrecht
Toename internationale belangstelling bescherming persoonsgegevens
Raad van Europa → art 8 EVRM
Verdrag van Straatsburg
Jurisprudentie EHRM
Huidige betekenis Verdrag en art 8 EVRM
“Met name door technologische ontwikkelingen (bijvoorbeeld automatisering, de komst van
computers) is de belangstelling op internationaal niveau voor bescherming van
persoonsgegevens verder toegenomen. De raad van Europa is in feite de eerste organisatie
binnen Europa die een belangrijke rol heeft gespeeld in het tot stand brengen van regels die
zien op bescherming van persoonsgegevens.
2
, De Raad van Europa is een organisatie die in 1949 is opgericht en die organisatie had als doel
de ontwikkeling van gemeenschappelijke democratische beginselen in Europa. Zo zijn
bijvoorbeeld alle lidstaten van de Europese Unie lid ook van de raad van Europa, maar ook
daarbuiten zijn landen toegetreden tot die organisatie. Een voorbeeld van een instrument
dat afkomstig is van de raad van Europa is dus het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens. De raad heeft in feite al in het begin de bescherming van persoonsgegevens in
verband gebracht ook met art 8 van het EVRM en het daar dus onder geschaard. Alleen
vroeg de raad zich dus wel af of dat gezien alle technologische ontwikkelingen, of art 8 EVRM
als zodanig voldoende bescherming zal bieden aan personen van wie persoonsgegevens
worden verwerkt. Zo’n commissie is aan de slag gegaan en heeft bepaalde resoluties tot
stand gebracht en die moesten in feite ertoe leiden dat op nationaal niveau bepaalde
wetgeving tot stand zou worden gebracht wat specifiek bescherming zou geven aan
persoonsgegevens. Aangezien die resoluties niet bindend waren, hebben ze niet het
gewenste effect gehad. Later is wel ,mede op basis van die resoluties, een verdrag tot stand
gebracht. Dat is dus het verdrag van Straatsburg.
Het verdrag van Straatsburg is uiteindelijk in 1981 door de landen van de Raad van Europa
ondertekend en het is in 1985 in werking getreden. Dit is het allereerste verdrag waarin
regels zijn gesteld voor verschillende landen die betrekking hebben op bescherming van
persoonsgegevens. Als je naar de inhoud van het verdrag kijkt dan zie je dat heel veel
onderwerpen zijn geregeld die wij nu nog steeds in de AVG terugvinden, dus in die zin is het
verdrag echt een basis geweest voor de totstandkoming van latere
gegevensbeschermingsregels
o Onderwerpen die destijds als in het verdrag zijn geregeld:
Bijvoorbeeld wanneer is sprake van verwerking van persoonsgegevens?
Welke beginselen moeten in acht worden genomen bij de verwerking van
persoonsgegevens?
Welke categorieën van persoonsgegevens ten aanzien waarvan mag er geen
verwerking plaatsvinden?
Waarborgen voor de persoon van wie de gegevens worden verwerkt
Uitzonderingen
Sancties en Rechtsmiddelen
Art 8 EVRM en het gegevensbeschermingsrecht. Ook al voor het verdrag heeft de Raad van
Europa en het EHRM al erkend dat onder het algemene artikel 8 EVRM ook bescherming van
persoonsgegevens valt. Maar met de komst van het Verdrag van Straatsburg is dus het aantal
rechtszaken op grond van art 8 EVRM, waarbij beroep werd gedaan op schending van of een
inbreuk op de bescherming van persoonsgegevens wordt gedaan is enorm toegenomen. Het
EHRM moest in toenemende mate zich uitspreken over het recht op bescherming van
persoonsgegevens en hoe dat in de praktijk moet worden uitgelegd en hoe ermee moet
worden omgegaan. Daarbij verwees het EHRM ook heel vaak naar het Verdrag van
Straatsburg en de bepalingen die daarin stonden. Het Europees Hof heeft destijds al het
gegevensbeschermingsrecht verder uitgelegd in haar jurisprudentie.
3
