, Globalisering Samenvatting H2
Samenvatting Globalisering
2 De wereld: een systeem van landen en
relaties
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Welke processen hebben geleid tot het huidige patroon van
samenhang tussen en verscheidenheid in relaties van de landen in het
wereldsysteem?
2.1 De eerste contouren van het wereldsysteem
Deelvragen
1 Hoe is het wereldsysteem in economisch opzicht opgebouwd?
2 Hoe is het patroon in het economische wereldsysteem ontstaan en
welke rol speelden hegemoniale staten daarbij??
3 Hoe verschoof het economische zwaartepunt in de wereld
voorafgaand aan de dekolonisatie?
De wereld als systeem
► Een systeembenadering kan inzicht geven in de samenhang van
verschijnselen en gebieden.
wereldsysteem ● In het wereldsysteem zijn landen elementen die, samen met de
economische, politieke en culturele relaties, het wereldsysteem
vormen.
Drie groepen landen
► Met twee criteria deel je de landen in drie groepjes in:
- de soort economische activiteiten en de omvang ervan.
- de soort (economische en politieke) relaties.
centrumlanden ● Centrumlanden: hoogontwikkeld, grote rol wetenschappelijke
kennis, geavanceerde technologie, grote arbeidsproductiviteit,
gediversifieerde economie, veel hoofdkantoren van internationale
ondernemingen, intensieve handels- en kapitaalstromen, veel
semiperiferie politieke macht.
● Semiperiferie: lager bbp/hoofd dan centrumlanden, meer
arbeidsintensieve exportindustrie, hoge industrialisatiegraad, sterk
periferie georiënteerd op centrum.
fragmentarische ● Periferie: sterk afhankelijk van het centrum en de semiperiferie door
modernisering leveren land- en/of mijnbouwproducten en laagwaardige industriële
goederen, fragmentarische modernisering.
Start van de globalisering
► Na de Europese middeleeuwen kalfde de geopolitieke macht van de
islamitische wereld af.
staat ● Europese staten als Portugal, Spanje, Engeland en Nederland stichtten
kolonialisme koloniën.
● West-Europa was de kernregio in de fase van het handelskapitalisme.
De Geo bovenbouw 5e editie vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2017
Samenvatting Globalisering
2 De wereld: een systeem van landen en
relaties
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Welke processen hebben geleid tot het huidige patroon van
samenhang tussen en verscheidenheid in relaties van de landen in het
wereldsysteem?
2.1 De eerste contouren van het wereldsysteem
Deelvragen
1 Hoe is het wereldsysteem in economisch opzicht opgebouwd?
2 Hoe is het patroon in het economische wereldsysteem ontstaan en
welke rol speelden hegemoniale staten daarbij??
3 Hoe verschoof het economische zwaartepunt in de wereld
voorafgaand aan de dekolonisatie?
De wereld als systeem
► Een systeembenadering kan inzicht geven in de samenhang van
verschijnselen en gebieden.
wereldsysteem ● In het wereldsysteem zijn landen elementen die, samen met de
economische, politieke en culturele relaties, het wereldsysteem
vormen.
Drie groepen landen
► Met twee criteria deel je de landen in drie groepjes in:
- de soort economische activiteiten en de omvang ervan.
- de soort (economische en politieke) relaties.
centrumlanden ● Centrumlanden: hoogontwikkeld, grote rol wetenschappelijke
kennis, geavanceerde technologie, grote arbeidsproductiviteit,
gediversifieerde economie, veel hoofdkantoren van internationale
ondernemingen, intensieve handels- en kapitaalstromen, veel
semiperiferie politieke macht.
● Semiperiferie: lager bbp/hoofd dan centrumlanden, meer
arbeidsintensieve exportindustrie, hoge industrialisatiegraad, sterk
periferie georiënteerd op centrum.
fragmentarische ● Periferie: sterk afhankelijk van het centrum en de semiperiferie door
modernisering leveren land- en/of mijnbouwproducten en laagwaardige industriële
goederen, fragmentarische modernisering.
Start van de globalisering
► Na de Europese middeleeuwen kalfde de geopolitieke macht van de
islamitische wereld af.
staat ● Europese staten als Portugal, Spanje, Engeland en Nederland stichtten
kolonialisme koloniën.
● West-Europa was de kernregio in de fase van het handelskapitalisme.
De Geo bovenbouw 5e editie vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2017
