HOOFDSTUK 4: WAT IS EEN STAD?
We wonen met velen op een kleine oppervlakte. Toch kunnen we nog een onderscheid maken
tussen stad en platteland. Verschillende mensen kiezen bewust om in de stad te wonen, anderen
voelen zich meer thuis in een dorp op het platteland.
Stad Dorp
Veel voorzieningen (winkels, Rust
openbare diensten, …)
Voordelen Groen
Veel activiteiten op vlak van
cultuur, ontspanning, …
Drukte en lawaai Veraf van verschillende
voorzieningen
Nadelen Ongezonde lucht
Weinig nieuwe indrukken,
Onveilig gevoel input op vlak van kunst en
Weinig ruimte en groen cultuur
Zowel bij het aanbieden van diensten, het uitzicht, de bevolking liggen er andere accenten bij een
stad dan bij een dorp. De voordelen van het ene zijn de nadelen van het ander.
We spreken van een stad wanneer die bepaalde functies (handel, werken, ontspanning) aanbiedt en
er ook mensen van buitenaf komen om gebruik te maken van deze functies.
4.1 FUNCTIONELE EN MORFOLOGISCHE VERSTEDELIJKING
Steden breiden hun functies steeds verder uit en bedreigen zo de open ruimte. Stedelijke
basisfuncties zijn o.a. wonen, werken, winkelen, ontspannen, schoollopen... Deze uitbreiding van de
steden naar de open ruimte noemen we verstedelijking. Verstedelijking is dus de geleidelijke
uitbreiding van intensief bewoonde gebieden, als gevolg van bevolkingsgroei of veranderingen in het
levenspatroon van de bevolking. Meestal gaat verstedelijking ten koste van landbouw- of
natuurgebieden.
Vier verschillende vormen van verstedelijking:
- Functionele
- Sociaaleconomische
- Sociologische
- Morfologische
1
, 4.1.1 FUNCTIONELE VERSTEDELIJKING
Door het netwerk dat ontstaat waar kleine woonkernen afhankelijk zijn van grotere steden, vormt
zich een gestructureerde ruimte. Inwoners van kleine dorpen zijn voor verschillende activiteiten
aangewezen op de steden om hun behoeften te voorzien.
Een woonkern wordt een stad als ze veel functies inhoudt, dus als ze een functionele rol vervult, voor
de eigen kern maar ook voor de omgeving ervan. Het moet een zekere centraliteit hebben. Mensen
moeten naar deze plaats komen om goederen te kopen die niet in het eigen dorp aanwezig zijn.
De ruimte waarin mensen van een dorp afhankelijk zijn van een stad wordt de invloedsfeer van die
stad genoemd.
Courante goederen en diensten: iets dat je dagelijks nodig hebt.
- Wil je dichtbij hebben.
- Wordt veel aangeboden.
- Recruteringsgebied is niet ver.
Semi-courante goederen en diensten: heb je minder vaak nodig (bv. schoenen, kapper-
- Grotere invloedssfeer want niet iedereen heeft dit iedere dag nodig.
Luxegoederen en diensten: zeer exclusieve zaken, ga je zelden/nooit naartoe.
- Zeer groot recruteringsgebied en invloedsfeer
Steden hiërarchie: (dorp) – kleine stad – regionale stad – grootstad
Grootsteden in België zijn Brussel, Gent, Antwerpen, Luik en Charleroi
Deze zijn niet naast elkaar gelokaliseerd want dan zouden de
luxegoederen een minder grote invloedssfeer hebben.
Deze kleine steden, middelgrote steden en grote steden vormen als het ware een netwerk waarbij
vooral opvalt dat de kleine steden domineren in aantal t.o.v. de middelgrote steden en grote steden.
Vlaanderen zou als het ware als één grote stad kunnen opgevat worden, maar dan wel een stad met
vele kleine centra en niet één groot centrum van wereldformaat.
2
We wonen met velen op een kleine oppervlakte. Toch kunnen we nog een onderscheid maken
tussen stad en platteland. Verschillende mensen kiezen bewust om in de stad te wonen, anderen
voelen zich meer thuis in een dorp op het platteland.
Stad Dorp
Veel voorzieningen (winkels, Rust
openbare diensten, …)
Voordelen Groen
Veel activiteiten op vlak van
cultuur, ontspanning, …
Drukte en lawaai Veraf van verschillende
voorzieningen
Nadelen Ongezonde lucht
Weinig nieuwe indrukken,
Onveilig gevoel input op vlak van kunst en
Weinig ruimte en groen cultuur
Zowel bij het aanbieden van diensten, het uitzicht, de bevolking liggen er andere accenten bij een
stad dan bij een dorp. De voordelen van het ene zijn de nadelen van het ander.
We spreken van een stad wanneer die bepaalde functies (handel, werken, ontspanning) aanbiedt en
er ook mensen van buitenaf komen om gebruik te maken van deze functies.
4.1 FUNCTIONELE EN MORFOLOGISCHE VERSTEDELIJKING
Steden breiden hun functies steeds verder uit en bedreigen zo de open ruimte. Stedelijke
basisfuncties zijn o.a. wonen, werken, winkelen, ontspannen, schoollopen... Deze uitbreiding van de
steden naar de open ruimte noemen we verstedelijking. Verstedelijking is dus de geleidelijke
uitbreiding van intensief bewoonde gebieden, als gevolg van bevolkingsgroei of veranderingen in het
levenspatroon van de bevolking. Meestal gaat verstedelijking ten koste van landbouw- of
natuurgebieden.
Vier verschillende vormen van verstedelijking:
- Functionele
- Sociaaleconomische
- Sociologische
- Morfologische
1
, 4.1.1 FUNCTIONELE VERSTEDELIJKING
Door het netwerk dat ontstaat waar kleine woonkernen afhankelijk zijn van grotere steden, vormt
zich een gestructureerde ruimte. Inwoners van kleine dorpen zijn voor verschillende activiteiten
aangewezen op de steden om hun behoeften te voorzien.
Een woonkern wordt een stad als ze veel functies inhoudt, dus als ze een functionele rol vervult, voor
de eigen kern maar ook voor de omgeving ervan. Het moet een zekere centraliteit hebben. Mensen
moeten naar deze plaats komen om goederen te kopen die niet in het eigen dorp aanwezig zijn.
De ruimte waarin mensen van een dorp afhankelijk zijn van een stad wordt de invloedsfeer van die
stad genoemd.
Courante goederen en diensten: iets dat je dagelijks nodig hebt.
- Wil je dichtbij hebben.
- Wordt veel aangeboden.
- Recruteringsgebied is niet ver.
Semi-courante goederen en diensten: heb je minder vaak nodig (bv. schoenen, kapper-
- Grotere invloedssfeer want niet iedereen heeft dit iedere dag nodig.
Luxegoederen en diensten: zeer exclusieve zaken, ga je zelden/nooit naartoe.
- Zeer groot recruteringsgebied en invloedsfeer
Steden hiërarchie: (dorp) – kleine stad – regionale stad – grootstad
Grootsteden in België zijn Brussel, Gent, Antwerpen, Luik en Charleroi
Deze zijn niet naast elkaar gelokaliseerd want dan zouden de
luxegoederen een minder grote invloedssfeer hebben.
Deze kleine steden, middelgrote steden en grote steden vormen als het ware een netwerk waarbij
vooral opvalt dat de kleine steden domineren in aantal t.o.v. de middelgrote steden en grote steden.
Vlaanderen zou als het ware als één grote stad kunnen opgevat worden, maar dan wel een stad met
vele kleine centra en niet één groot centrum van wereldformaat.
2
