Wereldorde van Versailles
Fase 1: Blokvorming
Anti-Duitse blokvorming
Interne chaos in Duitsland
1. Spartakistenopstand (jan. 1919) olv Rosa Luxemburg bloedig onderdrukt
Bittere tegenstelling binnen linkse kamp
Illustratie van zware sociale onrust rond binnenlandse conflictlijnen
2. Weimar-republiek 1919 onder sociaaldemocraten na opstappen vd keizer
3. Dolkstootlegende (dolchstoss von hinten) zorgt voor agitatie extreemrechtse groepen - Vrijkorpsen
4. Kapp-putsch(poging) Berlijn (mrt 1920)
5. Algemene staking Ruhr
6. Eerste Ruhrbezetting (door F & B) (april 1920) tegen opstand (tegen ‘dictat van versailles’)
Weimarrepubliek was eigenlijk ook niet blij met het dictat, hoopten door Wilson op
normalisering
Frankrijk ongerust
o weigering VS t.a.v. Volkenbond en garantie voor F & GB
o uitblijven robuust systeem van collectieve veiligheid
o Frankrijk: Duitsland moet definitief verzwakt worden
o 1920-21: Franse akkoorden met B, Polen, Tsj., Roem., Joeg. = eigen allianties smeden ter omsingeling
van Duitsland, maar landen zijn militair niet zo sterk
Akkoord herstelbetalingen (1920-21)
o UK, F, e.a. hebben US leningen af te betalen
o 132 miljard goudmark (ca. 40 miljard dollar), Keynes kritisch
o Hyperinflatie (Mark drukken)
Tweede Ruhrbezetting (jan. 1923) door F met Belgische steun, puur leegplunderen en ‘halen waar ze recht
op hebben’
o Stookt extreemrechtse groepen aan
o Economische en financiële chaos
o Politieke instabiliteit, nieuwe couppoging
Anti-Russische blokvorming
Komintern 1919 = communistische internationale
Wil overal ter wereld afdelingen
Contrarevolutie
Buitenlandse interventie
Pools-Russische oorlog (19-21)
Cordon sanitair door omringende landen omwille van transnationale aspect: vrezen voor die wereldrevolutie
Fase 2: samenwerking
Ontspanning met Duitsland
Impasse anti-Duitse blokvorming
Economische ontspanning
‘Dawesplan’ (1924) = sanering D mark en koppeling aan injectie Amerikaans geld
Sanering mark en herstel D economie = nodig voor europese handelspartners
Verzachting herstelbetalingen
Amerikaanse leningen (invloed nieuw keynesiaans denken)
Politieke ontspanning
‘Locarno-Rijnpact’ (1925), boost voor vertrouwen onderling
Grenzen F-D en B-D: grenzen onschendbaar, definitief
F, B, D, UK, IT: garanties voor westgrenzen Duitsland
Fase 1: Blokvorming
Anti-Duitse blokvorming
Interne chaos in Duitsland
1. Spartakistenopstand (jan. 1919) olv Rosa Luxemburg bloedig onderdrukt
Bittere tegenstelling binnen linkse kamp
Illustratie van zware sociale onrust rond binnenlandse conflictlijnen
2. Weimar-republiek 1919 onder sociaaldemocraten na opstappen vd keizer
3. Dolkstootlegende (dolchstoss von hinten) zorgt voor agitatie extreemrechtse groepen - Vrijkorpsen
4. Kapp-putsch(poging) Berlijn (mrt 1920)
5. Algemene staking Ruhr
6. Eerste Ruhrbezetting (door F & B) (april 1920) tegen opstand (tegen ‘dictat van versailles’)
Weimarrepubliek was eigenlijk ook niet blij met het dictat, hoopten door Wilson op
normalisering
Frankrijk ongerust
o weigering VS t.a.v. Volkenbond en garantie voor F & GB
o uitblijven robuust systeem van collectieve veiligheid
o Frankrijk: Duitsland moet definitief verzwakt worden
o 1920-21: Franse akkoorden met B, Polen, Tsj., Roem., Joeg. = eigen allianties smeden ter omsingeling
van Duitsland, maar landen zijn militair niet zo sterk
Akkoord herstelbetalingen (1920-21)
o UK, F, e.a. hebben US leningen af te betalen
o 132 miljard goudmark (ca. 40 miljard dollar), Keynes kritisch
o Hyperinflatie (Mark drukken)
Tweede Ruhrbezetting (jan. 1923) door F met Belgische steun, puur leegplunderen en ‘halen waar ze recht
op hebben’
o Stookt extreemrechtse groepen aan
o Economische en financiële chaos
o Politieke instabiliteit, nieuwe couppoging
Anti-Russische blokvorming
Komintern 1919 = communistische internationale
Wil overal ter wereld afdelingen
Contrarevolutie
Buitenlandse interventie
Pools-Russische oorlog (19-21)
Cordon sanitair door omringende landen omwille van transnationale aspect: vrezen voor die wereldrevolutie
Fase 2: samenwerking
Ontspanning met Duitsland
Impasse anti-Duitse blokvorming
Economische ontspanning
‘Dawesplan’ (1924) = sanering D mark en koppeling aan injectie Amerikaans geld
Sanering mark en herstel D economie = nodig voor europese handelspartners
Verzachting herstelbetalingen
Amerikaanse leningen (invloed nieuw keynesiaans denken)
Politieke ontspanning
‘Locarno-Rijnpact’ (1925), boost voor vertrouwen onderling
Grenzen F-D en B-D: grenzen onschendbaar, definitief
F, B, D, UK, IT: garanties voor westgrenzen Duitsland
