Samenvatting - Kinderen met een verstandelijke beperking

KINDEREN MET EEN
VERSTANDELIJKE BEPERKING
HOOFDSTUK 2: WIE ZIJN MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING

2.1 INLEIDING

Je kan kijken naar:

- Mogelijkheden
o Om zoveel mogelijk kansen te geven moet je de sterktes zien
 Als je kansen geeft kan het dat meerdere mensen ook diezelfde kansen krijgen (Een baas
van een bedrijf die wordt bedient door iemand met een beperking en ziet dan met gevolg ook
iemand aanneemt met een beperking)
- Beperkingen


2.2 WAT IS EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING?

Er zijn 3 criteria:

1. Beperkt intellectueel functioneren
2. Problemen in het dagelijks leven - aanpassingsvermogen
3. Problemen starten op kinderleeftijd


2.2.1 INTELLIGENTIE
= Cognitief of mentaal vermogen

- IQ-score:
o performaal IQ
 Visueel ruimtelijke vaardigheden
o verbaal IQ
 Spreken, luisteren en taal
- Verstandelijke leeftijd komt niet overeen met kalenderleeftijd
o Bv. Iemand van 10 jaar kan een verstandelijke leeftijd hebben van 3 jaar


2.2.2 DEFINIËRING VAN HANDICAP EN BEPERKING
Definitie volgens de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)

- Vroeger: DSM-IV  Er moest sprake zijn van een IQ van 70 of minder

- Nu: DSM V  dit criterium (IQ) is eruit gehaald

DSM-V

- Geen IQ-score om verstandelijke beperking te definiëren.
o IQ zegt weinig over mate van beperking.
o bij ernstige VB: moeilijk om IQ-test af te nemen, bijvoorbeeld omwille van beperktere
communicatie.
o IQ-test wel nog nodig, maar niet meer als leidraad.
 !! Wees kritisch

, - Het aanwezig zijn van ‘tekorten in het intellectuele functioneren’ volstaat.


2.2.3 VIJF AANDACHTSPUNTEN BIJ DE OMSCHRIJVING VAN EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING
Referentiekaders voor beeldvorming:

- ICF
- AAIDD-model

AAIDD-model (American Association on Intellectual and
Developmental Disabilities)

 Intellectuele en ontwikkelingsbeperkingen

5 criteria of iemand kan functioneren (a.d.h.v. deze criteria weten hoe je kan ondersteunen)

1. Intelligentie/Verstandelijke mogelijkheden
o IQ altijd kritisch bekijken
2. Adaptief: in hoeverre kan iemand zich aanpassen en kan omgaan met veranderingen in de omgeving
o Structuur is belangrijk maar de client moet zich ook kunnen aanpassen indien het veranderd
o vb: afspraak met iemand die gaat ineens niet meer door
3. Gezondheid: Mensen/kinderen met VB hebben vaak nog andere aandoeningen (bv: epilepsie)
o Vb: epilepsie
4. Sociale rollen, interactie en participatie: Vaak moeten we hen sociaal gedrag aankeren, wat is er
gepast en wat niet
o Aan de hand van tekeneingen met hen praten en dingen duidelijk maken
 Indivualistisch: opkomen voor jezeld en zelf ervoor werken
 collectivistisch: binnen een groep wordt voor ekaar gezorgd
5. Context

2.3 NIVEAUS VAN FUNCTIONEREN

- Harmonisch ontwikkelingsprofiel
- Disharmonisch ontwikkelingsprofiel

Indeling:

- Licht verstandelijke beperking
o Ontw. leeftijd: 4-12 jaar
o Moeite met dagelijkse dingen (lezen, klokkijken, plannen, geld, zelfreflectie enz.).
o Ondersteuningsbehoefte varieert van weinig tot zeer intensief.
- Matig verstandelijke beperking
o Ontw. leeftijd: 4-12 jaar
o Moeite met dagelijkse dingen (lezen, klokkijken, plannen, geld, zelfreflectie enz.).
o Ondersteuningsbehoefte varieert van weinig tot zeer intensief.
- Ernstig verstandelijke beperking
o Ontw. leeftijd: 1-2 jaar
o Weinig begrip van gesproken of geschreven taal. Wel mogelijkheid tot sociale relaties.
o Ondersteunings-behoefte op alle dagelijkse dingen.
- Zeer ernstig verstandelijke beperking
o Ontw. leeftijd: 1-1,5 jaar
o Vaardigheden kúnnen ontwikkelen, maar individueel bepaald.

, o Zintuiglijke stimulering belangrijk, communicatie moeilijk.
o Ondersteuningsbehoefte (intensief)
o Meervoudige beperking

Ernst van een verstandelijke beperking kan verschillen  ‘niveau van functioneren’

SMOG

Voordeel: - Trager (wel vluchtig want het verdwijnt =/= pictogram)
- extra input door gebaren van kernwoorden
Begin-eindtijd van activiteit moet duidelijk zaangegeven worden

Snoezelen

- Zintuigen
- Basale stimulatie


2.4 VASTELLING VAN DE VERSTANDELIJKE BEPERKING

- Vermoeden van een vertraagde ontwikkeling
- Verschillende onderzoeken:
o Familie
o Lichamelijk
o Laboratorium
o Chromosomen
o DNA
o Zintuigen
o Hersenen
o Psychodiagnostisch:
 IQ
 Zelfredzaamheid

2.5 OORZAKEN

- Erfelijk
- Aangeboren

- Traumatisch


- AAIDD onderscheidt 4 assen
o Biomedische as
o Sociale as
o Gedrag
o Onderwijs


- Multifactorieel  Verschillende factoren hebben een invloed


2.6 DE MENS MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING

Hoe kijken wij naar de beperking?

- Je kijkt naar de persoon en ziet de beperking