Bruggenbouw
2021-2022
Universiteit Gent
Faculteit ingenieurswetenschappen en architectuur
Master of Science in de industriële wetenschappen: bouwkunde
Academiejaar 2021-2022
, Bruggenbouw 2021-2022
Inhoud
Definities en begrippen ................................................................................................................... 4
Brugtypes......................................................................................................................................... 4
Ontwerpbelastingen ........................................................................................................................ 6
Voor wegbruggen .................................................................................................................... 6
Voor spoorbruggen.................................................................................................................. 8
Voetgangers- en fietsersbruggen .......................................................................................... 10
Temperatuursbelastingen voor brugdekken ......................................................................... 10
Ontwerp......................................................................................................................................... 11
Grenstoestanden ................................................................................................................... 11
UGT ........................................................................................................................................ 12
GGT ........................................................................................................................................ 13
Vervormingen ........................................................................................................................ 13
Onderbouw.................................................................................................................................... 14
Laaggefundeerd landhoofd ................................................................................................... 14
Hooggefundeerde landhoofd ................................................................................................ 15
Aansluiting landhoofd – brugdek .......................................................................................... 16
Pijlers ..................................................................................................................................... 16
Funderingen van landhoofden en pijlers .............................................................................. 16
Betonnen balkbruggen .................................................................................................................. 17
Betonnen Kokerbruggen ............................................................................................................... 19
Meervoudige balk – plaat bruggen ............................................................................................... 20
Vlaanderen gebruikte standaardliggers ................................................................................ 22
Moderne varianten................................................................................................................ 23
Betonnen kokerliggerbruggen ....................................................................................................... 23
Constructiemethoden ........................................................................................................... 24
Raming afmetingen ............................................................................................................... 25
Stalen bruggen: inleiding ........................................................................................................... 26
Vermoeiing stalen bruggen en brugonderdelen ....................................................................... 27
Vermoeiing bij spanningscycli van gelijke grootte ................................................................ 27
Tellen van vermoeiingsschade .............................................................................................. 29
Vermoeiingsbelasting voor spoor- en wegbruggen .............................................................. 30
11.3.1 Wegbruggen .................................................................................................................. 30
11.3.2 Spoorbruggen ................................................................................................................ 31
Vermoeiing en standaardbestek 260 .................................................................................... 31
Vollewandliggerbrug ................................................................................................................. 31
2
, Bruggenbouw 2021-2022
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 33
Stalen kokerliggerbrug .............................................................................................................. 34
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 34
Werking ................................................................................................................................. 35
Stalen vakwerkbrug ................................................................................................................... 36
Stalen boogbrug ........................................................................................................................ 38
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 39
Stalen hangbrug......................................................................................................................... 40
Brugdekken................................................................................................................................ 41
Orthotrope rijvloer ................................................................................................................ 41
Composietvloer ..................................................................................................................... 43
Beweegbare bruggen → niet kennen en gezien ....................................................................... 44
Staal-betonbruggen: inleiding ................................................................................................... 44
Staal-betonbruggen met (quasi-) volledig omhulede liggers .................................................... 45
Staal-betonbruggen met niet – omhulde liggers ...................................................................... 47
Stalen vollewandliggers met hooggelegen meewerkende betonnen rijvloer ...................... 47
Stalen kokerliggers met hooggelegen meewerkende betonnen rijvloer .............................. 47
Betonnen kokerliggers met stalen geprofileerde lijfplaten .................................................. 48
Andere brugtypes: ................................................................................................................. 48
Tuibruggen................................................................................................................................. 49
Werking ................................................................................................................................. 49
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 50
Verbindingen staal-betonbruggen ............................................................................................ 52
Brugopleggingen........................................................................................................................ 52
Brugdekvoegen.......................................................................................................................... 55
3
, Bruggenbouw 2021-2022
Definities en begrippen
Basisdefinities
• Types → voetgangers-, fietsers-, weg-, spoor-, kanaalbruggen. Andere (voor leidingen,
meerdere vervoermodi bv: spoor- en wegbrug)
• Over- & onderbrugging → belang weg bij een kruising
o Overbrugging → bovenliggende weg van ondergeschikt belang
o Onderbrugging → onderliggende weg van ondergeschikt belang
o Beide wegen gelijk → termen slaan op ligging oorspronkelijk maaiveld
o ≠ onderliggende- & bovenliggende weg
Terminologie kruising
• Aslijn brugas → aslijn bovenliggende weg
• Draagwijdte of overspanning → afstand oplegging volgens aslijn
• Opening → afstand tussen dagvlakken pijlers/ landhoofder
o Schuine opening → volgens brugas
o Rechte opening → loodrecht op dagvlakken
• Kruisingshoek → hoek aslijn brug en aslijn onderliggende weg
Terminologie brug
• Bovenbrug → alles boven oplegpunten
o Brugdek dragende gedeelte brug waar verkeer op rijdt
o Hoofddraagstructuur → onderdelen die noodzakelijke overspanning toelaten
o Waterdichting → beschermlaag brugdek & hoofddraagstuctuur
o Slijtlagen (wegbruggen) → verschillende lagen boven op waterdichting
o Voeguitrustingen → thermische werking bovenbouw toelaten
• Onderbrug → alles onder oplegpunten
• Oplegtoestellen → krachtenoverbrengen bovenbouw op onderbouw
• Oplegsokkels → geconcentreerde belast oplegtoestellen spreiden over pijlers & landhoofden
• Pijlers → ondersteunen opeenvolgende brugdekken (bruggen met meerdere oversp)
• Landhoofden → ondersteunen begin + einde brug, grondkerende functie, opnemen rem +
versnellings- + spat- + trekkrachten
• Funderingen → belasting dragen onder- en bovenbouw (op staal/ paalfunderingen)
• verbanden: → uitknikken langs zwakke as voorkomen
o Rem-, wind-, slingerverband
Brugtypes
• Historisch
o Materialen geschikt in druk
o Materialen voor trek zijn stuk gegaan (hout/touw)
o Later → gebruik gietijzer
▪ Middelgrote overspanningen → gebruik staal
▪ Grote overspanning → verbetering vervaardiging staalkabel
• Betonnen bruggen
o Enkelvoudige balkbrug (eenvoudig betonnen balk)
▪ Is eerste benadering voor kokerliggerbrug
4
2021-2022
Universiteit Gent
Faculteit ingenieurswetenschappen en architectuur
Master of Science in de industriële wetenschappen: bouwkunde
Academiejaar 2021-2022
, Bruggenbouw 2021-2022
Inhoud
Definities en begrippen ................................................................................................................... 4
Brugtypes......................................................................................................................................... 4
Ontwerpbelastingen ........................................................................................................................ 6
Voor wegbruggen .................................................................................................................... 6
Voor spoorbruggen.................................................................................................................. 8
Voetgangers- en fietsersbruggen .......................................................................................... 10
Temperatuursbelastingen voor brugdekken ......................................................................... 10
Ontwerp......................................................................................................................................... 11
Grenstoestanden ................................................................................................................... 11
UGT ........................................................................................................................................ 12
GGT ........................................................................................................................................ 13
Vervormingen ........................................................................................................................ 13
Onderbouw.................................................................................................................................... 14
Laaggefundeerd landhoofd ................................................................................................... 14
Hooggefundeerde landhoofd ................................................................................................ 15
Aansluiting landhoofd – brugdek .......................................................................................... 16
Pijlers ..................................................................................................................................... 16
Funderingen van landhoofden en pijlers .............................................................................. 16
Betonnen balkbruggen .................................................................................................................. 17
Betonnen Kokerbruggen ............................................................................................................... 19
Meervoudige balk – plaat bruggen ............................................................................................... 20
Vlaanderen gebruikte standaardliggers ................................................................................ 22
Moderne varianten................................................................................................................ 23
Betonnen kokerliggerbruggen ....................................................................................................... 23
Constructiemethoden ........................................................................................................... 24
Raming afmetingen ............................................................................................................... 25
Stalen bruggen: inleiding ........................................................................................................... 26
Vermoeiing stalen bruggen en brugonderdelen ....................................................................... 27
Vermoeiing bij spanningscycli van gelijke grootte ................................................................ 27
Tellen van vermoeiingsschade .............................................................................................. 29
Vermoeiingsbelasting voor spoor- en wegbruggen .............................................................. 30
11.3.1 Wegbruggen .................................................................................................................. 30
11.3.2 Spoorbruggen ................................................................................................................ 31
Vermoeiing en standaardbestek 260 .................................................................................... 31
Vollewandliggerbrug ................................................................................................................. 31
2
, Bruggenbouw 2021-2022
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 33
Stalen kokerliggerbrug .............................................................................................................. 34
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 34
Werking ................................................................................................................................. 35
Stalen vakwerkbrug ................................................................................................................... 36
Stalen boogbrug ........................................................................................................................ 38
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 39
Stalen hangbrug......................................................................................................................... 40
Brugdekken................................................................................................................................ 41
Orthotrope rijvloer ................................................................................................................ 41
Composietvloer ..................................................................................................................... 43
Beweegbare bruggen → niet kennen en gezien ....................................................................... 44
Staal-betonbruggen: inleiding ................................................................................................... 44
Staal-betonbruggen met (quasi-) volledig omhulede liggers .................................................... 45
Staal-betonbruggen met niet – omhulde liggers ...................................................................... 47
Stalen vollewandliggers met hooggelegen meewerkende betonnen rijvloer ...................... 47
Stalen kokerliggers met hooggelegen meewerkende betonnen rijvloer .............................. 47
Betonnen kokerliggers met stalen geprofileerde lijfplaten .................................................. 48
Andere brugtypes: ................................................................................................................. 48
Tuibruggen................................................................................................................................. 49
Werking ................................................................................................................................. 49
Eerste ontwerp ...................................................................................................................... 50
Verbindingen staal-betonbruggen ............................................................................................ 52
Brugopleggingen........................................................................................................................ 52
Brugdekvoegen.......................................................................................................................... 55
3
, Bruggenbouw 2021-2022
Definities en begrippen
Basisdefinities
• Types → voetgangers-, fietsers-, weg-, spoor-, kanaalbruggen. Andere (voor leidingen,
meerdere vervoermodi bv: spoor- en wegbrug)
• Over- & onderbrugging → belang weg bij een kruising
o Overbrugging → bovenliggende weg van ondergeschikt belang
o Onderbrugging → onderliggende weg van ondergeschikt belang
o Beide wegen gelijk → termen slaan op ligging oorspronkelijk maaiveld
o ≠ onderliggende- & bovenliggende weg
Terminologie kruising
• Aslijn brugas → aslijn bovenliggende weg
• Draagwijdte of overspanning → afstand oplegging volgens aslijn
• Opening → afstand tussen dagvlakken pijlers/ landhoofder
o Schuine opening → volgens brugas
o Rechte opening → loodrecht op dagvlakken
• Kruisingshoek → hoek aslijn brug en aslijn onderliggende weg
Terminologie brug
• Bovenbrug → alles boven oplegpunten
o Brugdek dragende gedeelte brug waar verkeer op rijdt
o Hoofddraagstructuur → onderdelen die noodzakelijke overspanning toelaten
o Waterdichting → beschermlaag brugdek & hoofddraagstuctuur
o Slijtlagen (wegbruggen) → verschillende lagen boven op waterdichting
o Voeguitrustingen → thermische werking bovenbouw toelaten
• Onderbrug → alles onder oplegpunten
• Oplegtoestellen → krachtenoverbrengen bovenbouw op onderbouw
• Oplegsokkels → geconcentreerde belast oplegtoestellen spreiden over pijlers & landhoofden
• Pijlers → ondersteunen opeenvolgende brugdekken (bruggen met meerdere oversp)
• Landhoofden → ondersteunen begin + einde brug, grondkerende functie, opnemen rem +
versnellings- + spat- + trekkrachten
• Funderingen → belasting dragen onder- en bovenbouw (op staal/ paalfunderingen)
• verbanden: → uitknikken langs zwakke as voorkomen
o Rem-, wind-, slingerverband
Brugtypes
• Historisch
o Materialen geschikt in druk
o Materialen voor trek zijn stuk gegaan (hout/touw)
o Later → gebruik gietijzer
▪ Middelgrote overspanningen → gebruik staal
▪ Grote overspanning → verbetering vervaardiging staalkabel
• Betonnen bruggen
o Enkelvoudige balkbrug (eenvoudig betonnen balk)
▪ Is eerste benadering voor kokerliggerbrug
4
