Les 3 praktische psychofarmacologie: Antipsychotica

Antipsychotica
(Majeure tranquillisers)

Inhoudsopgave

1. INLEIDING 2

2. SCHIZOFRENIE 2
2.1. SYMPTOOMDIMENSIES 2
2.2. SCHIZOFRENIE 4

3. NEUROBIOLOGIE VAN SCHIZOFRENIE 4
3.1. INLEIDING VORIG JAAR 4
3.2. OORZAKEN? 6
3.3. CENTRALE DOPAMINERGE BANEN & DOPAMINERGE NEUROTRANSMISSIE 7
MESOLIMBISCHE BAAN 7
MESOCORTICALE BAAN 8
NIGROSTRIATALE BAAN 8
TUBERO- INFUNDIBULAIR SYSTEEM 9
CHEMO RECEPTOR TRIGER ZONE 9
THALAMISCH DOPAMINERG SYSTEEM 9
3.3.1. BIOSYNTHESE CATECHOLAMINES (CA) 10
3.3.2. DOPAMINE (DA) 11
3.3.3. METABOLISATIE 14
3.4. GLUTAMATERGE NEUROTRANSMISSIE 17
3.4.1. GLUTAMAAT RECEPTORTYPES EN RECEPTORSUBTYPES 20
3.4.2. GLUTAMAAT TRANSPORTERS 22
3.5. POSITIEVE SYMPTOMEN 23
3.6. NEGATIEVE SYMPTOMEN 25
3.7. CONVENTIONAL VS. ATYPICAL 26
3.7.1. CONVENTIONELE OF TYPISCHE ANTIPSYCHOTICA 27
3.7.2. ATYPISCHE OF NIEUWERE ANTIPSYCHOTICA 35

4. ANTIPSYCHOTICA – GEGEVENS OVER DOELTREFFENDHEID EN
ONGEWENSTE EFFECTEN 47
4.1. INDICATIES ANTIPSYCHOTICA 48
4.2. CONTRA-INDICATIES & INTERACTIES 49




1

,1. Inleiding

2 groepen geneesmiddelen:
 In het algemeen heeft elk medicijn heeft wel zijn eigen voor-en nadelen,
effectiviteiten maar we gaan ze in deze groep onderverdelen in deze 2 groepen
1. Conventionele of typische antipsychotica ( = neuroleptica)
 Fenothiazinen & thioxanthenen
 Butyrofenonen & difenylpiperidinen
 Benzamides
 oude antipsychotica

2. Nieuwere atypische antipsychotica



 Deze namen wijzen op de chemische structuur
 Het is een belangrijke klasse van psychofarmaca
 Behandeling bij uitstek voor mensen met schizofrenie. Maar ook bij
behandeling van acute manie kan dit gebruikt worden
 Vroeger werd dit ook de zware kalmeermiddelen genoemd = majeure
tranquillisers
 Antipsychotica wordt voor veel meer gebruikt dan alleen shizofrenie maar wel
ontwikkeld om in eerste instantie schizofrenie te behandelen

EXAMEN
 Namen niet echt vanuiten leren maar als je er iets van leest dan ga je die
woorden wel terug vinden
 Vertegenwoordiger kennen van nieuwe en oude klasse




2. Schizofrenie
2.1. Symptoomdimensies




2

,Symptoomdimensies/clusters die kunnen optreden
 We kunnen die ook correleren met bepaalde gebieden in de hersenen =
meso limbische pathways en corticale pathways
o De mesolimbische projecties: gaan we nodig hebben om positieve
symptomen te begrijpen. Deze belangrijk is belangrijk om het ontstaan
van positieve symptomen te begrijpen. Welke circuits zijn ontregelt in
de hersenen? Dit is belangrijk zodat we weten welke medicatie we
kunnen gebruiken omdat opnieuw te kunnen bijregelen. Deze baan
vertrekt vanuit hersenstam ( vanuit ventrale tegmentale regio) en die
in nucleus accumbens toekomt.
o Mesocorticale projecties zijn belangrijk om te begrijpen dat naast de
wanen en hallucinaties zich ook negatieve symptomen kunnen
voordoen  depressie. Bij negatieve symptomen zit de nucleus
accumbens er ook voor iets tussen ( bv. Gebrek aan genieten) maar
zeker ook gebeiden van prefrotnale cortex zijn belangrijk. Er is hypo
activatie van bepaalde delen van prefrontale cortex als we kijken naar
depressie. We gaan zien dat ook bepaalde negatieve symptomen bij
schizofrenie te wijten zijn aan hypo activatie van bepaalde delen van de
prefrontale cortex.
o Ook nog andere delen van de hersenen zijn betrokken!
 Dorsolaterale prefrontale cortex = als er daar afwijkingen zijn kan
dit tot cognitieve symptomen lijden
 Bij agressie zijn oa orbitpfrontale cortex, amygdala betrokken
 Ook corticale gebieden bij affectieve stoornissen, ook limbische
regio’s betrokken
 We gaan ons vooral focussen op positieve symptomen en de gebieden in de
prefrontale cortex die hypo actief zijn en die tot bepaalde negatieve symptomen
kunnen gaan lijden



3

,2.2. Schizofrenie

Schizofrenie (0.5-1% van de bevolking) = meest voorkomende vorm van
psychose
 Verlies van perceptie van de werkelijkheid, patiënt leeft in zijn eigen
wereld
 Sterk genetische component
 Type I of positieve symptomen = zaken die erbij komen
o Wanen = foute overtuigingen tgv onjuiste gevolgtrekking
 Ze maken dit op adhv bepaalde historie en wat ze zien
o Hallucinaties (zintuiglijk, vnl auditieve)
 Bv. Stemmen in het hoofd  komt veel voor
 = Zintuigelijke gewaarwordingen die niet correct zijn
 Type II of negatieve symptomen = zaken die ze verloren zijn.
Emoties en affecties die we zouden moeten hebben maar die
afwezig zijn
o Afgevlakt/afgestompt affect
 Ze gaan niet blij rond iemand zijn nek vliegen en knuffelen
o Anhedonie = onvermogen om genot te ervaren
 Ook symptomen van depressie komen vaak voor
o Alogie = moeilijkheden met het opbouwen van zinnen, verhaal
o Gebrek aan wilskracht
o Sociale isolatie
 Cognitieve stoornissen; Angst; Depressie; Agressie
Opmerking
 Elke patiënt heeft patiënt heeft positeve symptomen
o Andere symptomen variëren een beetje afhankelijk van de patiënt
 Symptomen kunnen we in verschillende cluster opdelen: postiiteve
symptomen, negatieve symptomen, affectieve symptomen, cognitieve en
agressieve symptomen die in meer of mindere mate voor komen bij de
patiënt
o Niet elke psychotische patiënt is super agressief maar het is een
symptoom cluster dat kan voorkomen
o Zeker afwijkingen in type 1 of type 2 symptomen want dat maakt dat
die patiënt juist psychotisch is



3. Neurobiologie van schizofrenie
3.1. Inleiding vorig jaar




4

,  Dit is een inleiding waarbij men gaat kijken naar afwijkingen binnen het
dopaminerg en glutaminerg systeem
o Hoe heeft men dat beginnen begrijpen en welke neurobiologische
systemen betrokken zijn bij psychose
o Later gaan we zien hoe drugs werken maar we zullen het ook hebben
over amfitamine effecten
 Bepaalde effecten van amfitamines kunnen ook tot hallucinaties
lijden
 Op basis daarvan heeft men gevonden dat er afwijkingen zijn op
dopaminerg systeem
o Die afwijkingen zullen ertoe leiden dat die patiënten psychotische
stoornissen vertonen
 Daarom gaan we kijken naar de dopamine en glutaminerge
neurotransmissie (wat zijn de receptoren daar, wat zijn de
metaboliserende enzymen, …)
 Dopamine D2 receptor agonist = werkingsmechanisme van antipsychotica
 Al die stoffen kunnen ook effecten van amfitamines gaan afblokken en dus
ook de postitieve symptomen van de patiënten verbeteren
o Die effecten alleen zijn onvoldoende om al die andere clusters van
negatieve symptomen en effecten te gaan behandelen
 Vandaar dat in nieuwere onderzoeken ook interacties zijn gezien
met bv MNDA antagonisten bv (phencyclidine) die werkt in op
glutamaat systeem en die veroorzaakt niet alleen positieve wanen
en hallucinaties maar ook negatieve symptomen en cognitieve
stoornissen als je die drug tot u neemt
 Als je dan dat gaat proberen te behandelen met de oude
antipsychotica ga je zien dat het niet verbeterd omdat er andere
pistes in zitten




5