Samenvatting extra informatie en verduidelijking over filosofen

Filosofie overzicht
1. Filosofie in de oudheid
a. Antieke wijsbegeerte
 Thales van Milete (624 v.C.)
o Eerste filosoof
o Wijsheid is de wetenschappelijke verklaring van de natuur
 Toont de onwaarheden van zijn tijdgenoten en van de mythe
 Homerus en Hesiodus: universum zoekt wil van de Goden
o Universum uit product van de Goden
o In het begin was er enkel chaos en daaruit ontstonden
Goden en daaruit niet-Goden die allemaal deel uitmaken van
de natuur
o Universum is het resultaat van een proces van voortplanting
 Thales: realiteit is water en water is geen God
o Het beginsel van dingen zit in de natuur zelf
o Deze waarheid vergaar je via empirische observatie
o “Liefde is zoeken naar het materiële principe van de
realiteit”
 Andere filosofen na hem zoeken/ vinden andere verklaringen
 Anaximander: onbepaalde stoffelijke massa
 Anaximedes: het principe is lucht
 Heraclitus (540 v.C.)
o Presocratische filosoof
o Tegen gezond verstand
o ‘Is’ kan worden ( Parmenides)
o Logos, alles is een en een is alles
 Alles verandert, maar het principe is de logica van de verandering
 Logica is dialectisch (principe van de strijd)
 Is overal (achter de realiteit bevindt zich in de oppervlakte)
 Kunnen/ willen het niet beseffen, ze slapen
 Realiteit is een collectieve droom
o Natuurfilosofie en mythe versterken het idiotisme van de
mens (scheppen ook het figuur van een idioot)
 Ze denken iets werkelijks voor ogen te hebben, maar
dat is droom, bedrog, veelweterij
 Tijd is niet lineair/ wel cyclisch
 Tijd verandert niet, maar wij wel,  Logica blijft wel constant
o Wij passen ons constant aan aan de tijd door negatie en
affirmatie



Beiden betekenen het begin van de
filosofie als ideologie- en
cultuurkritiek (=metafysica)

,  Parmenides (515 v.C.)
o Presocratische filosoof, radicaler dan Heraclitus
o Tegen gezond verstand
o Wat ‘is’ kan niet worden ( Heraclitus)
 Denken en zijn is hetzelfde (en er staat niets tegenover)
 Vertekend beeld van de realiteit, realiteit is niet meer dan woorden
 Wat is (het zijnde) kan niet veranderen
o De echte realiteit, het zijnde in absolute zelfstandigheid, is
onveranderlijk
o ‘Zijn’ gebruiken we dus verkeerd
 Het niets kan je niet denken, dus bestaat niet
o Niet bestaan is onmogelijk
 Verkeerd gebruik ‘zijn’ en ‘worden’
o Dat wat gaat worden, is nog niet
o Mythologisch gedicht om de dood van de mythe aan te kondigen
 “Luister niet naar me, maar naar mijn woorden, en denk zelf of wat ik zeg klopt”
 Scheppen van het figuur van een idioot (= Heraclitus)
o We leven in een schijnrealiteit, maar wat verschijnt, verwijst niet naar een ware
realiteit. Er is niet langs beide kanten ( destructief)
 Onmogelijk dat zijnde in tijd en ruimte bestaat
 Er is geen “buiten”, we leven onvermijdelijk in een schijnwereld
 Schijn-zijn is noodzakelijk
o Toegang tot het reële: de leegte van het bestaan
o Zijn en niets is hetzelfde
 Protagoras (481 v.C.)
o De mens is de maat van alle dingen
o We kunnen niet weten of Goden bestaan
o Voor alle stelling is er ten minste een argument voor en een argument tegen
 Zwakke argumenten kunnen versterkt worden en omgekeerd
o Geen absolute waarheid
o Ontologisch, religieus en epistemologisch relativisme
o Geen absolute (morele) wetten
 Enkel overtuiging over zijn politiek
 Gorgias (480 v.C.)
EXAMEN! o Eerste sofist
o 3 nihilistische stellingen tegen parmenides
 Het niets bestaat
 Wat is, kan niet zijn
 Al zou het zijnde bestaan, zou het onkenbaar zijn
 Als het zijnde zou worden gekend, zou het niet communiceerbaar zijn
 Een boom is geen boom
o We kunnen denken over de realiteit, maar zullen het nooit
vatten
 Subjectiviteit