Samenvatting practica microbiologie - leerstof voor practicumtoets! 3e Ba DGK UA

Samenvatting practica microbiologie – TEST 10/12


BACTERIOLOGIE
BASISTECHNIEKEN
Transfer van micro-organismen
Algemeen
 Aantal cellen = inoculum overgebracht (inoculeren)
 Aseptische wijze
 Vast of visceus materiaal mbv entlus/entoog
 Fungi: entnaald
 Entnaalden na inoculeren geflambeerd tot gloeiend rood (2 seconden, niet langer)
 Flamberen: verticaal in vlam houden
 Vloeibaar bacteriemateriaal: pasteurpipetten, indien aantal druppels overenten

Beënten van een agarplaat: methode van de vijfhoek
 Telkens 6 evenwijdige lijnen uitstrijken
 Laatste zijde van de vijfhoek lijnen zigzag uitstrijken tot in midden agar
 Laatste zone geen contact met eerste zone

Beënten van agarplaat: homogeen
 Kiemen centripetaal let een entoog zigzag verspreiden over vaste
voedingsbodem
 Druppel homogeen uitspreiden met gebogen pasteurpipet

Pipetteren
 Wanneer volume niet van belang is: entoog om bacteriesuspensie op agar over te brengen
 Wanneer volume van belang is: pasteurpipet, gegradueerde pipet of micropipet
 Pasteurpipet: geen markeringen (druppels)
 Gegradueerde pipet: verdunningsreeksen maken + bolpeer of pipet aid
 Micropipet + wegwerptip: voor kleine volumes

Concentratiebepaling via plaattelling
Plaattelling en membraanfiltratie
 Kiemgetal suspensie = bacteriële concentratie van deze suspensie
 Plaattelling = Viable Plate Count Method = CFU – telling
 CFU = colony forming unit = aantal levende kiemen, indien elke kolonie afkomstig is van 1
levende kiem – rekening houdend met verdunning
 Sommige M-O groeien in aggregaten: cellen groeperen waardoor 1 kolonie afkomstig kan zijn
van verschillende levende cellen
o Streptococcen zullen vaak als diplococ voorkomen, waarbij dus 2 bacteriën
samenhangen
o  onderschatting van aantal levende kiemen
 CFU-waarde is betrouwbaar wanneer tussen 20 – 200 CFU’s op volledige agarplaat
o Tussen 10 – 100 CFU’s op halve agarplaat
o < 20 CFU’s onbetrouwbaar: statistische fout te groot
o > 200 CFU’s onbetrouwbaar: kolonies vloeien in elkaar

,  Staal hoge CFU-waarde verwacht: verdunningsreeks
 Staal lage CFU-waarde verwacht: opconcentreren door membraanfiltratie
o Filter met poriegrootte 0,22 micrometer; alle bacteriën blijven achter op filter
o Filter toegevoegd aan groeimedium  kolonies laten groeien

Turbiditeit
 Sneller, minder nauwkeurig
 Optische densiteit = turbiditeit
 Kiemen in vloeibaar medium groeien = medium troebel maken
 Spectrofotometer  concentratie bepalen
 Oud bacterieel staal is ook troebel  ! geen onderscheid tussen levende en dode kiemen

Telkamer
 Microscopie
 Telkamer met gekend volume bacteriële suspensie
 Kan enkel wanneer bacteriën relatief stil liggen   bacteriën met flagel
 In real time bekijken: je ziet het aantal bacteriën + onderscheid maken tussen levende en
dode kiemen
 Kleurstof tripaanblauw: levende bacteriën zullen kleurstof actief uit hun cytosol pompen =
ongekleurd. Dode bacteriën kunnen dit niet meer = blauw aangekleurd

INHIBITIE VAN MICROBIËLE GROEI
Antibiotica
= stoffen, ofwel door micro-organismen ofwel semi-synthetisch geproduceerd

Begrippen
 Breed-spectrummiddelen: zowel G+ als G-
 Smal-spectrummiddelen: tegen G+ of G-
 Bacteriostatisch: bacteriegroeiremmend
 Bactericide: bacteriedodend
 MIC = minimum inhiberende concentratie: laagste concentratie van AB stof die
groeiremmend werkt
 MBC = minimum bactericide concentratie: laagste concentratie van AB stof die
bacteriedodend werkt

Effecten van AB op bacteriecultuur in vitro
 Na bepaalde inwerktijd worden de bacteriën geremd of gedood
 Sommige bacteriën kunnen ontsnappen aan de invloed van het AB en zullen persisteren;
deze persisterende bacteriën kunnen dan weer uitgroeien (grafiekjes)

Belangrijkste bactericide AB: penicilinen, cefalosporinen, aminoglycosiden en fluoroquinolonen

Interacties
 Synergisme: middelen versterken elkaars werking (som effecten groter dan apart)
 Antagonisme: middelen verminderen elkaars werking
 Indifferentie: middelen beïnvloeden elkaars werking niet

Disk diffusie / Kirby-Bauer test
 Antibacteriële activiteit van een AB
 KWALITATIEF
 M-O in contact met AB, geïmpregneerd op een papierschijfje