Samenvatting jan roodhooft praktisch burgerlijk recht, ISBN: Burgerlijk Recht (V6A405)

Burgerlijk recht


Examen: KW1,schriftelijk examen 100%, gesloten boek

Inhoud


HOOFDSTUK 1 ALGEMEEN RECHT
Wat is recht?
1. Geheel van gedragsregels en normen
 Verbod (=wat je niet mag doen) – gebod (=wat je moet doen)
 Dwingend recht (=je kan niet afwijken) !!!! uitzondering zwakke partij bv. Ontslag
nemen – aanvullend recht (=zelf aanpassen, je mag ervan afwijken)
 Procedures voor rechtbank (=bv. je mag niet kiezen naar waar je gaat)
 (Vastgelegde) vormvoorwaarden
2. Maatschappij ordenen
 Wegcode (verkeersregels)
3. Opgelegd oor de overheid = bepaald spelregels
-federaal
-gewest
-gemeentelijk
4. Afdwingbaar (=straffen)
Bv via de rechtbank
Indeling van het recht
Privaatrecht <-> Publiekrecht
Privaatrecht
Verhouding tussen burgers onderling
 Burgerlijk recht
 Internationaal privaatrecht (=bv ik ben Belg en gehuwd met een Franse en huw in
Griekenland, op reis naar Frankrijk en accident met chinees)

Publiekrecht
 Verhouding overheidsorganen en onderling
 Verhouding overheidsorganen en burgers
 Administratief recht
 Fiscaal recht
 Strafrecht

Bronnen van recht
A. Wetgeving = niet enkel de wet

Beslissingen van supranationale instellingen (niet enkel België, maar wereldwijde
beslissingen)

 Richtlijnen= maak zelf een weg

,  Doelstellingen waar alle lidstaten van de Europese unie aan moeten voldoen
 Zelf bepalen hoe ze dit uitwerken
 Richtlijnen consumentenrechten

 Verordeningen = aub volgt dat zonder zelf te kiezen; DIRECT
 Regels die direct gelden in alle lidstaten van de Europese Unie (=rechtstreekse
werking)
 Verordening omtrent invoer van producten binnen de EU (bv bic balpen)
 Besluiten =bepaalde bestemmeling
 (Meestal) aangeduide bestemmeling
 Bedrijf, land of organisatie

Internationale verdragen (multilateraal = tussen meerdere landen) & (bilateraal= tussen 2)
 Afspraken tussen twee of meer landen
 Overeenkomsten ter voorkoming van dubbele belastingen
 Internationale geschillen voorkomen
 Verdrag van Rome
 Ontstaan Europese economische gemeenschap (EEG)
 EVRM = Europees verdrag voor rechten van de mens
Wij als kleine burgers komen daar wekelijks mee in contact

Grondwet =1825
 Meest fundamenteel Belgische wet
 Vrijheid van meningsuiting
 Gelijkheid van alle Belgen NOOIT ARTIKELNR. KENNEN
 Non-discriminatie

Wet = overal van toepassing in heel België
 Op federaal niveau
 Koning (ministers)
 Parlement


Decreten= wetgeving die van toepassing is in
-op niveau gewesten en gemeenschappen
 Gewesten
 Vlaams gewest
 Waalse gewest
 Brussels Hoofdstedelijke gewest
 Gemeenschappen
 Vlaamse gemeenschap
 Franse gemeenschap
 Duitstalige gemeenschap

Koninklijke besluiten (KB) = de wet verduidelijken
 Uitvoering van (bepaalde) wetten
 Regering

,  Mogen geen afbreuk doen aan de wet zelf (elk KB moet de wet ondersteunen)

Ministeriele besluiten (MB)
 Beslissingen van een minister
 Detaillering of verduidelijking van een rechtsnorm

SCHEMATISCHE VOORSTELLING

Grondwet

Wet Decreet

KB (koninklijk besluit) Besluit gemeenschaps- en
gewestregeringen

MB Besluit van een lid van de
gemeenschaps- en
gewestregeringen

Federaal Regionaal

B. Rechtspraak = de bron van recht
 Rechterlijke uitspaken = rechters die in concrete omstandigheden de wet gaan
toepassen, de wet wordt toegepast op de situatie.
 Bindend voor partijen= je moet je eraan houden
 Niet-bindend voor andere rechter = andere rechters mogen nog uitspreken wat ze
willen
België <-> Verenigd Koninkrijk
 Invloed op de uitspraak van de rechtbank




C. Rechtsleer = rechtsgeleerden die hun visie geven op feiten
-wetenschappelijke publicaties
- rechtsgeleerden = professoren, advocaten, juristen
- niet bindend
- invloed op de uitspraak van de rechtbank

D. (Gewoonte) = je kan het maar proberen maar het is geen wet
 Minder belangrijk geworden
Bv kerstbonus ieder jaar
Zorgen voor zieke buur


Begrippen, structuren en instellingen
A. Democratische staat

,  Representatieve democratie
 Het volk kiest de parlementsleden die de wetten mogen maken

 Parlementair stelsel
 Alleen parlement verkozen, niet het staatshoofd of de ministers

B. Scheiding der machten
 Montesquieu (1748):
 Macht neigt tot misbruik

 Misbruik van macht vermijden door te verdelen
 Wetgevende macht
Parlement
 Koning, maken van wetten en controle uitvoerende macht

 Uitvoerende macht
 Regering
 Koning, leiden van het land en uitvoeren van de wetten

 Rechterlijke macht
 Hoven en rechtbanken, zicht uitspreken over de geschillen

C. Rechtstaat
 Geen onbeperkte macht van overheidsinstanties
 Democratische totstandkoming van rechtsregels
 Verkozen orgaan (leden van de kamer
 Aangenomen met meerderheid van stemmen
 Rechtsregels respecteren


D. Monarchie= wij kiezen niet wie de koning is
 Staatshoofd is een koning; Filip
 Beperkte persoonlijke macht
- Samen met regering of minister
- Luisteren, adviseren en regering aansporen
 Erfopvolging
- Sinds 1991 ook vrouwelijke koningsopvolging mogelijk  Elisabeth

E. Federale staat
 Sinds 1970
- Geleidelijke evolutie via staatshervormingen
- Vroeger: eenheidstaat
 Samengesteld uit gewesten en gemeenschappen
- Beter tot uiting brengen van verschillende wensen van Vlaanderen en Wallonië