Samenvatting WISC: Meten en metend rekenen

SAMENVATTING
METEN EN METEND REKENEN
KLEMTONEN

3 didactische klemtonen bij meten en metend rekenen:

1. Referentiematen/referentiepunten: 1L is een fles water
2. Functioneel herleiden
3. Meten en schatten



1. FASES IN DE MEETLIJN

 We starten niet meteen met meten, eerst de meetlijn uitleggen
 Meetlijn = reconstructie van de wijze waarop de mens meten heeft bedacht
 We stellen de vraag: ‘Hoe komt het inzicht ‘meten’ geleidelijk aan tot stand?’ (Via meetlijn)




ORIËNTATIE: WAT WORDT BEDOELD MET ‘FASES IN DE MEETLIJN’?

In de opdracht hieronder zie je drie foto's van leerlingen die aan het 'meten' zijn. Het meten gebeurt hier
echter op heel verschillende manieren. Nummer de foto's volgens stijgend 'niveau' van meten.




Bij Jochen en Lies worden twee lengtes met elkaar vergeleken zonder dat hierbij 'eenheden' gebruikt werden,
dus ook zonder dat hierbij getallen aan bod komen. We weten wel dat Jochen langer is dan Lies, maar we
weten van geen van beide kinderen hoe groot ze zijn of hoe groot het verschil is. Deze fase noemt men de fase
van het kwalitatief vergelijken (= geen eenheden gebruiken).

Bij de andere twee foto's worden wel eenheden gebruikt om te meten. Deze fase wordt de fase van
het kwantitatief vergelijken genoemd. In het begin werken leerlingen nog niet met de
'standaardmaateenheden' zoals meter en cm, maar met objecten die ze kennen uit de werkelijkheid, zoals
handjes, voetjes,... - de zogenaamde 'natuurlijke maateenheden'. Pas daarna gebeurt de overstap naar de
'standaardmaateenheden' zoals meter en centimeter.


1

,FASES IN DE MEETLIJN: OVERZICHT


 We onderscheiden fasen en subfasen:

Fase 1: kwalitatief vergelijken:
- Kwalitatief vergelijken 2 voorwerpen
- Rangschikken op basis van een kwalitatieve vergelijking
- Samenstellen en optellen van gelijksoortige grootheden

Fase 2: kwantitatief vergelijken:
- Meten met natuurlijke maateenheden
- Meten met standaardmaateenheden




CONCRETE AANBRENG (BOEK P606-612)

 Conservatie
= bepaalde handelingen veranderen niets aan de lengte, oppervlakte, aantal, … van iets
VB: een opgerold touw, blijft even lang als je het uitrolt, als je van een bal klei een lange slang maakt
blijft het gewicht hetzelfde

 Overzicht:




 In de leerlijn van het meten en metend rekenen onderscheid je 2 grote fasen:



Fase 1: Kwalitatief vergelijken
= je vergelijkt zonder getallen te gebruiken
= Belang kwalitatief vergelijken: je besteedt veel aandacht aan het verwoorden: ‘het gewicht van deze
doos is groter dan het gewicht van de andere doos. Doos A is zwaarder dan doos B’

o Kwalitatief vergelijken – twee objecten vergelijken:
Leerlingen vergelijken 2 voorwerpen volgens een bepaalde grootheid (eigenschap), het
vergelijken gebeurt zonder getallen!
VB: een lucifer is korter dan een potlood




2

, o Kwalitatief vergelijken – rangschikken:
Leerlingen bepalen een volgorde naar grootte, inhoud, … van meer dan 2 voorwerpen, zonder
ze echt te meten.
VB: potjes met zand rangschikken van zwaar naar licht. Leerlingen kunnen eerst het lichtste
potje zoeken, dan het op één na lichtste, …
 Leerlingen zullen snel ontdekken: gaat makkelijker met hulpmiddelen



o Kwalitatief vergelijken – samenstellen en optellen van gelijksoortige eenheden:
Sommige grootheden kan je niet rechtstreeks met elkaar vergelijken.
VB: je wilt de breedte van een deur vergelijken met de breedte van een kast. Hiervoor zal je
een hulpmiddel moeten gebruiken, je kan een touw gebruiken en daarmee de breedte van de
deur afpassen en dat vergelijken met de breedte van de kast.
Misschien is je touw te kort en knoop je er nog een touw aan
 Je bepaalt de breedte dan door een samenstelling




 Fase 2: Kwantitatief vergelijken
= je vergelijkt met getallen: maatgetallen
= je kiest een maateenheid en je gaat na hoe dikwijls die maateenheid in de te meten grootheid past



o Meten met natuurlijke maateenheden
Je kiest de maateenheid willekeurig
Belang: Door eerst natuurlijke maateenheden te gebruiken, vermijd je dat leerlingen denken
dat je een grootheid enkel uitdrukt met standaardmaateenheden


Redenen om lang genoeg met natuurlijke maateenheden te blijven werken:

-Sluit beter aan bij de voorkennis
-Het volgt de historische ontwikkeling van het meten (vroeger eerst met natuurlijke
maateenheden pas veel later met standaardmaateenheden)
- Sluit aan bij de praktijk, in het dagelijks leven maak je hier ook gebruik van
- Leerlingen krijgen meer tijd om de wezenlijke en niet-wezenlijke aspecten van een grootheid in te
zien
- Je kan veel meetactiviteiten organiseren met natuurlijke maateenheden
- Leerlingen leren hierdoor vaardig en natuurlijk meten
- Meten met natuurlijke maateenheden geeft leerlingen meer kans om creatieve oplossingen te
bedenken
 Opgelet: Leerlingen eerst laten schatten en daarna schatting vergelijken met meetresultaat




o Meten met standaardmaateenheden
Nood aan standaardmaateenheden laten ervaren door de leerlingen:
Leerlingen stellen vast dat je een verschillende uitkomst krijgt als je een andere maateenheid
kiest

3