Samenvatting vormgeving (YC0636)

Trends en stijlen
Hoofdstuk 0: 1850 – 1900
De eeuw van de industriële revoluti e: HOE KAN HET BETER?

Context
 Eeuw van de industriële evolutie
o Kleinschalige ambachtsateliers  machinale productie in fabrieken
(technische uitvindingen)
 Massa van producten die betaalbaar waren voor iedereen
 Sociaal vlak
o Nieuwe klasse van rijke burgers & grote groep (meestal arme) arbeiders
o Vrouwen en kinderen bedienden nieuwe machines
 Hongerloon
 Kwaliteit en authenticiteit binnen de beeldtaal <-> sociale context 19e eeuw
 Ontwerpers en architecten: andere inspiratiebronnen dan middeleeuwen +
benadrukking op functionaliteit en ambacht
 Schilderkunst: wilde zowel inhoudelijk als vormelijk loskomen va de heersende
academische stijl  emanciperen
Design
VICTORIAANSE STIJL – 19E EEUW (1920-1900)
 Vernoemd naar Engelse koningin Victoria
 Esthetische reactie op industrialisatie
 Haalden inspiratie uit het verleden: Vb. Gotische kunst
 Geleende elementen echter totaal uit context gerukt (= kitsch)
 Rijkdom werd drijvende kracht voor cultuur
 Overdadig gebruik ornamenten/versieringen om rijkdom aan te geven




 Overvloedige ornamenten
o Verbergen de functie
 Veel gebruikt voor advertenties
 Elementen uit het verleden
 Lay-out was vaak catalogus met standaardontwerpen en lettertype was het
middeleeuwse ‘gothic’ lettertype




ARTS AND CRAFTS – EINDE 19E – BEGIN 20STE EEUW (1888-1910)
1

,= knutselen
 Designstroming en -stijl uit de jaren 1850-1914
o Streefde naar een herleving van het ambacht + verbetering van decoratieve
ontwerpen en architectuur in Engeland
 Kwam voort uit verzet tegen industrialisatie
 Handen arbeid/vakmanschap
↔ tegen bandwerk in fabriek: geen trots meer door ontwerper door anonieme
fabrieksporducten (ontwerper kwam terug dichter bij zijn product en haalde zo eer
uit zijn werk)
 WEL: oprichting van gilden en handwerkgemeenschappen (gebasseerd op
middeleeuwen)  handwerkproducten waren duurder (logisch)

ALGEMENE KARAKTEREIGENSCHAPPEN
 Eerbied voor vakmanschap
 Ambachtelijke productiemethoden
 Gebruik van natuurlijke, traditionele materialen
 Geïnspireerd op middeleeuwen, Gotiek en natuur
 Eerlijke en simpele vormgeving
o Gebrek aan ornamenten
 Bloemmotieven en gotische letters
 Toegepaste kunst
 Eenvoudig ontwerp
 Simpele, lineaire vormen
 Eerste periode: Geïnspireerd op natuurlijke vormen (planten en dieren)
 Probleem arts & crafts: duur & niet de middelen om te produceren op grote schaal

We kunnen Arts & Crafts nog eens onderverdelen in 2 stijlen:
 De stijl die gebruikt werd bij het maken van de degelijke en eenvoudige meubels:
 Aanzetpunten (spijkers) duidelijk zichtbaar
 Hout
 Middeleeuwse elementen
 De stijl die gebruikt werd bij het ontwerpen van patronen voor het behang, de
tapijten en voor de bekleding van het meubilair




2

,Architectuur
Ze streefden naar een bouwstijl waarin zonlicht, uitzicht en praktische indeling belangrijker
waren.

ALGEMENE KARAKTEREIGENSCHAPPEN
1. Strakker
2. Functioneel
3. Nog veel decoratieve elementen




REALISME – EINDE 19E – BEGIN 20STE EEUW (1880-1915)
Kunstenaars die vernieuwend wilden werken, lieten de herseende academische regels
achter zich en gaven thema’s weer die deel uitmaakten van de sociale strijd zoals arbeiders
die in groot formaat worden afgebeeld.

ALGEMENE KARAKTEREIGENSCHAPPEN
1. Figuratief werk
2. De realiteit in beeld brengen, dagelijkse leven van
de gewone man
3. De werkende mens


IMPRESSIONISME
Kunstenaars engageerden zich in het schetsmatige schilderen, met snelle verftoetsen
‘vegen’.

KENMERKEN
 Kwam voor in schilderkunst, minder in beeldhouwkunst, niet in bouwkunst
 Reactie op academische (heel precies schilderen)

 Snelle indruk in beeld brengen, invloed fotografie, toevallige composities,
afsnijdingen
 Vormen en contouren vaag, vloeien in elkaar over
 Lichtval en zuivere kleuren (geen zwart) erg belangrijk, vorm minder belangrijk
 Plein-air schilderen (in de buitenlucht), grote penseelstreken
 Aquarelverf, krijt als materiaal
 Natuur vaak als onderwerp
 Persoonlijke interpretatie aan werkelijkheid
 Bestuderen invloed van licht en kleur in momentopname
 Schetsmatige afwerking in beeldhouwkunst, levendig spel licht en schaduw
 Veel figuren
 Veel olieverf op doek
 Vaak 1 ding op de voorgrond

3

,  Ruw en onprecies
 Korte penseelstreken
 Veel tegenstelling donker en licht
 Kleurgebruik past zich aan, aan de
stemming van het schilderij




4