INHOUDSTAFEL
Deel 1 Basisbegrippen
H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?
H2 Bouwstenen en soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek
H3 Filosofische achtergrond: epistemologische beginselen
H4 Ethiek in sociaalwetenschappelijk onderzoek
Deel 2 Planning en voorbereiding van empirisch onderzoek
H5 Onderzoek ontwerpen: strategie en doelstellingen
H6 Kwantitatieve en kwalitatieve meting
H7 Selectie van onderzoekseenheden: steekproeven
Deel 3 Kwantitatieve methodes
H8 Experimentele ontwerpen
H9 Surveyonderzoek
H10 Niet-reactief onderzoek en secundaire data-analyse
Deel 4 Kwalitatieve methodes
H11 Veldonderzoek en participerende observatie
H12 Diepte-interviews en focusgroepen
H13 Historisch-vergelijkend onderzoek
, H1 SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Inleiding
Methodologie = de wijze waarop het hele proces van wetenschapsbeoefening
functioneert en houdt dus niet alleen de kennis en beheersing van
methoden en technieken in
!! Aandacht voor institutionele inbedding wetenschapsbeoefening in sociale context
- Wijze van organisatie (gespecialiseerde, bureaucratische
onderzoekinstellingen)
- Financiering (onderzoeksgeld van overheden en/of
privébedrijven)
- Gevolgen voor onderzoeksoutput (welke thema’s ? verkoopbare producten of
louter kennis ? )
Doelstellingen cursus:
1. Kennismaken met fundamenten en basisprocedures van sociaalwetenschappelijk
onderzoek
‘wat is precies wetenschappelijk aan een wetenschappelijk onderzoek?’
2. Discussies volgen en studies evalueren op hun wetenschappelijke merites
3. Nodige vocabularium omtrent aspecten van het sociaalwetenschappelijk
onderzoek
4. Kritische omgang met onderzoeksresultaten
‘beoordelen op kwaliteit’
Enkele voorbeelden
Opwarming van de aarde
= ‘wetenschappelijk’ onderzoeken ! toch totaal tegenovergestelde resultaten <
filosofische achtergrond H3
Broken Windows Theory < Wilson & Kelling
= Kleine misdaad trekt grote misdaad aan (theorie)
+ Daling criminaliteitscijfers als gevolg van hun beleid (empirie)
Voorwaarden causaliteit:
1. Statistisch verband (samenhang aanwezig)
2. Temporale orde : onafhankelijke voor afhankelijke (niet voldaan: criminaliteit was
reeds dalend)
3. Afwezigheid derde factor / storende factoren (niet voldaan: ook in
andere steden daalt)
Botsende beschavingen < Samuel Huntington
= conflicten bepaald door tegenstellingen tussen beschavingen (= cultureel,
religieus en geografisch)
Kritiek zie H13
- Gevalstudie: enkel gevallen die theorie staven of ook andere?
- Kunnen die gevallen onderliggend concept staven?
- Zorgt de vaststelling er niet voor dat beschavingen er op die manier naar gaan
kijken ipv omgekeerd?
- Welke rol speelt vooringenomenheid bij onderzoek?
Deel 1 Basisbegrippen
H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?
H2 Bouwstenen en soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek
H3 Filosofische achtergrond: epistemologische beginselen
H4 Ethiek in sociaalwetenschappelijk onderzoek
Deel 2 Planning en voorbereiding van empirisch onderzoek
H5 Onderzoek ontwerpen: strategie en doelstellingen
H6 Kwantitatieve en kwalitatieve meting
H7 Selectie van onderzoekseenheden: steekproeven
Deel 3 Kwantitatieve methodes
H8 Experimentele ontwerpen
H9 Surveyonderzoek
H10 Niet-reactief onderzoek en secundaire data-analyse
Deel 4 Kwalitatieve methodes
H11 Veldonderzoek en participerende observatie
H12 Diepte-interviews en focusgroepen
H13 Historisch-vergelijkend onderzoek
, H1 SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Inleiding
Methodologie = de wijze waarop het hele proces van wetenschapsbeoefening
functioneert en houdt dus niet alleen de kennis en beheersing van
methoden en technieken in
!! Aandacht voor institutionele inbedding wetenschapsbeoefening in sociale context
- Wijze van organisatie (gespecialiseerde, bureaucratische
onderzoekinstellingen)
- Financiering (onderzoeksgeld van overheden en/of
privébedrijven)
- Gevolgen voor onderzoeksoutput (welke thema’s ? verkoopbare producten of
louter kennis ? )
Doelstellingen cursus:
1. Kennismaken met fundamenten en basisprocedures van sociaalwetenschappelijk
onderzoek
‘wat is precies wetenschappelijk aan een wetenschappelijk onderzoek?’
2. Discussies volgen en studies evalueren op hun wetenschappelijke merites
3. Nodige vocabularium omtrent aspecten van het sociaalwetenschappelijk
onderzoek
4. Kritische omgang met onderzoeksresultaten
‘beoordelen op kwaliteit’
Enkele voorbeelden
Opwarming van de aarde
= ‘wetenschappelijk’ onderzoeken ! toch totaal tegenovergestelde resultaten <
filosofische achtergrond H3
Broken Windows Theory < Wilson & Kelling
= Kleine misdaad trekt grote misdaad aan (theorie)
+ Daling criminaliteitscijfers als gevolg van hun beleid (empirie)
Voorwaarden causaliteit:
1. Statistisch verband (samenhang aanwezig)
2. Temporale orde : onafhankelijke voor afhankelijke (niet voldaan: criminaliteit was
reeds dalend)
3. Afwezigheid derde factor / storende factoren (niet voldaan: ook in
andere steden daalt)
Botsende beschavingen < Samuel Huntington
= conflicten bepaald door tegenstellingen tussen beschavingen (= cultureel,
religieus en geografisch)
Kritiek zie H13
- Gevalstudie: enkel gevallen die theorie staven of ook andere?
- Kunnen die gevallen onderliggend concept staven?
- Zorgt de vaststelling er niet voor dat beschavingen er op die manier naar gaan
kijken ipv omgekeerd?
- Welke rol speelt vooringenomenheid bij onderzoek?
