2. de prenatale ontwikkeling
2.1. doelstellingen en begrippen
Zie cursus
2.2. prenatale groei en verandering
2.2.1. bevruchting: het moment van de conceptie
Vanaf puberteit om de 4 weken eisprong. Eicel gaat via ieleider naar de baarmoeder en kan tijdens
proces bevrucht worden door een zaadcel.
Bij die bevruchting (=conceptie) zaadcel en eicel komen samen om een ééncellige zygote te
creëren waarmee het leven van elk mens begint
Prenatale periode wordt onderscheiden in 3 fases:
- Germinale periode
- Embryonale periode
- Foetale periode
2.2.2. de stadia van de prenatale ontwikkeling
2.2.2.1. de germinale periode (eerste 2 weken)
Dit is het eerste, kotste stadium van prenatale periode zygote begint te delen en in complexiteit
toe te nemen
Trosje cellen beweegt zich verder in eileider om zich na 5 dagen in baarmoeder te nestelen.
Methodische celdeling = cellen van het organisme nemen toe in aantal en krijgen een meer
gespecialiseerde functie.
Moederkoek (=placenta), navelstreng en vruchtzak wordt gevormd.
Placenta = doorgeefluik tussen moeder en foetus waardoor voeding en zuurstof via navelstreng
wordt geleverd
Doel van placenta:
- Voedingsstoffen in bloed van moeder opgenomen en hierin komen afvalstoffen van
ongeborene terecht
Belangrijk: cruciaal moment
2.2.2.2. de embryonale periode (2 tot 8weken)
Na innestelingsfase spreken we van een embryo. In ong 40 dagen zal in- en uitwendige structuur van
het menselijke lichaam worden gevormd.
3 cellagen onderscheiden:
- Endoderm: meeste inwendige organen ontwikkelen
- Mesoderm: skelet, spierletsel, hart, bloed, bloedsomloop en geslachtsorganen ontwikkelen
- Ectoderm: huid, haar, tanden, zintuigen, hersenen en ruggenmerg ontwikkelen µ
Embryo op eind van periode 2,5cm lang en lijkt kieuwen en staart te hebben. Aantal bekende
elementen zal je herkennen (ogen, neus, armen,…)
, Einde 3de week:
- Primitief hart gevormd dat het kloppend centrum vormt van de prille bloedsomloop
Vanaf 5de week:
- Snelle groei van hoofd
- Ledematen beginnen af te tekenen
8ste week:
- Menselijke vormen worden duidelijk (ogen, oren, tenen, …)
- Aanstaande moeder begint eerste uiterlijke tekenen van de zwangerschap te voelen
(ochtendmisselijkheid, vermoeidheid,…)
Belangrijk: orgaansystemen beginnen zich te ontwikkelen = organogenese
Externe schadelijke stoffen = teratogene factoren
2.2.2.3. de foetale periode (8 tot 38 weken)
Foetus ondergaat verbazing wekkende verandering.
Foetale periode:
- Botvorming
- Kwetsbare fase voorbij
- Kans op spontane abortus loopt af
- Groei en verdere ontwikkeling/lengtegroei en gewichtstoename
Eind 3de maand:
- Geslachtsontwikkeling bij jongens zichtbaar, enkele maanden later ook bij meisjes
Vanaf 13de maand:
- Steeds meer bewegen en reageren op auditieve, visuele en tactiele prikkels
- Strekt benen,… spieren beoefenen
- Babyreflex ontwikkelt: zuigreflex en grijpreflex
4de maand:
- Bewegingen kunnen voor het eerst door moeder gevoeld worden
- Psychologisch belangrijk moment eerste directe aangenaam ervaren confrontatie met
aanwezige baby
- Buik dikker en wat ongemakken voor aanstaande moeder
Laatste 3 maanden:
- Hersenen van de foetus maken intensieve groeiperiode door
- Gewicht foetus neemt toe
8ste maand:
- Moederlichaam voorziet antistoffen = belangrijke bescherming tegen dreigende
infectieziekten
- Ongeboren kind heeft al ervaring met waarnemen van verschil tussen licht en donker
2.1. doelstellingen en begrippen
Zie cursus
2.2. prenatale groei en verandering
2.2.1. bevruchting: het moment van de conceptie
Vanaf puberteit om de 4 weken eisprong. Eicel gaat via ieleider naar de baarmoeder en kan tijdens
proces bevrucht worden door een zaadcel.
Bij die bevruchting (=conceptie) zaadcel en eicel komen samen om een ééncellige zygote te
creëren waarmee het leven van elk mens begint
Prenatale periode wordt onderscheiden in 3 fases:
- Germinale periode
- Embryonale periode
- Foetale periode
2.2.2. de stadia van de prenatale ontwikkeling
2.2.2.1. de germinale periode (eerste 2 weken)
Dit is het eerste, kotste stadium van prenatale periode zygote begint te delen en in complexiteit
toe te nemen
Trosje cellen beweegt zich verder in eileider om zich na 5 dagen in baarmoeder te nestelen.
Methodische celdeling = cellen van het organisme nemen toe in aantal en krijgen een meer
gespecialiseerde functie.
Moederkoek (=placenta), navelstreng en vruchtzak wordt gevormd.
Placenta = doorgeefluik tussen moeder en foetus waardoor voeding en zuurstof via navelstreng
wordt geleverd
Doel van placenta:
- Voedingsstoffen in bloed van moeder opgenomen en hierin komen afvalstoffen van
ongeborene terecht
Belangrijk: cruciaal moment
2.2.2.2. de embryonale periode (2 tot 8weken)
Na innestelingsfase spreken we van een embryo. In ong 40 dagen zal in- en uitwendige structuur van
het menselijke lichaam worden gevormd.
3 cellagen onderscheiden:
- Endoderm: meeste inwendige organen ontwikkelen
- Mesoderm: skelet, spierletsel, hart, bloed, bloedsomloop en geslachtsorganen ontwikkelen
- Ectoderm: huid, haar, tanden, zintuigen, hersenen en ruggenmerg ontwikkelen µ
Embryo op eind van periode 2,5cm lang en lijkt kieuwen en staart te hebben. Aantal bekende
elementen zal je herkennen (ogen, neus, armen,…)
, Einde 3de week:
- Primitief hart gevormd dat het kloppend centrum vormt van de prille bloedsomloop
Vanaf 5de week:
- Snelle groei van hoofd
- Ledematen beginnen af te tekenen
8ste week:
- Menselijke vormen worden duidelijk (ogen, oren, tenen, …)
- Aanstaande moeder begint eerste uiterlijke tekenen van de zwangerschap te voelen
(ochtendmisselijkheid, vermoeidheid,…)
Belangrijk: orgaansystemen beginnen zich te ontwikkelen = organogenese
Externe schadelijke stoffen = teratogene factoren
2.2.2.3. de foetale periode (8 tot 38 weken)
Foetus ondergaat verbazing wekkende verandering.
Foetale periode:
- Botvorming
- Kwetsbare fase voorbij
- Kans op spontane abortus loopt af
- Groei en verdere ontwikkeling/lengtegroei en gewichtstoename
Eind 3de maand:
- Geslachtsontwikkeling bij jongens zichtbaar, enkele maanden later ook bij meisjes
Vanaf 13de maand:
- Steeds meer bewegen en reageren op auditieve, visuele en tactiele prikkels
- Strekt benen,… spieren beoefenen
- Babyreflex ontwikkelt: zuigreflex en grijpreflex
4de maand:
- Bewegingen kunnen voor het eerst door moeder gevoeld worden
- Psychologisch belangrijk moment eerste directe aangenaam ervaren confrontatie met
aanwezige baby
- Buik dikker en wat ongemakken voor aanstaande moeder
Laatste 3 maanden:
- Hersenen van de foetus maken intensieve groeiperiode door
- Gewicht foetus neemt toe
8ste maand:
- Moederlichaam voorziet antistoffen = belangrijke bescherming tegen dreigende
infectieziekten
- Ongeboren kind heeft al ervaring met waarnemen van verschil tussen licht en donker
