Internationale handels- en
betalingstechnieken
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: internationale handel ........................................................................................................3
1.1 Begrippen .......................................................................................................................................3
1.2 Wat verstaan we onder internationale handel ..............................................................................3
1.3 Redenen voor internationale handel .............................................................................................3
1.4 De Europese Unie in een notendop ...............................................................................................4
1.4.1 Belangrijke data ......................................................................................................................4
1.4.2 Diepere ingang op deze belangrijke data ...............................................................................4
1.4.3 Schengenakkoord ...................................................................................................................4
1.4.4 Voorwaarden om lid te worden .............................................................................................5
1.4.5 Voordelen van de uitbereiding ...............................................................................................5
1.4.6 Kandidaat-lidstaten ................................................................................................................5
1.4.7 EFTA ........................................................................................................................................5
1.4.8 Beslissingsstructuur in de EU..................................................................................................5
1.4.9 Beleidsinstrumenten van de EU .............................................................................................5
1.4.10 De 28 lidstaten .....................................................................................................................5
1.4.11 De lidstaten van de EURO-zone............................................................................................6
1.4.12 Verschil tussen Douane-unie en vrijhandelszone ................................................................6
1.5 De wereldhandel in cijfers .............................................................................................................6
1.5.1 Spreiding van de wereldhandel ..............................................................................................6
1.5.2 Wereldhandel per regio .........................................................................................................6
1.5.3 Spreiding wereldhandel zonder interne EU handel ...............................................................7
1.5.4 Buitenlandse handel van België .............................................................................................7
1.5.5 Regionale verdeling van de Belgische handel (2010) .............................................................7
1.5.6 Geografische verdeling van de Belgische handel ...................................................................7
1.5.7 Samenstelling Belgische buitenlandse handel naar goederengroepen .................................7
Hoofdstuk 2: internationale verkoop......................................................................................................7
2.1 De tussenpersonen ........................................................................................................................7
2.1.1 Tussenpersonen bij het ontstaan handelcontracten .............................................................7
1|IHBT
, 2.1.2 Tussenpersonen bij vervoer en logistieke diensten ...............................................................8
2.2 De verkoopsovereenkomst ......................................................................................................... 11
2.2.1 De verkoopsvoorwaarden .................................................................................................... 11
2.2.2 De incoterms ........................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 3: Vervoer en vervoersdocumenten .................................................................................. 15
3.1 Vervoersvormen ......................................................................................................................... 15
3.1.1 Kenmerken van verschillende vervoersvormen ................................................................... 15
3.1.2 Gecombineerd of multimodaal vervoer ............................................................................... 16
3.1.3 Expreskoeriers ..................................................................................................................... 17
3.1.4 Containers en eenheidsladingen in het vervoer ................................................................. 17
3.2 Vervoersdocumenten ................................................................................................................. 19
3.2.1 Zeevaartconnossement of Bill of Lading (B/L) ..................................................................... 19
3.2.2 Binnenvaartconnossement .................................................................................................. 21
3.2.3 CMR-vrachtbrief (wegvervoer)............................................................................................. 21
3.2.4 CIM-vrachtbrief (spoorvervoer) ........................................................................................... 22
3.2.5 Luchtvrachtbrief of Air Way Bill (AWB) ................................................................................ 22
Hoofdstuk 4: Douaneformaliteiten ...................................................................................................... 23
4.1 Begrippen .................................................................................................................................... 23
4.2 Taken van de douane .................................................................................................................. 23
4.3 Soorten belastingen m.b.t. de buitenlandse handel .................................................................. 24
4.3.1 Invoerrechten ....................................................................................................................... 24
4.3.2 Btw ....................................................................................................................................... 25
4.3.3 Accijnzen............................................................................................................................... 25
4.4 Douaneformaliteiten ................................................................................................................... 25
4.4.1 Intracommunautaire handel ............................................................................................... 25
4.4.2 Handel met derde landen .................................................................................................... 25
4.5 Het tarief van invoerrechten en goederencode .......................................................................... 26
4.5.1 Nomenclatuur ...................................................................................................................... 26
4.5.2 Structuur GS en goederencode ............................................................................................ 26
4.5.3 Maatstaf van heffing van de douanerechten ....................................................................... 27
4.6 Douanewaarde ............................................................................................................................ 27
2|IHBT
,Hoofdstuk 1: internationale handel
1.1 Begrippen:
20 voet reefer container: men drukt de lengte van een container altijd in ‘voet’ uit: één voet
bedraagt 30,48 cm. 20 voet is dus ongeveer 6,1 m. Reefer verwijst naar een container waarvan men
de temperatuur en vochtigheid kan regelen.
Stuffen: de goederen op een oordeelkundige wijze in de container plaatsen.
Rederij: een onderneming die schepen, al dan niet met bemanning, ter beschikking stelt van een
andere partij die dan de economische exploitatie voor haar rekening neemt.
Transittijd: dit is de tijd die nodig is om van de haven van vertrek naar de haven van bestemming te
varen.
Verkoopsvoorwaarde ‘CIF Zeebrugge’: bepaalt dat de verkoper het vervoer regelt en dat hij ook een
verzekering betaalt tot op het ogenblik dat de goederen in de haven van Zeebrugge aangekomen zijn.
De koper draagt wel het risico tijdens het zeevervoer.
Documentair krediet: een betalingswijze specifiek voor de internationale handel.
1.2 Wat verstaan we onder internationale handel?
Zorgen voor de distributie van de goederen naar die plaatsen waar ze worden gevraagd en daarvan
een winstgevende activiteit maken.
Bijvoorbeeld: Vervoer (inclusie laden en lossen), verzekeren tegen schade tijdens het vervoer,
opslag, douane en overheidsreglementering, betalingsvormen (snelheid, soepelheid,
zekerheid)
Technieken voor vergemakkelijken van taak van de handelaar: internationaal uniforme
vervoerreglementering, incoterms, tussenpersonen, betalingstechnieken, bijzondere
douanereglementeringen, vormen van bescherming tegen wisselkoersrisico
vervoerschade en wanbetaling
Technieken enkel internationale handel: internationaal uniforme vervoerreglementering, incoterms,
bijzondere betalingstechnieken (documentair krediet, documentair incasso),
bijzondere douanereglementeringen (tijdelijke invoer, vrijstelling rechten), vormen
van bescherming tegen wisselkoersrisico
1.3 Redenen voor internationale handel.
Goederen zijn niet overal beschikbaar. (aardolie, koffie, bananen)
Sommige goederen kunnen op andere plaatsen goedkoper aangekocht worden. (garens,
confectiekleding, elektronica, schoenen)
De vervoertechnieken hebben zich ontwikkeld en maken internationale handel mogelijk.
(koelschepen, tankschepen, containervervoer, luchtvervoer, pijpleiding)
Globalisering van de economie. (door contacten met andere delen krijgen we interesse in
hun producten, bijvoorbeeld de kiwi)
3|IHBT
, 1.4 De Europese Unie in een notendop
1.4.1 Belangrijke data:
1957/58: verdrag van Rome Er werd bepaald dat de samenwerking tussen de lidstaten via de
vorming van een douane-unie en een gemeenschappelijke markt uiteindelijk moet leiden tot
een economische unie.
1979: start EMS Het Europees Monetair Systeem waarbij een aantal lidstaten onderling
koersen vastleggen tussen hun munten. Ook nu is de deelname aan het EMS een
voorbereidende stap om toe te treden tot de eurozone.
1991/93: verdrag van Maastricht In de jaren 70 werd duidelijk dar ook monetaire
samenwerking tussen de lidstaten noodzakelijk was. Hierbij werd vastgelegd dat de Europese
samenwerking moet leiden tot de vorming van een Economische en Monetaire Unie (EMU)
en het gebruik van een gemeenschappelijke munt: de euro.
1999: EURO-zone (girale euro) De euro wordt in gebruik genomen. Op 1 januari worden de
koersen vastgelegd tussen de euro en de munten van de elf landen die de eurozone willen
vormen. De nieuwe munt wordt voorlopig alleen gebruikt voor girale transacties. Dit wil
zeggen niet tastbaar geld.
2002: invoeren van de EURO Op 1 januari worden voor circa 300 miljoen inwoners van de EU
de nationale munten vervangen door de euromunten en biljetten.
2007/2009: verdrag van Lissabon Deze voert een aantal hervormingen door om de Europese
Unie democratischer en beter bestuurbaar te maken en omvat een aantal wijzigingen op de
vroegere basisverdragen van Rome en Maastricht.
1.4.2 Diepere ingang op deze belangrijke data:
2009: Verdrag van Lissabon
Doel? EU democratischer en beter bestuurbaar maken.
Omvat een aantal wijzigingen op de basisverdragen van Rome en Maastricht.
Er zijn 2 nieuwe functies:
o Permanente voorzitter van de Europese raad van staatshoofden en regeringsleiders:
2010 – 2014: Herman van Rompuy
2015 – 2019: Donald Tusk
o De hoge vertegenwoordiger in buitenlandse zaken:
2010 – 2014: Catherine Ashton
2015 – 2019: Federica Mogherini
1958: Verdrag van Rome
Douane Unie: Vrij verkeer van goederen
GBT (=invoerrechten)
Gemeenschappelijke handelspolitiek
Gemeenschappelijke markt: Douane unie + vrij verkeer van diensten en productiefactoren
1993: Verdrag van Maastricht
Economische unie: gemeenschappelijke markt + geharmoniseerd economisch beleid
Monetaire unie: economische unie + geharmoniseerd monetair beleid
1.4.3 Vrij verkeer van personen = Schengenakkoord:
Geen controles meer op het personenverkeer aan de binnengrenzen in de EU
22 lidstaten + 4 EFTA-landen (European Free Trade Associaton of Europese
Vrijhandelsassociatie)
VK en Ierland geen lid
4|IHBT
betalingstechnieken
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: internationale handel ........................................................................................................3
1.1 Begrippen .......................................................................................................................................3
1.2 Wat verstaan we onder internationale handel ..............................................................................3
1.3 Redenen voor internationale handel .............................................................................................3
1.4 De Europese Unie in een notendop ...............................................................................................4
1.4.1 Belangrijke data ......................................................................................................................4
1.4.2 Diepere ingang op deze belangrijke data ...............................................................................4
1.4.3 Schengenakkoord ...................................................................................................................4
1.4.4 Voorwaarden om lid te worden .............................................................................................5
1.4.5 Voordelen van de uitbereiding ...............................................................................................5
1.4.6 Kandidaat-lidstaten ................................................................................................................5
1.4.7 EFTA ........................................................................................................................................5
1.4.8 Beslissingsstructuur in de EU..................................................................................................5
1.4.9 Beleidsinstrumenten van de EU .............................................................................................5
1.4.10 De 28 lidstaten .....................................................................................................................5
1.4.11 De lidstaten van de EURO-zone............................................................................................6
1.4.12 Verschil tussen Douane-unie en vrijhandelszone ................................................................6
1.5 De wereldhandel in cijfers .............................................................................................................6
1.5.1 Spreiding van de wereldhandel ..............................................................................................6
1.5.2 Wereldhandel per regio .........................................................................................................6
1.5.3 Spreiding wereldhandel zonder interne EU handel ...............................................................7
1.5.4 Buitenlandse handel van België .............................................................................................7
1.5.5 Regionale verdeling van de Belgische handel (2010) .............................................................7
1.5.6 Geografische verdeling van de Belgische handel ...................................................................7
1.5.7 Samenstelling Belgische buitenlandse handel naar goederengroepen .................................7
Hoofdstuk 2: internationale verkoop......................................................................................................7
2.1 De tussenpersonen ........................................................................................................................7
2.1.1 Tussenpersonen bij het ontstaan handelcontracten .............................................................7
1|IHBT
, 2.1.2 Tussenpersonen bij vervoer en logistieke diensten ...............................................................8
2.2 De verkoopsovereenkomst ......................................................................................................... 11
2.2.1 De verkoopsvoorwaarden .................................................................................................... 11
2.2.2 De incoterms ........................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 3: Vervoer en vervoersdocumenten .................................................................................. 15
3.1 Vervoersvormen ......................................................................................................................... 15
3.1.1 Kenmerken van verschillende vervoersvormen ................................................................... 15
3.1.2 Gecombineerd of multimodaal vervoer ............................................................................... 16
3.1.3 Expreskoeriers ..................................................................................................................... 17
3.1.4 Containers en eenheidsladingen in het vervoer ................................................................. 17
3.2 Vervoersdocumenten ................................................................................................................. 19
3.2.1 Zeevaartconnossement of Bill of Lading (B/L) ..................................................................... 19
3.2.2 Binnenvaartconnossement .................................................................................................. 21
3.2.3 CMR-vrachtbrief (wegvervoer)............................................................................................. 21
3.2.4 CIM-vrachtbrief (spoorvervoer) ........................................................................................... 22
3.2.5 Luchtvrachtbrief of Air Way Bill (AWB) ................................................................................ 22
Hoofdstuk 4: Douaneformaliteiten ...................................................................................................... 23
4.1 Begrippen .................................................................................................................................... 23
4.2 Taken van de douane .................................................................................................................. 23
4.3 Soorten belastingen m.b.t. de buitenlandse handel .................................................................. 24
4.3.1 Invoerrechten ....................................................................................................................... 24
4.3.2 Btw ....................................................................................................................................... 25
4.3.3 Accijnzen............................................................................................................................... 25
4.4 Douaneformaliteiten ................................................................................................................... 25
4.4.1 Intracommunautaire handel ............................................................................................... 25
4.4.2 Handel met derde landen .................................................................................................... 25
4.5 Het tarief van invoerrechten en goederencode .......................................................................... 26
4.5.1 Nomenclatuur ...................................................................................................................... 26
4.5.2 Structuur GS en goederencode ............................................................................................ 26
4.5.3 Maatstaf van heffing van de douanerechten ....................................................................... 27
4.6 Douanewaarde ............................................................................................................................ 27
2|IHBT
,Hoofdstuk 1: internationale handel
1.1 Begrippen:
20 voet reefer container: men drukt de lengte van een container altijd in ‘voet’ uit: één voet
bedraagt 30,48 cm. 20 voet is dus ongeveer 6,1 m. Reefer verwijst naar een container waarvan men
de temperatuur en vochtigheid kan regelen.
Stuffen: de goederen op een oordeelkundige wijze in de container plaatsen.
Rederij: een onderneming die schepen, al dan niet met bemanning, ter beschikking stelt van een
andere partij die dan de economische exploitatie voor haar rekening neemt.
Transittijd: dit is de tijd die nodig is om van de haven van vertrek naar de haven van bestemming te
varen.
Verkoopsvoorwaarde ‘CIF Zeebrugge’: bepaalt dat de verkoper het vervoer regelt en dat hij ook een
verzekering betaalt tot op het ogenblik dat de goederen in de haven van Zeebrugge aangekomen zijn.
De koper draagt wel het risico tijdens het zeevervoer.
Documentair krediet: een betalingswijze specifiek voor de internationale handel.
1.2 Wat verstaan we onder internationale handel?
Zorgen voor de distributie van de goederen naar die plaatsen waar ze worden gevraagd en daarvan
een winstgevende activiteit maken.
Bijvoorbeeld: Vervoer (inclusie laden en lossen), verzekeren tegen schade tijdens het vervoer,
opslag, douane en overheidsreglementering, betalingsvormen (snelheid, soepelheid,
zekerheid)
Technieken voor vergemakkelijken van taak van de handelaar: internationaal uniforme
vervoerreglementering, incoterms, tussenpersonen, betalingstechnieken, bijzondere
douanereglementeringen, vormen van bescherming tegen wisselkoersrisico
vervoerschade en wanbetaling
Technieken enkel internationale handel: internationaal uniforme vervoerreglementering, incoterms,
bijzondere betalingstechnieken (documentair krediet, documentair incasso),
bijzondere douanereglementeringen (tijdelijke invoer, vrijstelling rechten), vormen
van bescherming tegen wisselkoersrisico
1.3 Redenen voor internationale handel.
Goederen zijn niet overal beschikbaar. (aardolie, koffie, bananen)
Sommige goederen kunnen op andere plaatsen goedkoper aangekocht worden. (garens,
confectiekleding, elektronica, schoenen)
De vervoertechnieken hebben zich ontwikkeld en maken internationale handel mogelijk.
(koelschepen, tankschepen, containervervoer, luchtvervoer, pijpleiding)
Globalisering van de economie. (door contacten met andere delen krijgen we interesse in
hun producten, bijvoorbeeld de kiwi)
3|IHBT
, 1.4 De Europese Unie in een notendop
1.4.1 Belangrijke data:
1957/58: verdrag van Rome Er werd bepaald dat de samenwerking tussen de lidstaten via de
vorming van een douane-unie en een gemeenschappelijke markt uiteindelijk moet leiden tot
een economische unie.
1979: start EMS Het Europees Monetair Systeem waarbij een aantal lidstaten onderling
koersen vastleggen tussen hun munten. Ook nu is de deelname aan het EMS een
voorbereidende stap om toe te treden tot de eurozone.
1991/93: verdrag van Maastricht In de jaren 70 werd duidelijk dar ook monetaire
samenwerking tussen de lidstaten noodzakelijk was. Hierbij werd vastgelegd dat de Europese
samenwerking moet leiden tot de vorming van een Economische en Monetaire Unie (EMU)
en het gebruik van een gemeenschappelijke munt: de euro.
1999: EURO-zone (girale euro) De euro wordt in gebruik genomen. Op 1 januari worden de
koersen vastgelegd tussen de euro en de munten van de elf landen die de eurozone willen
vormen. De nieuwe munt wordt voorlopig alleen gebruikt voor girale transacties. Dit wil
zeggen niet tastbaar geld.
2002: invoeren van de EURO Op 1 januari worden voor circa 300 miljoen inwoners van de EU
de nationale munten vervangen door de euromunten en biljetten.
2007/2009: verdrag van Lissabon Deze voert een aantal hervormingen door om de Europese
Unie democratischer en beter bestuurbaar te maken en omvat een aantal wijzigingen op de
vroegere basisverdragen van Rome en Maastricht.
1.4.2 Diepere ingang op deze belangrijke data:
2009: Verdrag van Lissabon
Doel? EU democratischer en beter bestuurbaar maken.
Omvat een aantal wijzigingen op de basisverdragen van Rome en Maastricht.
Er zijn 2 nieuwe functies:
o Permanente voorzitter van de Europese raad van staatshoofden en regeringsleiders:
2010 – 2014: Herman van Rompuy
2015 – 2019: Donald Tusk
o De hoge vertegenwoordiger in buitenlandse zaken:
2010 – 2014: Catherine Ashton
2015 – 2019: Federica Mogherini
1958: Verdrag van Rome
Douane Unie: Vrij verkeer van goederen
GBT (=invoerrechten)
Gemeenschappelijke handelspolitiek
Gemeenschappelijke markt: Douane unie + vrij verkeer van diensten en productiefactoren
1993: Verdrag van Maastricht
Economische unie: gemeenschappelijke markt + geharmoniseerd economisch beleid
Monetaire unie: economische unie + geharmoniseerd monetair beleid
1.4.3 Vrij verkeer van personen = Schengenakkoord:
Geen controles meer op het personenverkeer aan de binnengrenzen in de EU
22 lidstaten + 4 EFTA-landen (European Free Trade Associaton of Europese
Vrijhandelsassociatie)
VK en Ierland geen lid
4|IHBT
