Nier 1:
beknopte samenvatting
,Algemene extra info
- Reserve
o ↓ nierfunctie met 50% → dan pas ↑ serumcreatinine
o ↓ nierfunctie met 75% → dan pas verstoring homeostase
- Filtraat ter hoogte van kapsel/ruimte Bowman heeft zelfde samenstelling als EC vocht en plasma
- Ureum en creatinine worden in praktijk gebruikt om nierfunctie te bepalen
Formules
- Excretie = filtratie – reabsorptie + secretie
- GFR is afhankelijk van:
o Netto filtratie druk = PH – π – Pfluid
o Filtratiecoëfficiënt = afh van oppervlakte en permeabiliteit
- Klaring van X = hoeveelheid plasma die per tijdseenheid van X wordt geklaard
- Filtratie van X = [X]plasma * GFR
Waarden
- Waterverdeling:
o 2/3e IC
o 1/3e EC, waarvan 1/4e in plasma en 3/4e in interstitieel vocht
- Osmolariteit:
o Osmolariteit plasma = 300 mOsm = osmolariteit primair filtraat
o Max concentratie urine = 1200 mOsm/L
o Min dilutie urine = 50 mOsm/L
o Standaard dieet: 600 mOsm
- CO = 5 L/min → renale bloedflow = 1 L/min → renale plasmaflow = 600 ml/min
- Filtratiefractie = ~20%
- GFR = 600*20% = 120 ml/min
- Netto filtratiedruk = 55 – 30 – 15 = 10 mmHg
- ZB-evenwicht: pH = 7,35-7,45 pCO2 = 35-45 mmHg [HCO3-] = 21-27 mmol/L
Histologie
- Nier: cortex + medulla (mergpiramiden); stroming: calyces minores → majores → nierbekken → ureter
- Nefron = lichaam van Malpighi (glomerulus + kapsel Bowman) + tubulus
- Bloed:
o Aanvoer: aorta → a renalis → aa interlobulares → aa arcuatae → aa interlobulares/radiatae → aff art → glomerulus → eff art → peritubalire capillairen OF vasa recta
o Afvoer: vv stellatae → vv arcuatae → v renalis
- Type nefronen
o Corticale nefronen (80%) → meer in cortex (korte lus) + na eff: peritubulaire capillairen (rond tubulus)
o Juxta-medullaire nefronen (20%) → grens cortex/medulla (lange lus) + na eff: vasa recta (voor countercurrent)
, - Lichaam Malpighi
Glomerulus omgeven door basale lamina + podocyten + mesangiumcellen (steun)
Filterbarrière:
- Endotheel (gefenestreerd zonder diafragma) → BC
- Basale lamina (– geladen, 3 lamina: rara interna, densa, rara externa) → – mol, + vanaf 70kDa
- Epitheel/podocyten (trabekels1 en pedikels2, filtratiespleten met diafragma) → + vanaf 3,5nm
Filtraat in ruimte Bowman, omgeven door kapsel Bowman (visceraal blad = podocyten / pariëtaal blad = epitheel)
Juxtaglomerulair apparaat:
- Macula densa (=sensorcellen dist tub)
- Granulaire/juxtaglomerulaire cellen (= gladde SC aff art)
- Extraglomerulaire mesangiumcellen
- Tubulus
o Tubulus contortus primus/prox tub → éénlagig kubisch, microvilli + interdigitaties + mito’s
o Dun dalend deel lus van Henle → éénlagig afgeplat
o Dik stijgend deel lus van Henle → éénlagig kubisch, interdigitaties + mito’s
o Tubulus contortus secundus/dist tub → éénlagig kubisch, interdigitaties + mito’s
o Ductus colligens (verzamelbuis) → éénlagig kubisch, 2 celtypes: hoofdcellen (helder cytoplasma + duidelijke celgrens) + geïntercaleerde cellen (ZB huishouding)
o Ductus papillaris/Bellini → kubisch/afgeplat
Renale functies
Algemeen:
- Regulatie EC volume en bloeddruk
- Regulatie osmolariteit
o Osmolariteit plasma: 290 mOsm, voornamelijk bepaald door Na+
o Osmolariteit & osmolaliteit = # opgeloste deeltjes/eenheid oplosmiddel
o Toniciteit (effectieve osmolariteit) = # osmotisch actieve deeltjes/eenheid oplosmiddel = natriëmie*2 + glycemie
o Permeabele stof → hyperosmolariteit // impermeabele stof → hyperosmolariteit én hypertoniciteit
- Behoud ionenbalans (voornamelijk Na+ maar ook K+ en Ca2+)
- Homeostatische pH-regulatie via H+ en HCO3-
- Excretie afvalstoffen (ureum, creatinine, GM, hormonen,…)
- Hormonen productie (epo, 1α hydroxylase, renine)
Tubulus:
- Filtratie thv kapsel Bowman
- Reabsorptie overal in tubulus
- Secretie thv prox tub, dist tub en verzamelbuizen
- Excretie na verzamelbuizen
→ Excretie = filtratie – reabsorptie + secretie
, Regulatie
→ GFR constant tussen BD = 80–180 mmHg
BD = … → GFR = …
30 mmHg Afwezig/onbestaande
40 mmHg Erg laag
60 mmHg 50%
70 mmHg 10%
80-180 mmHg normaal
Myogene reactie
- = gladde SC reageren op drukverandering
o BD ↑ → constrictie aff art
o BD ↓ → dilatatie aff art + constrictie eff art
- Gevolg constrictie…
Aff ↑ weerstand
↓ flow, capillair bloeddruk en GFR
Eff ↑ weerstand, capillair bloeddruk en GFR
↓ flow
Tubuloglomerulaire feedback → paracriene controle thv juxtaglomerulair apparaat
- Macula densa
o = sensorcellen dist tub voor osmolariteit adhv Na-concentratie
o Geven paracrien signaal aan granulaire cellen → renine + constrictie aff
- Granulaire /juxtaglomerulaire cellen
o Gladde SC van aff art
o Maken renine
- Extraglomerulaire mesangiumcellen
Invloed van hormonen:
- OS → constrictie aff
- AII → constrictie eff
- Prostaglandines → dilatatie aff
beknopte samenvatting
,Algemene extra info
- Reserve
o ↓ nierfunctie met 50% → dan pas ↑ serumcreatinine
o ↓ nierfunctie met 75% → dan pas verstoring homeostase
- Filtraat ter hoogte van kapsel/ruimte Bowman heeft zelfde samenstelling als EC vocht en plasma
- Ureum en creatinine worden in praktijk gebruikt om nierfunctie te bepalen
Formules
- Excretie = filtratie – reabsorptie + secretie
- GFR is afhankelijk van:
o Netto filtratie druk = PH – π – Pfluid
o Filtratiecoëfficiënt = afh van oppervlakte en permeabiliteit
- Klaring van X = hoeveelheid plasma die per tijdseenheid van X wordt geklaard
- Filtratie van X = [X]plasma * GFR
Waarden
- Waterverdeling:
o 2/3e IC
o 1/3e EC, waarvan 1/4e in plasma en 3/4e in interstitieel vocht
- Osmolariteit:
o Osmolariteit plasma = 300 mOsm = osmolariteit primair filtraat
o Max concentratie urine = 1200 mOsm/L
o Min dilutie urine = 50 mOsm/L
o Standaard dieet: 600 mOsm
- CO = 5 L/min → renale bloedflow = 1 L/min → renale plasmaflow = 600 ml/min
- Filtratiefractie = ~20%
- GFR = 600*20% = 120 ml/min
- Netto filtratiedruk = 55 – 30 – 15 = 10 mmHg
- ZB-evenwicht: pH = 7,35-7,45 pCO2 = 35-45 mmHg [HCO3-] = 21-27 mmol/L
Histologie
- Nier: cortex + medulla (mergpiramiden); stroming: calyces minores → majores → nierbekken → ureter
- Nefron = lichaam van Malpighi (glomerulus + kapsel Bowman) + tubulus
- Bloed:
o Aanvoer: aorta → a renalis → aa interlobulares → aa arcuatae → aa interlobulares/radiatae → aff art → glomerulus → eff art → peritubalire capillairen OF vasa recta
o Afvoer: vv stellatae → vv arcuatae → v renalis
- Type nefronen
o Corticale nefronen (80%) → meer in cortex (korte lus) + na eff: peritubulaire capillairen (rond tubulus)
o Juxta-medullaire nefronen (20%) → grens cortex/medulla (lange lus) + na eff: vasa recta (voor countercurrent)
, - Lichaam Malpighi
Glomerulus omgeven door basale lamina + podocyten + mesangiumcellen (steun)
Filterbarrière:
- Endotheel (gefenestreerd zonder diafragma) → BC
- Basale lamina (– geladen, 3 lamina: rara interna, densa, rara externa) → – mol, + vanaf 70kDa
- Epitheel/podocyten (trabekels1 en pedikels2, filtratiespleten met diafragma) → + vanaf 3,5nm
Filtraat in ruimte Bowman, omgeven door kapsel Bowman (visceraal blad = podocyten / pariëtaal blad = epitheel)
Juxtaglomerulair apparaat:
- Macula densa (=sensorcellen dist tub)
- Granulaire/juxtaglomerulaire cellen (= gladde SC aff art)
- Extraglomerulaire mesangiumcellen
- Tubulus
o Tubulus contortus primus/prox tub → éénlagig kubisch, microvilli + interdigitaties + mito’s
o Dun dalend deel lus van Henle → éénlagig afgeplat
o Dik stijgend deel lus van Henle → éénlagig kubisch, interdigitaties + mito’s
o Tubulus contortus secundus/dist tub → éénlagig kubisch, interdigitaties + mito’s
o Ductus colligens (verzamelbuis) → éénlagig kubisch, 2 celtypes: hoofdcellen (helder cytoplasma + duidelijke celgrens) + geïntercaleerde cellen (ZB huishouding)
o Ductus papillaris/Bellini → kubisch/afgeplat
Renale functies
Algemeen:
- Regulatie EC volume en bloeddruk
- Regulatie osmolariteit
o Osmolariteit plasma: 290 mOsm, voornamelijk bepaald door Na+
o Osmolariteit & osmolaliteit = # opgeloste deeltjes/eenheid oplosmiddel
o Toniciteit (effectieve osmolariteit) = # osmotisch actieve deeltjes/eenheid oplosmiddel = natriëmie*2 + glycemie
o Permeabele stof → hyperosmolariteit // impermeabele stof → hyperosmolariteit én hypertoniciteit
- Behoud ionenbalans (voornamelijk Na+ maar ook K+ en Ca2+)
- Homeostatische pH-regulatie via H+ en HCO3-
- Excretie afvalstoffen (ureum, creatinine, GM, hormonen,…)
- Hormonen productie (epo, 1α hydroxylase, renine)
Tubulus:
- Filtratie thv kapsel Bowman
- Reabsorptie overal in tubulus
- Secretie thv prox tub, dist tub en verzamelbuizen
- Excretie na verzamelbuizen
→ Excretie = filtratie – reabsorptie + secretie
, Regulatie
→ GFR constant tussen BD = 80–180 mmHg
BD = … → GFR = …
30 mmHg Afwezig/onbestaande
40 mmHg Erg laag
60 mmHg 50%
70 mmHg 10%
80-180 mmHg normaal
Myogene reactie
- = gladde SC reageren op drukverandering
o BD ↑ → constrictie aff art
o BD ↓ → dilatatie aff art + constrictie eff art
- Gevolg constrictie…
Aff ↑ weerstand
↓ flow, capillair bloeddruk en GFR
Eff ↑ weerstand, capillair bloeddruk en GFR
↓ flow
Tubuloglomerulaire feedback → paracriene controle thv juxtaglomerulair apparaat
- Macula densa
o = sensorcellen dist tub voor osmolariteit adhv Na-concentratie
o Geven paracrien signaal aan granulaire cellen → renine + constrictie aff
- Granulaire /juxtaglomerulaire cellen
o Gladde SC van aff art
o Maken renine
- Extraglomerulaire mesangiumcellen
Invloed van hormonen:
- OS → constrictie aff
- AII → constrictie eff
- Prostaglandines → dilatatie aff
