Aardrijkskunde samenvatting
H4: Verder dan de costa’
4.1 Aardbevingen en vulkane
De Middellandse Zee is het grootste binnenmeer op aarde, eenentwintig landen grenzen eraan.
Het landschap heeft veel variatie: veel reliëf, veel boomgaarden op hellingen, steile kusten, weinig
uitgestrekte stranden, veel eilanden en baaien en veel vulkanisme en aardbevingen. Het gebied
ligt op de grens van de Euraziatische en Afrikaanse plaat.
Door botsing van continenten zijn de Alpen ontstaan. 180 miljoen jaar geleden brak het
supercontinent Pangea open en daardoor lag tussen Afrika en Europa de Tethyszee. Door een
mid-oceanische rug in de Tethyszee werd een nieuwe oceaanbodem gevormd. Op de bodem werd
kalk en klei gesedimenteerd en langs de randen zand, door druk werden al die lagen hard
gesteente. Afrika schoof naar het noorden waardoor de oceaan weer kleiner werd, door de druk
ontstonden kleine platen. De kleine Apulische plaat botste in het tertiair tegen de landmassa bij
Duitsland. Gesteentemassa’s schoven zo over elkaar heen en hierdoor ontstonden de Alpen. Ook
werden in die tijd de Pyreneeën gevormd. Het alpiene plooiingsgebied bestaat uit de Karpaten, de
Alpen en de Pyreneeën
Ziepdeebekkens ontstaan door plaattektoniek (bewegen van platen). Tektoniek in de Egeïsche
zee: Afrikaanse plaat duikt onder Egeïsche plaat. De subductiezone schuift hierbij steeds verder
naar het zuiden. De Egeïsche plaat rekt uit, wordt dunner en de zee dieper -> diepzeebekkens
In het Middellandse Zeegebied vind je stratovulkanen die vrij explosief zijn bij de subductiezones
Griekenland, Italië en Turkije hebben te maken met de meeste aardbevingen, ze komen namelijk
voor bij actieve plaatgrenzen
Natuurrampen voorkomen is vaak niet mogelijk, vulkaanuitbarstingen en aardbevingen zijn moeilijk
te voorspellen
Hazard management: de maatregelen om een natuurramp te beheersen en/of voorspelle
- Onderzoekstechnieken en modellen; met meer inzicht; risicokaarten/evacuatieplanne
- Waarschuwingssystemen; beveiligingssystemen voor tsunami’s, aardbevingen en
vulkaanuitbarstinge
- Bouwtechnische maatregelen; rubberfundering -> trilling op vangen
- Rampenplannen: draaiboek voor hulpverlening/evacuatiecentr
4.2 Klimaat, plantengroei en landbou
In grote gebieden heerst Cs klimaat (Middellands zeeklimaat met warme droge zomers en
neerslagrijke winters) maar ook
> BS klimaat in Zuidoost-Spanj
> BW klimaat in landen ten zuiden vd Middellandse ze
> EH klimaat in hoge berge
Twee periodes: Zomer/winte
Zomer; juli: Bij de Sahara ligt een lage druk gebied. Boven de Middellandse zee ligt een
Azoren-Hoog => aanlandige noordoostenwind bij Noord-Afrika > weinig neerslag
(hoog=droog)
Winter; januari: Azoren-Hoog verschuift naar het zuiden (tot over de Sahara), daar daalt de
lucht en waait vanuit het zuidwesten naar de Middellandse zee. Vanuit het noorden dringt
de koude lucht naar het zuiden en botst in het Middellandse Zeegebied met de zuidelijke
lucht. Er ontstaan Mediterrane fronten met veel neerslag.
.
.
n
.
s
.
n
r
n
e
:
w
e
a
n
n
.
.
H4: Verder dan de costa’
4.1 Aardbevingen en vulkane
De Middellandse Zee is het grootste binnenmeer op aarde, eenentwintig landen grenzen eraan.
Het landschap heeft veel variatie: veel reliëf, veel boomgaarden op hellingen, steile kusten, weinig
uitgestrekte stranden, veel eilanden en baaien en veel vulkanisme en aardbevingen. Het gebied
ligt op de grens van de Euraziatische en Afrikaanse plaat.
Door botsing van continenten zijn de Alpen ontstaan. 180 miljoen jaar geleden brak het
supercontinent Pangea open en daardoor lag tussen Afrika en Europa de Tethyszee. Door een
mid-oceanische rug in de Tethyszee werd een nieuwe oceaanbodem gevormd. Op de bodem werd
kalk en klei gesedimenteerd en langs de randen zand, door druk werden al die lagen hard
gesteente. Afrika schoof naar het noorden waardoor de oceaan weer kleiner werd, door de druk
ontstonden kleine platen. De kleine Apulische plaat botste in het tertiair tegen de landmassa bij
Duitsland. Gesteentemassa’s schoven zo over elkaar heen en hierdoor ontstonden de Alpen. Ook
werden in die tijd de Pyreneeën gevormd. Het alpiene plooiingsgebied bestaat uit de Karpaten, de
Alpen en de Pyreneeën
Ziepdeebekkens ontstaan door plaattektoniek (bewegen van platen). Tektoniek in de Egeïsche
zee: Afrikaanse plaat duikt onder Egeïsche plaat. De subductiezone schuift hierbij steeds verder
naar het zuiden. De Egeïsche plaat rekt uit, wordt dunner en de zee dieper -> diepzeebekkens
In het Middellandse Zeegebied vind je stratovulkanen die vrij explosief zijn bij de subductiezones
Griekenland, Italië en Turkije hebben te maken met de meeste aardbevingen, ze komen namelijk
voor bij actieve plaatgrenzen
Natuurrampen voorkomen is vaak niet mogelijk, vulkaanuitbarstingen en aardbevingen zijn moeilijk
te voorspellen
Hazard management: de maatregelen om een natuurramp te beheersen en/of voorspelle
- Onderzoekstechnieken en modellen; met meer inzicht; risicokaarten/evacuatieplanne
- Waarschuwingssystemen; beveiligingssystemen voor tsunami’s, aardbevingen en
vulkaanuitbarstinge
- Bouwtechnische maatregelen; rubberfundering -> trilling op vangen
- Rampenplannen: draaiboek voor hulpverlening/evacuatiecentr
4.2 Klimaat, plantengroei en landbou
In grote gebieden heerst Cs klimaat (Middellands zeeklimaat met warme droge zomers en
neerslagrijke winters) maar ook
> BS klimaat in Zuidoost-Spanj
> BW klimaat in landen ten zuiden vd Middellandse ze
> EH klimaat in hoge berge
Twee periodes: Zomer/winte
Zomer; juli: Bij de Sahara ligt een lage druk gebied. Boven de Middellandse zee ligt een
Azoren-Hoog => aanlandige noordoostenwind bij Noord-Afrika > weinig neerslag
(hoog=droog)
Winter; januari: Azoren-Hoog verschuift naar het zuiden (tot over de Sahara), daar daalt de
lucht en waait vanuit het zuidwesten naar de Middellandse zee. Vanuit het noorden dringt
de koude lucht naar het zuiden en botst in het Middellandse Zeegebied met de zuidelijke
lucht. Er ontstaan Mediterrane fronten met veel neerslag.
.
.
n
.
s
.
n
r
n
e
:
w
e
a
n
n
.
.
