Sociaal recht
Arbeidsrecht socialezekerheidsrecht
Arbeidsrecht
– Contractsvrijheid: behoord tot privaatrecht: deel van recht dat onderlinge
relaties tussen burgers regelt
– Individueel arbeidsrecht: bevat regels die betrekking hebben op
arbeidsverhouding tussen
o Werknemer & werkgever
EN
Welke verplichtingen daaruit vloeien voor WG & WN
– Collectief arbeidsrecht: legt vast op welke wijze en in welke mate de
werknemers als groep in overleg kunnen treden met WG en of ze inspraak
krijgen in bedrijfsorganisatie
o Werknemers & werkgevers
– MAAR!
o Arbeidsrecht bevat veel dwingend recht = rechtsregels waarvan
men niet mag afwijken.
o collectief arbeidsrecht als extra/eigen bron van recht individuele
WG / WN kan moeilijk ontsnappen aan verplichte toepassing
daarvan
– Bronnen arbeidsrecht
o wet + KB ( koninklijk besluit) www.staatsblad.be
o CAO: 3 niveaus
nationaal: NAR ( nationale arbeidsraad): www.nar.be
sectoraal: PC ( paritair comité) : www.werk.belgie.be
onderneming
o Schriftelijke individuele arbeidsovereenkomst
o Arbeidsreglement
o Mondelinge arbeidsovereenkomst
o Gebruik
Hiërarchie (p. 156- H9. Hiërarchie van de sociale rechtsbronnen)
1
, 1.
d
wi
ng
en
Unizo, voka zijn wg organisaties
d
re
2.algemeenverbind
en komen national samen in de
ch
nar en gaan een aantal
endverklaarde
t
CAO's
NAR -> PC -> PSC
3. niet-avv cao's bij belgische beslissingen nemen
principiele binding
NAR -> PC -> PSC -> bedrijf
bv. Loonindexering
4. geschreven
individuele AO
5. niet-avv cao's bij
suppletieve binding
6. arbeidsreglement
7. aanvullend recht
8. mondelinge individuele AO
9. gebruik
Sociale zekerheidsrecht
– = omvat rechtsregels tot organisatie en uitvoering van sociale zekerheid
– Sociale zekerheid: geheel van sociale voorzieningen voor mensen die
tijdelijk/definitief niet kunnen/mogen werken vervangingsinkomen te
geven / tegemoetkomingen in bijkomende kosten
– Publiekrecht: verhouding tussen burger en overheid burger heeft recht
op sociale zekerheid en kan dit inroepen bij de overheid indien er bv.
werkloosheid, ziekte, zwangerschap is overheid heeft plicht om deze
rechten te vervullen + overheid bepaald wat voorwaarden zijn om
werkloosheidsuitk te krijgen, hoelang die kunnen worden verkregen &
hoeveel die bedragen
– eenzijdigheid, dominantie van overheid
belang sociaaal recht
1. bepaalt rechten en plichten die WN’s & WG’s tov elkaar hebben
2. verzekert min. aan vrije tijd voor WN’s
3. voorziekt dat WN’s & zelfstandigen in alle omstandigheden in hun
levensonderhoud voorzien
1. juridische tewerkstellingsvormen
3 stelsels – 3 statuten
SZ
Werknemer Zelfstandige Ambtenaar
2
, 1.1 eerste onderscheidt: eigen baas of niet?
Zelfstandige
– beslist zelf waar, wanneer & hoeveel hij werkt
– biedt diensten aan aan meerdere klanten
arbeider in dienstverband
– werkt voor 1 WG
– relatie WG & WN beheerst door arbeidsrecht & geschillen
arbeidsrechtbank
–
zelfstandige in bijberoep
– combinatie zelfstandige & in dienstverband werken
Sociaal statuut van zelfstandige
– Alle natuurlijke personen
– Zonder contract of statuut
– Hoofd- of bijberoep
1.2 tweede onderscheidt: arbeidsovereenkomst of statuut ( bij
dienstverband)
Wie werkt in dienstverband verbonden door arbeidsovereenkomst ene partij
is WG & andere WN/ loontrekkende (arbeiders, bedienden,
handelsvertegenwoordigers & dienstboden)
Wet op arbeidsovereenkomsten – 1987
– Geen statutair overheidspersoneel:
o Betaald door Vlaamse Overheid?
– Geen vrijwilligers
o Max. 33,36 euro per dag, én een max. van 1.334,55 euro per jaar
– Geen leerovereenkomst
– Geen toepassing als Contract van aanneming
o Verbindt zich bepaald werk te leveren op zelfstandige wijze
o Geen ondergeschiktheid of gezag.
– Wel studentenarbeid
Ambtenaar
– Werkt in dienst van overheid
– Tewerkstelling = statuut: rechten & verplichtingen worden niet vastgelegd
in individuele arbeidsovereenkomst MAAR wel vooraf bij wet
– Kan niet vooraf onderhandelen over inhoud statuut
– Vaste benoeming/ aanstelling
3
, Contractueel overheidspersoneel
– Mensen contractueel aanwerven voor bepaalde taken, reden
– Niet verbonden aan statuut, maar aan de WAO
– Geen eenzijdige wijzigingen
– Minder werkzekerheid, rapper ontslagen worden, minder ziekteuitkering
2. aan de slag
2.1 Starten als zelfstandige
– Inschrijven bij KBO kennen hen een ondernemingsnummer (uniek
identificatienummer) toe
o Voor vrije beroepen ( notaris, boekhouder, advocaten) 1ste
inschrijving gratis
– Ondernemingsloketten: privéorganisaties (eunomia, acerta, partena)
erkend door overheid
o Schrijven je in bij KBO
o Controleert of vergunningen & vestigingsattesten aanwezig zijn
– Sociaal statuut zelfstandige
o Inschrijving bij sociaal verzekeringsfonds (securex, acerta) of
Nationale Hulpkas SVZ ( automatisch als je dit niet tijdig doet)
4
Arbeidsrecht socialezekerheidsrecht
Arbeidsrecht
– Contractsvrijheid: behoord tot privaatrecht: deel van recht dat onderlinge
relaties tussen burgers regelt
– Individueel arbeidsrecht: bevat regels die betrekking hebben op
arbeidsverhouding tussen
o Werknemer & werkgever
EN
Welke verplichtingen daaruit vloeien voor WG & WN
– Collectief arbeidsrecht: legt vast op welke wijze en in welke mate de
werknemers als groep in overleg kunnen treden met WG en of ze inspraak
krijgen in bedrijfsorganisatie
o Werknemers & werkgevers
– MAAR!
o Arbeidsrecht bevat veel dwingend recht = rechtsregels waarvan
men niet mag afwijken.
o collectief arbeidsrecht als extra/eigen bron van recht individuele
WG / WN kan moeilijk ontsnappen aan verplichte toepassing
daarvan
– Bronnen arbeidsrecht
o wet + KB ( koninklijk besluit) www.staatsblad.be
o CAO: 3 niveaus
nationaal: NAR ( nationale arbeidsraad): www.nar.be
sectoraal: PC ( paritair comité) : www.werk.belgie.be
onderneming
o Schriftelijke individuele arbeidsovereenkomst
o Arbeidsreglement
o Mondelinge arbeidsovereenkomst
o Gebruik
Hiërarchie (p. 156- H9. Hiërarchie van de sociale rechtsbronnen)
1
, 1.
d
wi
ng
en
Unizo, voka zijn wg organisaties
d
re
2.algemeenverbind
en komen national samen in de
ch
nar en gaan een aantal
endverklaarde
t
CAO's
NAR -> PC -> PSC
3. niet-avv cao's bij belgische beslissingen nemen
principiele binding
NAR -> PC -> PSC -> bedrijf
bv. Loonindexering
4. geschreven
individuele AO
5. niet-avv cao's bij
suppletieve binding
6. arbeidsreglement
7. aanvullend recht
8. mondelinge individuele AO
9. gebruik
Sociale zekerheidsrecht
– = omvat rechtsregels tot organisatie en uitvoering van sociale zekerheid
– Sociale zekerheid: geheel van sociale voorzieningen voor mensen die
tijdelijk/definitief niet kunnen/mogen werken vervangingsinkomen te
geven / tegemoetkomingen in bijkomende kosten
– Publiekrecht: verhouding tussen burger en overheid burger heeft recht
op sociale zekerheid en kan dit inroepen bij de overheid indien er bv.
werkloosheid, ziekte, zwangerschap is overheid heeft plicht om deze
rechten te vervullen + overheid bepaald wat voorwaarden zijn om
werkloosheidsuitk te krijgen, hoelang die kunnen worden verkregen &
hoeveel die bedragen
– eenzijdigheid, dominantie van overheid
belang sociaaal recht
1. bepaalt rechten en plichten die WN’s & WG’s tov elkaar hebben
2. verzekert min. aan vrije tijd voor WN’s
3. voorziekt dat WN’s & zelfstandigen in alle omstandigheden in hun
levensonderhoud voorzien
1. juridische tewerkstellingsvormen
3 stelsels – 3 statuten
SZ
Werknemer Zelfstandige Ambtenaar
2
, 1.1 eerste onderscheidt: eigen baas of niet?
Zelfstandige
– beslist zelf waar, wanneer & hoeveel hij werkt
– biedt diensten aan aan meerdere klanten
arbeider in dienstverband
– werkt voor 1 WG
– relatie WG & WN beheerst door arbeidsrecht & geschillen
arbeidsrechtbank
–
zelfstandige in bijberoep
– combinatie zelfstandige & in dienstverband werken
Sociaal statuut van zelfstandige
– Alle natuurlijke personen
– Zonder contract of statuut
– Hoofd- of bijberoep
1.2 tweede onderscheidt: arbeidsovereenkomst of statuut ( bij
dienstverband)
Wie werkt in dienstverband verbonden door arbeidsovereenkomst ene partij
is WG & andere WN/ loontrekkende (arbeiders, bedienden,
handelsvertegenwoordigers & dienstboden)
Wet op arbeidsovereenkomsten – 1987
– Geen statutair overheidspersoneel:
o Betaald door Vlaamse Overheid?
– Geen vrijwilligers
o Max. 33,36 euro per dag, én een max. van 1.334,55 euro per jaar
– Geen leerovereenkomst
– Geen toepassing als Contract van aanneming
o Verbindt zich bepaald werk te leveren op zelfstandige wijze
o Geen ondergeschiktheid of gezag.
– Wel studentenarbeid
Ambtenaar
– Werkt in dienst van overheid
– Tewerkstelling = statuut: rechten & verplichtingen worden niet vastgelegd
in individuele arbeidsovereenkomst MAAR wel vooraf bij wet
– Kan niet vooraf onderhandelen over inhoud statuut
– Vaste benoeming/ aanstelling
3
, Contractueel overheidspersoneel
– Mensen contractueel aanwerven voor bepaalde taken, reden
– Niet verbonden aan statuut, maar aan de WAO
– Geen eenzijdige wijzigingen
– Minder werkzekerheid, rapper ontslagen worden, minder ziekteuitkering
2. aan de slag
2.1 Starten als zelfstandige
– Inschrijven bij KBO kennen hen een ondernemingsnummer (uniek
identificatienummer) toe
o Voor vrije beroepen ( notaris, boekhouder, advocaten) 1ste
inschrijving gratis
– Ondernemingsloketten: privéorganisaties (eunomia, acerta, partena)
erkend door overheid
o Schrijven je in bij KBO
o Controleert of vergunningen & vestigingsattesten aanwezig zijn
– Sociaal statuut zelfstandige
o Inschrijving bij sociaal verzekeringsfonds (securex, acerta) of
Nationale Hulpkas SVZ ( automatisch als je dit niet tijdig doet)
4
