Samenvatting doelgroep volwassenen

Doelgroep volwassenen 2A
HC1: Introductie
1. De volwassenheid als levensfase: ontwikkelingspsychologie – extra Hoofdstuk 9

 De volwassenheid: ontwikkelingspsychologie
o Veruit de LANGSTE fase van de levensloop
o Ontwikkeling stopt allerminst met bereiken van volwassenheid
o GEEN statische periode
 Nieuwe rollen opnemen (job, duurzame relaties, ouderschap…)  WEL veel veranderingen op vlak van
ontwikkeling

o Indeling:
 Jongvolwassenheid (20 à 25 tot 30 à 35 jaar)
 Middenvolwassenheid (30 à 35 tot 50 à 55 jaar)
 Laatvolwassenheid (50 à 55 tot 60 à 65 jaar)

 Oudere volwassenheid (valt hier NIET onder)

 De volwassenheid: LICHAMELIJKE veranderingen
o Zintuigen en motoriek
 Verslechtering gezichtsvermogen, gehoor (hogere frequenties worden minder hoorbaar)
 Motoriek: sterk afhankelijk van individu zijn/haar/hun conditie onderhoudt

o Vitale organen
 Hart en longen verliezen geleidelijk deel van hun optimale capaciteit
 Voorbeeld: bij fysieke inspanningen

o Uitzicht van het lichaam
 Grijze haren, rimpels, pigmentvlekken
 Spiermassa krimpt in, meer vet

o Overgang en menopauze/penopauze
 Premenopauze: periode voor menopauze, gekenmerkt: onregelmatige vrouwelijke hormoonproductie
 Menopauze: moment van de laatste menstruatie

 Belangrijke problemen/klachten:
 Vapeurs, hartkloppingen, hoofdpijn, duizeligheid,
 slapeloosheid, concentratieproblemen
 Toenemend botverlies/osteoporose
 Baarmoeder verzaking, slappere borsten

 Penopauze (mannen)
 KAN reeks gelijkaardige klachten vertonen als menopauze
o Testosteronspiegel abnormaal bruusk daalt  afwijking

 Testosteron daalt 1% per jaar (minder bruusk dan bij vrouwen)
o INDIVIDUEEL

 De volwassenheid: COGNITIEVE veranderingen
o HET POSTFORMELE DENKEN
 1: Realiteitsbetrokken
 Denken krijgt een andere finaliteit
o Denken wordt instrument om degelijk iets te doen aan probleem

 Denken wordt pragmatischer (doelgericht, praktisch)

 2: Relativerend
 Overgang van dualistisch (goed – slecht, juist – fout) naar relativistisch denken
o Waarheid (vele ‘gezichten’)


1

,Doelgroep volwassenen 2A
 Genuanceerder denken


 3: Persoonlijk geïntegreerd
 Door toenemende ervaring eigen inzichten en technieken verwerven
 Persoonlijke stijl ontwikkelen

 4: Creatief
 Vanzelfsprekendheden in vraag stellen
 Werkelijkheid op originele manier benaderen

o Belangrijk onderscheid tussen vloeibare en gekristalliseerde intelligentie
 Vloeibare intelligentie:
 Algemene vaardigheid om nieuwe informatie op te nemen, te analyseren en er allerlei
bewerkingen op door te voeren (gebaseerd op neurofysiologie/hardware)
o Relatief jong verlies “vloeibare intelligentie”

 Gekristalliseerde intelligentie:
 Verworven kennis en vaardigheden (op persoonlijke ontwikkelingen en cultuur
gebaseerd/software)
o Blijft meestal doorgroeien tot ver over middenvolwassenheid




(Schrijf de oudere nog niet af)




 De volwassenheid: PSYCHISCHE veranderingen
o Psychologisch welzijn
 Variabel: moeilijk hebben met lichaamsveranderingen en nieuwe rolverwachtingen
 Toename van autonomie
 Zelfstandig worden (positief of voor grote uitdagingen zorgen)

o Zelfbeeld wordt stabieler

o Kernconflicten (Erikson)
 Jongvolwassenheid: INTIMITEIT versus ISOLEMENT
 Midden- en laatvolwassenheid: GENERATIVITEIT versus STAGNATIE
 Generativiteit:
o Scheppen of teweegbrengen van iets dat eigen persoon overstijgt en dat er hopelijk nog
zal zijn wanneer men er zelf niet meer is
o (Gericht op eigen kinderen OF diepere waarden van samenleving koesteren en
doorgeven aan volgende generaties)

 Stagnatie:
o Op zichzelf terugplooien, de ontwikkeling valt stil

 De volwassenheid: SOCIALE veranderingen
o De partnerrelatie: relatiepatronen zijn afhankelijk van onze hechtingspatronen
 Veilig:
 Gezond evenwicht tussen nabijheid/verbondenheid en afstand/exploratie
 Vermijdend:
2

,Doelgroep volwassenen 2A
 Afstand nemen, nadruk op emotionele onafhankelijkheid, bindingsangst
 Angstig:
 Voortdurend zoeken naar bevestiging, angst voor afwijzing, verlatingsangst
 Angstig-vermijdend:
 Onstabiel zelfbeeld en onstabiel beeld van de ander

 Evolutie van partnerrelatie doorheen de tijd  driehoekstheorie van de liefde Sternberg




 Ouderschap: meer dan vroeger een eigen keuze
 Betekenis:
o Financiële consequenties
o Minder vrijheid
o Nieuw levensritme
o Risico’s
o Ook intens geluk
 Opgroeiende kinderen: fase van aanpassingen aan de kinderen
 Lege nest syndroom: “het gevoel totaal functieloos en overbodig te zijn in het lege huis”
o Velen: periode van ongekende vrijheid met nieuwe ontplooiingskansen
o Nieuwe invulling: levensvervulling

 Andere rolveranderingen:
 Schoolvader/-moeder
 Grootouder
 Verzorger van eigen (schoon)ouders

2. Algemeen: mentaal welzijn van de volwassene (cijfergegevens)
 Uit Nationale Gezondheidsenquête (2018)
o Subjectief welzijn:
 Een op de vijf personen is erg tevreden met hun leven en twee op de drie personen hebben een niveau
van psychisch welbevinden dat positief is
 Omgekeerd, 12% van de bevolking is erg ontevreden over hun leven, 33% heeft psychische problemen die
getuigen van een ongemak en slechts 14% heeft een optimale levensenergie
 Psychisch welbevinden en het niveau van levensenergie zijn het afgelopen decennium minder goed
geweest in vergelijking met de jaren 2001-2008




 Nationaal geluksonderzoek (2019)




3

, Doelgroep volwassenen 2A




 Nationaal geluksonderzoek Ugent (2020)




 De geluksdriehoek – Vlaamse instituut Gezond Leven




HC2 – doelgroep volwassenen: onderdeel partnerrelaties I
DEEL 1
1. Partnerrelaties anno 2022 (feiten, cijfers en maatschappelijke evoluties)

 Enkele evoluties in afgelopen eeuw?
o Verwachten veel van onze partner en seksuele tevredenheid is essentieel in onze intieme partnerrelaties
o Door gestegen levensverwachting duren relaties twee keer zo lang als honderd jaar geleden
o Relatie & gezinsvormen zijn sterk veranderd (polyamorie, LAT-relaties, holebirelaties, NSG, …)
o Geen duidelijke voorschriften meer
 Mensen voelen zich bijgevolg erg verantwoordelijk voor het slagen of mislukken van relaties

o Eeuwen lang: huwelijk geen vereniging van 2 individuen  wel strategisch partnerschap dat economische
toekomst veilig stelde en sociale cohesie bevorderde

o Mogelijk ontstond er liefde maar niet noodzakelijk
o Huwelijk was een heldere verwachting over genderrollen en taakverdeling

o Eind 18e eeuw, begin 19e eeuw: herdefiniëring door industriële revolutie:
 Overeenkomst uit vrije wil
 Gebaseerd op liefde en genegenheid
 Partnerkeuze door romantische idealen

o Tot in 20ste eeuw: huwelijk voor het leven en scheiden: grote schande
o Nu: taboe op blijven bij een partner terwijl je je ongelukkig voelt.
o Seks en voortplanting zijn gescheiden
o Complexe positie t.a.v. ontrouw

4