Samenvatting Nieuws En Journalistiek

NIEUWS EN JOURNALISTIEK
Samenvatting




Ella Konings
Academiejaar 2021-2022



1

,1 Nieuwsgebruik
1.1 Nieuwsgebruik anno 2022
3 bronnen:

 Digital News Report 2021
o Jaarlijkse survey in meer dan 40 landen wereldwijd
o Gecoördineerd door Reuters Institute for the Study of Journalism,
University of Oxford
 Nieuwsgebruik.be
o Gebaseerd op de Belgische data uit het Digital News Report
o Gecoördineerd door onderzoeksgroep SMIT-VUB
 Imec Digimeter
o Jaarlijkse survey bij panel van min. 1500 Vlamingen (15+) (2020: 2981
respondenten)
o Uitgevoerd door onderzoeksgroep Imec-MICT-UGent

1.1.1 IMEC digimeter
 91% consumeert dagelijks nieuws (16-24j: 73%)
 87% vindt het belangrijk om het nieuws te volgen
 19% betaalt voor (digitaal) nieuwsabonnement
o Men wil niet betalen voor het nieuws
o Maar men wil ook niet dat ze lage kwaliteit bieden/ ons lokken via clickbait
 Vertrouwen in nieuws (61%), maar laag vertrouwen in nieuws via sociale
media
o Vooral vertrouwen in het nieuws dat ze zelf geraadpleegd hebben
 Nieuwsgebruik is crossmediaal

1.1.1.1 Crossmediaal en mobiel nieuwsgebruik
 Laag 1: nieuws via klassieke media
o Tv-nieuws (en radio)
o Krant (papier  digitaal)
 Laag 2: online nieuws
 Pas de laatste 10 jaar is de gebruiker verschoven naar het online nieuws (komt
vooral door de smartphone)
o Nieuwssites (45% dagelijks)
o Nieuwsapps (34%)
o Search (Google) (41%)
 Laag 3: nieuws via sociale media
o Facebook, Twitter, Instagram, … (46%)
o Messaging apps (13% dagelijks, 26% wekelijks)




2

,1.1.1.2 Impact coronacrisis op nieuwsgebruik
1. Hoog vertrouwen in klassieke nieuwsmerken (blijft stabiel)
a. Vrt, Irish Times,…
b. Tegelijk een grote uitdaging  ze hebben het niet kunnen omzetten in
meer abonnees (vaak ook omdat het
coronanieuws zo belangrijk was dat ze het gratis
vrijgaven)
2. Vertrouwen in nieuws nam toe
3. Bezorgdheid over misinformatie nam toe – verband
met sociale media (en messaging apps)
a. Mensen hadden dit gevoel maar dat wil niet
zeggen dat het ook altijd daadwerkelijk misinformatie was
4. Trend naar betalen voor online nieuws?
a. Media kunnen het hogere vertrouwen niet omzetten in hogere inkomsten
i. Slechts een deel van de tevreden klanten nemen een abonnement
b. Ook een aantal positieve elementen (vooral in rijke landen zoals in
Scandinavië)
i. Toenemende bereidheid om te betalen
ii. Kan zijn omdat er daar een heel sterk vertrouwen is in de openbare
omroep

1.1.1.3 Uitdagingen voor nieuwsmedia?
 Heel veel van die positieve cijfers gelden niet voor de jonge generaties
o Gebruiken veel sneller sociale media
o Oplossing? Vrt enzovoort ook op instagram of tiktok laten verschijnen
 Nieuwsmedia worden vaak gezien voor en door de meerderheid
(middenklasse)
o Gebrek in diversiteit in redacties dus ook gebrek aan diversiteit in
nieuwsaanbod
o Veel klassen voelen zich niet vertegenwoordigd in het nieuws/in de
media (vaak wit en hoger opgeleide mannen in de redactie)

1.2 Bespreking van 9 trends in het nieuwsgebruik
1.2.1 Vlaanderen beleeft zijn eerste desinformatiegolf
Vlaamse mediagebruikers werden aanzienlijk meer geconfronteerd met valse of
misleidende informatie over COVID-19 dan over andere onderwerpen

 36% werd geconfronteerd met misinformatie
o Nog hoger bij de jongeren groepen: 45% van de 18-35 jarigen
o Kan te maken hebben met het hoger gebruik van sociale media

1.2.2 Interesse voor nieuws groeit, maar nieuws mijden ook
Het aantal geïnteresseerde nieuwsgebruikers stijgt weer licht, maar ook het aantal
Vlamingen dat zelden of nooit nieuws gebruikt neemt toe.

 Hoog opgeleiden zouden minder nieuwsbronnen raadplegen dan voorheen


3

,  Coronanieuws wakkerde de nieuwsinteresse van Vlamingen aan
 Maar het aantal Vlamingen dat wekelijks of meer et nieuws gebruikt gaat er op
achteruit
o Lichte stijging in nieuwsmijding
 Of toch een aantal bronnen mijden
o Mensen werden ‘nieuwsmoe’
 Het had een impact op ons mentaal welzijn

1.2.3 Televisie herwint positie als belangrijkste nieuwsbron
Televisie neemt het opnieuw over van online media als belangrijkste bron voor
nieuws.

 De klassieke nieuwsmedia waren belangrijk voor coronaberichtgeving  vooral
naar de journaals
o Vaak in gezelschap van het gezin  brengt ons samen
o Televisie als een soort sociaal bindmiddel
 Door de smartphone was het nieuws meer een solitaire bezigheid geworden

1.2.4 Nieuws via sociale media gaat erop achteruit
Ondanks een jaar in lockdown gebruiken minder Vlamingen sociale media als
nieuwsbron

 Vooral merkbaar bij 18-24-jarigen
 Valt samen met een algemene verschuiving van indirecte toegang naar
directe toegang als belangrijkste manier om nieuws te raadplegen
o Indirecte toegang/side-door: toegang tot nieuws ia een intermediair
zoals een zoekmachine of sociale media
 Voor bepaalde landen waar geen vrijheid van pers is werd YouTube een belangrijk
kanaal om nieuws op te volgen

1.2.5 Vertrouwen in nieuws scheert hoge toppen
Na een daling in afgelopen jaren kent het vertrouwen in nieuws een opmerkelijke
stijging.

 61% van de Vlaamse mediagebruikers blijken vertrouwen te hebben in het
nieuws in het algemeen
o Stijging van 10% t.o.v. het vorig jaar
 Maar blijvend laag vertrouwen in nieuws via sociale media




4