Morfologie der tanden
1 Inleiding en basisnomenclatuur
1.1 Te kunnen
• Herkenning tanden definitief gebit en melkgebit
• Tanden tekenen
• Tanden kunnen lokaliseren i/h gebit
• Individuele functies tanden kennen
• Terminologie kennen
• Doorbraaktijden
• Examen:
o 5 vragen
o Meerkeuzevragen als onderdeel v/1 hoofdvraag (zie Woelfel)
o Min. 2 vragen met tekeningen als antwoord
o 2 vragen waar gebitselement / doorbraaktijd herkend moet worden
1.2 Vergelijkende tandanatomie
1.2.1 Melkgebit naast definitief gebit
Melkgebit Definitief gebit
• Tanden i/ maxilla en mandibula • Tanden i/ maxilla en mandibula
o Dentes incisivi: 8 o Dentes incisivi: 8
o Dentes Canini: 4 o Dentes Canini: 4
o Dentes Premolares: / o Dentes Premolares: 8
o Dentes Molares: 8 o Dentes Molares: 12
o => 20 o => 32
, Melkgebit Definitief gebit
• Nummering • Nummering
o Universele: A – T (RBK-ROK) o Universele: 1 – 32 (RBK-ROK)
o Palmer: o Palmer:
▪ Kwadrant weergeven ▪ Kwadrant weergeven +
▪ Rom cijfers op juiste plaats ▪ Idem melkgebit, arabische
▪ … II I I II III IV V cijfers
o FDI: o FDI:
▪ Nr kwadrant vr tandnr ▪ Nr kwadrant vr tandnr
▪ 51 - 85 ▪ 11 – 48
1.2.2 Opbouw tand
• Weefsels • Verschillende onderdelen
o Glazuur o Foramen apicale
o Dentine o Wortelkanaal: zenuwen & bloedvaten
o Cement o Pulpakamer: zenuwen & bloedvaten
o Pulpa o Cement-dentinegrens
o Glazuur-cementgrens = belangrijk
o Glazuur-dentinegrens
1.2.3 Anatomische en klinische kroon en wortel
• Anatomische kroon: bedekt met glazuur, tot aan glazuur-cementgrens
o Tot aan cervicale lijn = glazuur-cementgrens
• Anatomische wortel: bedekt met cementum, tot aan glazuur-cementgrens
• Klinische kroon: deel v/d tand zichtbaar i/d mond
• Klinische wortel: deel v/d tand niet zichtbaar i/d mond
, 1.2.4 Parodontium
• Free gingiva
• Attached gingiva
• Parodontaal ligament
• Alveolair bot
• Sulcus
• Gingival margin
• Cementum wortel
1.2.5 Tandvlakken
• Tegen wang of lip: Vestibulair
o Labiaal => fronttanden
o Buccaal => achterste tanden
• Tegen tong
o Linguaal / palataal: boventanden
o Linguaal: ondertanden
• Bijtvlak
o Incisale rand => fronttanden
o Occlusaal vlak
• Proximale vlakken
o Mesiaal: vlak dichtst bij middellijn
o Distaal: vlak verst v/ middellijn
• Overgang ts 2 vlakken
o Distovestibulair / distolabiaal
o Mesiovestibulair / mesiobuccaal
1 Inleiding en basisnomenclatuur
1.1 Te kunnen
• Herkenning tanden definitief gebit en melkgebit
• Tanden tekenen
• Tanden kunnen lokaliseren i/h gebit
• Individuele functies tanden kennen
• Terminologie kennen
• Doorbraaktijden
• Examen:
o 5 vragen
o Meerkeuzevragen als onderdeel v/1 hoofdvraag (zie Woelfel)
o Min. 2 vragen met tekeningen als antwoord
o 2 vragen waar gebitselement / doorbraaktijd herkend moet worden
1.2 Vergelijkende tandanatomie
1.2.1 Melkgebit naast definitief gebit
Melkgebit Definitief gebit
• Tanden i/ maxilla en mandibula • Tanden i/ maxilla en mandibula
o Dentes incisivi: 8 o Dentes incisivi: 8
o Dentes Canini: 4 o Dentes Canini: 4
o Dentes Premolares: / o Dentes Premolares: 8
o Dentes Molares: 8 o Dentes Molares: 12
o => 20 o => 32
, Melkgebit Definitief gebit
• Nummering • Nummering
o Universele: A – T (RBK-ROK) o Universele: 1 – 32 (RBK-ROK)
o Palmer: o Palmer:
▪ Kwadrant weergeven ▪ Kwadrant weergeven +
▪ Rom cijfers op juiste plaats ▪ Idem melkgebit, arabische
▪ … II I I II III IV V cijfers
o FDI: o FDI:
▪ Nr kwadrant vr tandnr ▪ Nr kwadrant vr tandnr
▪ 51 - 85 ▪ 11 – 48
1.2.2 Opbouw tand
• Weefsels • Verschillende onderdelen
o Glazuur o Foramen apicale
o Dentine o Wortelkanaal: zenuwen & bloedvaten
o Cement o Pulpakamer: zenuwen & bloedvaten
o Pulpa o Cement-dentinegrens
o Glazuur-cementgrens = belangrijk
o Glazuur-dentinegrens
1.2.3 Anatomische en klinische kroon en wortel
• Anatomische kroon: bedekt met glazuur, tot aan glazuur-cementgrens
o Tot aan cervicale lijn = glazuur-cementgrens
• Anatomische wortel: bedekt met cementum, tot aan glazuur-cementgrens
• Klinische kroon: deel v/d tand zichtbaar i/d mond
• Klinische wortel: deel v/d tand niet zichtbaar i/d mond
, 1.2.4 Parodontium
• Free gingiva
• Attached gingiva
• Parodontaal ligament
• Alveolair bot
• Sulcus
• Gingival margin
• Cementum wortel
1.2.5 Tandvlakken
• Tegen wang of lip: Vestibulair
o Labiaal => fronttanden
o Buccaal => achterste tanden
• Tegen tong
o Linguaal / palataal: boventanden
o Linguaal: ondertanden
• Bijtvlak
o Incisale rand => fronttanden
o Occlusaal vlak
• Proximale vlakken
o Mesiaal: vlak dichtst bij middellijn
o Distaal: vlak verst v/ middellijn
• Overgang ts 2 vlakken
o Distovestibulair / distolabiaal
o Mesiovestibulair / mesiobuccaal
